Πάνω από 30.000 ασφαλισμένοι βρίσκονται κοντά στην πόρτα εξόδου για σύνταξη με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης. Με τη βοήθεια του δικηγόρου Διονύση Ρίζου το Dnews σας παρουσιάζει χαρακτηριστικά παραδείγματα ασφαλισμένων που μπορούν να κάνουν χρήση των ευνοϊκών διατάξεων.
Το δικαίωμα μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο από μισθωτούς (ΙΚΑ) όσο και από ελεύθερους επαγγελματίες (ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ), ασφαλισμένους σε ταμεία μηχανικών, νομικών και υγειονομικών (ΕΤΑΑ – ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, ΤΑΝ), καθώς και στο Δημόσιο.
Αφορά κυρίως όσους είχαν ασφαλιστεί σε φορείς όπως το ΙΚΑ, ο ΟΑΕΕ, το ΕΤΑΑ και το Δημόσιο, αλλά βρέθηκαν εκτός των ευνοϊκών ρυθμίσεων μετά την αύξηση των ορίων ηλικίας που εισήγαγε ο νόμος 4336/2015.
Σήμερα, με την εφαρμογή ευνοϊκότερων διατάξεων μέσω της διαδοχικής ασφάλισης, μπορούν να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης αρκετά νωρίτερα από τα 67 ή και τα 62 έτη, που αποτελούν τα γενικά όρια για την πλήρη και μειωμένη σύνταξη αντίστοιχα.
Το ευνοϊκό καθεστώς αφορά κυρίως παλαιούς ασφαλισμένους – δηλαδή όσους έχουν ασφαλιστικό χρόνο πριν την 31η Δεκεμβρίου 1992 – οι οποίοι έχουν ασφαλιστεί διαδοχικά σε περισσότερους από έναν φορείς και δεν μπορούν να θεμελιώσουν δικαίωμα με τις διατάξεις του τελευταίου φορέα.
Η αίτηση σύνταξης υποβάλλεται στον τελευταίο φορέα ασφάλισης και, εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του συγκεκριμένου φορέα, ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει την αίτηση μέσω εσωτερικής διαδικασίας, εφαρμόζοντας την ευνοϊκότερη νομοθεσία μεταξύ των ταμείων στα οποία έχει υπάρξει ασφάλιση. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να «ξεκλειδωθεί» το δικαίωμα συνταξιοδότησης ακόμη και 10 χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο ηλικίας.
Για την εφαρμογή αυτής της ευνοϊκής διαδικασίας, θα πρέπει:
-είτε να έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας που προβλέπει η νομοθεσία του φορέα που παρέχει τη δυνατότητα συνταξιοδότησης,
-είτε να έχει ο ασφαλισμένος τουλάχιστον 1.000 ημέρες ασφάλισης στον ευνοϊκότερο φορέα, εκ των οποίων 300 την τελευταία πενταετία πριν την υποβολή της αίτησης.
Το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης καθορίζεται με βάση τη νομοθεσία ενός από τους προηγούμενους φορείς ασφάλισης, αρκεί να θεμελιώνεται δικαίωμα με τις ισχύουσες τότε διατάξεις. Ακόμα και περιορισμένος αριθμός ενσήμων από έναν φορέα μπορεί να αρκεί για την ενεργοποίηση της διαδοχικής ασφάλισης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν πληρούνται οι όροι του τελευταίου ταμείου.
Οι ασφαλισμένοι που επιθυμούν να αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα θα πρέπει να κινηθούν προσεκτικά, καθώς οποιοδήποτε λάθος ή αστοχία κατά την υποβολή της αίτησης μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική καθυστέρηση ή ακόμη και σε απώλεια του ευνοϊκού καθεστώτος, εξαιτίας των δυσκολιών που προκαλούν η ψηφιακή μετάβαση και οι ασάφειες στις εσωτερικές διαδικασίες του e-ΕΦΚΑ.
Παραδείγματα
1. Γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ και τον ΟΑΕΕ για συνταξιοδότηση ως μητέρες ανηλίκων
Οι γυναίκες ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 7 χρόνια συνταξιουδοτούμενες με τη διάταξη του ΙΚΑ για τις μητέρες ανηλίκων τέκνων αντί να περιμένουν το 67ο έτος της ηλικίας τους για συνταξιοδότηση από τον ΟΑΕΕ.
-Ασφαλισμένη ως το 2020 στον ΟΑΕΕ, μητέρα ενός παιδιού που γεννήθηκε το 1999, είναι σήμερα 60 ετών. Έχει συμπληρώσει 25 χρόνια στο ΤΕΒΕ ενώ είχε και στο ΙΚΑ από το 1984 έως το 1989 συνολικά 1.100 ένσημα ΙΚΑ.
Η ασφαλισμένη συμπλήρωσε το 60ο έτος της ηλικίας της το 2025 και μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ ο οποίος θα μεταβιβάσει το δικαίωμα στο ΙΚΑ και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί αφού έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο που έθετε το ΙΚΑ για την περίπτωσή της. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Αποχωρεί 7 έτη νωρίτερα.
-Έμπορος ασφαλισμένη στο πρώην ΤΑΕ για 25 χρόνια, μητέρα ενός παιδιού που γεννήθηκε το 1995, είναι σήμερα 62 ετών και συμπλήρωση το 55ο έτος της ηλικίας της το 2018.
