Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η κοινή υπουργική απόφαση που καθορίζει πώς θα ιδρύονται, θα οργανώνονται και θα λειτουργούν στο εξής τα Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης, δηλαδή ειδικές ζώνες που προορίζονται για τη ρύθμιση και την αναβάθμιση άτυπων βιομηχανικών περιοχών.
Η ρύθμιση βασίζεται στον νόμο 4982/2022 και έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη διαχείριση περιοχών όπου για χρόνια συγκεντρώνονται επιχειρήσεις χωρίς κατάλληλη πολεοδομική ή περιβαλλοντική οργάνωση.
Η απόφαση ορίζει ότι οι περιοχές που παρουσιάζουν τέτοια άτυπη συγκέντρωση βιομηχανικών ή βιοτεχνικών μονάδων – όπως για παράδειγμα οι γνωστές περιπτώσεις στη Μεταμόρφωση, στο Μενίδι ή στον Ελαιώνα – θα μπορούν να χαρακτηρίζονται ως "Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις". Για να γίνει αυτό, θα πρέπει οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις ή άλλοι αρμόδιοι φορείς να υποβάλουν ειδική μελέτη στα υπουργεία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, με την οποία θα αποδεικνύουν την ανάγκη εξυγίανσης της περιοχής. Στην πράξη, η μελέτη αυτή θα περιλαμβάνει στοιχεία όπως η ρυπογόνος κατάσταση της περιοχής, τα προβλήματα πρόσβασης, η απουσία βασικών υποδομών (όπως αποχετεύσεις, απορροές ή ενεργειακά δίκτυα), και οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι που ενδέχεται να υπάρχουν.
Αν οι αρμόδιες υπηρεσίες συμφωνήσουν με τα πορίσματα της μελέτης, θα εκδίδεται απόφαση χαρακτηρισμού της περιοχής ως άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης και θα ανοίγει ο δρόμος για την ίδρυση ενός Επιχειρηματικού Πάρκου Εξυγίανσης. Αυτά τα πάρκα δεν θα είναι νέα βιομηχανικές περιοχές, αλλά θα λειτουργούν ως θεσμικό εργαλείο για την ομαλή μετάβαση από την άναρχη ανάπτυξη στη θεσμοθετημένη, με έργα υποδομής και σαφές νομικό και πολεοδομικό πλαίσιο.
Η ανάπτυξη των πάρκων μπορεί να γίνει είτε από ιδιώτες μέσω της Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης του Πάρκου (ΕΑΔΕΠ), είτε μετά από πρόσκληση ενδιαφέροντος από το Υπουργείο Ανάπτυξης. Στο στάδιο αυτό θα προγραμματιστούν τα απαραίτητα έργα: δρόμοι, αποχετεύσεις, φωτισμός, σταθμοί καθαρισμού αποβλήτων, καθώς και πολεοδομικές παρεμβάσεις για τον καθορισμό χρήσεων γης, ζωνών προστασίας ή μεταφοράς επιχειρήσεων που βρίσκονται σε ακατάλληλες θέσεις.
Για παράδειγμα, σε μια περιοχή με πολλές μικρές βιοτεχνίες επεξεργασίας μετάλλων που λειτουργούν χωρίς αδειοδοτημένο σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων και με προβλήματα πρόσβασης βαρέων οχημάτων, θα μπορεί πλέον να εκπονηθεί μελέτη, να αναγνωριστούν τα προβλήματα και να προβλεφθούν έργα όπως κεντρική μονάδα καθαρισμού λυμάτων, νέοι δρόμοι και ζώνες αποθήκευσης. Οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν, αλλά πλέον σε περιβάλλον νόμιμο, οργανωμένο και με σαφείς κανόνες.
Η απόφαση αυτή καταργεί τη σχετική ρύθμιση του 2013 και φέρνει ένα νέο, πιο ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο πλαίσιο, προσαρμοσμένο στις σημερινές ανάγκες και στη σύγχρονη ευρωπαϊκή περιβαλλοντική και πολεοδομική πολιτική.