Είχε πριν την ασφάλιση της στον ΟΑΕΕ στο ΙΚΑ συνολικά 100 ένσημα.
Η ασφαλισμένη συμπλήρωσε το 60ο έτος της ηλικίας της ήδη από το 2023. Μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ, ο οποίος θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πλήρη σύνταξη, αφού έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο των 61 ετών που έθετε το ΙΚΑ. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Αποχωρεί 5 έτη νωρίτερα.
2. Γυναίκες ασφαλισμένες στο Δημόσιο και το ΙΚΑ για συνταξιοδότηση ως μητέρες ανηλίκων
Οι γυναίκες ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 10 χρόνια συνταξιουδοτούμενες με τη διάταξη του ΙΚΑ για τις μητέρες ανηλίκων τέκνων αντί του Δημοσίου εάν δεν έχουν συμπληρώσει 25ετία καθώς το ΙΚΑ απαιτούσε για την ίδια διαδικασία 18,5 έτη για τη θεμελίωση ως την 31/12/2012. Έτσι αντί να περιμένουν τα 40 και 62 έτη ή το 67ο έτος της ηλικίας τους για συνταξιοδότηση από το Δημόσιο παρουσιάζεται η ευκαιρία συνταξιοδότησης από με τις διατάξεις για τις μητέρες του ΙΚΑ.
-Ασφαλισμένη σήμερα στο Δημόσιο με παιδιά ανήλικα το 2010, ηλικίας 59 ετών, με 33 συνολικά έτη ασφάλισης είχε και στο ΙΚΑ πριν τη μονιμοποίηση της 600 ένσημα.
Η ασφαλισμένη συμπλήρωσε το 55ο έτος της ηλικίας της και μπορεί να υποβάλει αίτηση παραίτησης και συνταξιοδότησης στο Δημόσιο που θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα αφού έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο που έθετε το ΙΚΑ για την περίπτωσή της. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 62 ετών με 40 έτη ασφάλισης ή να αναμένει την ηλικία των 67 ετών. Αποχωρεί νωρίτερα από 3 ως 8 έτη.
3. Άνδρες και γυναίκες ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ και τον ΟΑΕΕ για συνταξιοδότηση με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη
Οι άνδρες και οι γυναίκες ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 5 χρόνια συνταξιουδοτούμενοι με πρόωρη /μειωμένη σύνταξη με τη σχετική διάταξη του ΙΚΑ αντί να περιμένουν το 67ο έτος της ηλικίας τους για συνταξιοδότηση από τον ΟΑΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο θα κερδίσουν 5έτη συνταξιοδότησης αντί να αναμένουν τη συνταξιοδότηση στο 67ο έτος της ηλικίας τους.
-Έμπορος ασφαλισμένος στον ΟΑΕΕ για 20 χρόνια ως σήμερα, συμπλήρωσε την ηλικία των 62 ετών το 2025. Είχε πριν την ασφάλιση του στον ΟΑΕΕ, στο ΙΚΑ συνολικά 30 ένσημα.
Ο ασφαλισμένος συμπλήρωσε το 60ο έτος της ηλικίας του και μπορεί υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ ο οποίος θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη αφού έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που έθετε το ΙΚΑ για πρόωρη σύνταξη. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Αποχωρεί 5 χρόνια νωρίτερα και η απώλεια στην εθνική του σύνταξη θα είναι 130 ευρώ.
4. Άνδρες και γυναίκες ασφαλισμένοι για μικρό χρονικό διάστημα στο ΝΑΤ και κατόπιν σε άλλο ασφαλιστικό φορέα για συνταξιοδότηση με πλήρη σύνταξη
Οι άνδρες και οι γυναίκες ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 10 χρόνια συνταξιουδοτούμενοι με πλήρη σύνταξη με τη σχετική διάταξη του ΝΑΤ που είναι εξαιρετικά ευνοϊκή. Αρκούν μερικές ημέρες ασφάλιση στο ΝΑΤ και υπάρχει δυνατότητα άμεσης συνταξιοδότησης αντί να περιμένουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
-Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ για 30 χρόνια ως σήμερα, συμπλήρωσε την ηλικία των 58 ετών το 2025. Είχε πριν την ασφάλιση του στο ΙΚΑ, στο ΝΑΤ συνολικά 30 ημέρες ασφάλισης.
Ο ασφαλισμένος του παραδείγματος συμπλήρωσε το 58ο έτος της ηλικίας του και μπορεί υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στο ΙΚΑ που θα μεταβιβάσει στο ΝΑΤ και θα συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πλήρη σύνταξη αφού έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που έθετε το ΝΑΤ. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών ή στα 62 με 12.000 ημέρες ασφάλισης. Αποχωρεί από 4 ως 9 έτη νωρίτερα.
-Ασφαλισμένος στον ΟΑΕΕ για 32 χρόνια ως σήμερα, συμπλήρωσε την ηλικία των 60 ετών το 2025. Είχε πριν την ασφάλιση του στον ΟΑΕΕ, στο ΝΑΤ συνολικά 1 έτος ασφάλισης.
Ο ασφαλισμένος συμπλήρωσε το 60ο έτος της ηλικίας του και μπορεί υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ ο οποίος θα μεταβιβάσει στο ΝΑΤ και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πλήρη σύνταξη αφού έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Αποχωρεί 7 χρόνια νωρίτερα.
