Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις απώλειες εσόδων από τον ΦΠΑ, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά σε αυστηρότερους ελέγχους και εφαρμόζει νέες τεχνικές, ώστε να δυσκολέψει όσους επιχειρούν να εμφανίσουν ψευδή οικονομικά στοιχεία. Το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ», δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στον φόρο που θα έπρεπε να εισπραχθεί και σε αυτόν που τελικά φτάνει στα κρατικά ταμεία, παραμένει μεγάλο, γι’ αυτό και στόχος της φορολογικής διοίκησης είναι να το περιορίσει σημαντικά.
Το υπουργείο Οικονομικών ελπίζει ότι με τα πρόσθετα έσοδα που θα συγκεντρωθούν, η κυβέρνηση θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει φοροελαφρύνσεις, να δώσει επιδόματα και να προχωρήσει σε παροχές όπως ο 13ος μισθός ή η επιστροφή αναδρομικών στους συνταξιούχους.
Η εφετινή χρονιά είναι καθοριστική, καθώς είναι η τελευταία φορά που οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν αποκλίσεις ανάμεσα στα έσοδα και τις δαπάνες τους, σε σχέση με τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί στο ψηφιακό σύστημα της ΑΑΔΕ, το γνωστό myDATA.
Η απόκλιση αυτή επιτρέπεται ως ένα ποσοστό 30%. Αυτό σημαίνει ότι, για παράδειγμα, αν κάποια επιχείρηση έχει καταχωρίσει στο myDATA δαπάνες ύψους 10.000 ευρώ, μπορεί να δηλώσει στη φορολογική της δήλωση μέχρι και 13.000 ευρώ, χωρίς αυτό να θεωρείται αυτομάτως παρατυπία.
Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, όσοι κινηθούν στα όρια αυτών των αποκλίσεων θα μπουν πρώτοι στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών υπηρεσιών. Δηλαδή, μπορεί φέτος να επιτρέπεται νόμιμα κάποια απόκλιση, αλλά όσοι την αξιοποιήσουν στο μέγιστο βαθμό, αυξάνοντας τεχνητά τις δαπάνες ή μειώνοντας τα έσοδά τους, είναι πολύ πιθανό να ελεγχθούν αναλυτικά. Σε αυτούς τους ελέγχους, θα εξεταστούν ένα προς ένα όλα τα παραστατικά – δηλαδή τιμολόγια, αποδείξεις και λοιπά έγγραφα – ώστε να διαπιστωθεί αν τα δηλωθέντα ποσά ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Για παράδειγμα, αν ένας ελεύθερος επαγγελματίας δηλώσει έσοδα 20.000 ευρώ στο myDATA αλλά στο έντυπο Ε3 της φορολογικής του δήλωσης εμφανίσει 14.000 ευρώ (δηλαδή 30% λιγότερα), παρότι αυτή η απόκλιση είναι – για φέτος – μέσα στα νόμιμα όρια, μπορεί να επιλεγεί για έλεγχο. Αν τότε προκύψει ότι τα 6.000 ευρώ που λείπουν δεν μπορούν να δικαιολογηθούν, θα βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Προσυμπληρωμένα έσοδα και έξοδα
Αξίζει να σημειωθεί πως για πρώτη φορά φέτος, στο έντυπο Ε3 που συμπληρώνουν επαγγελματίες και επιχειρήσεις, οι κωδικοί για τα έσοδα και τα έξοδα θα είναι προσυμπληρωμένοι, βάσει των στοιχείων που έχουν ήδη αποσταλεί στο myDATA. Δηλαδή, το σύστημα της ΑΑΔΕ θα έχει ήδη υπολογίσει και συμπληρώσει τα βασικά ποσά, όπως αυτά έχουν καταγραφεί από τις ηλεκτρονικές αποδείξεις και τα τιμολόγια.
Παρότι θα υπάρχει η δυνατότητα – για τελευταία φορά – οι λογιστές να κάνουν διορθώσεις, προσθέτοντας ή αφαιρώντας ποσά, αυτό δεν σημαίνει πως οι δηλώσεις θα γίνονται ανεξέλεγκτα. Όλες οι μεταβολές θα καταγράφονται και ενδέχεται να προκαλέσουν ελέγχους. Το σύστημα της ΑΑΔΕ, άλλωστε, κάνει διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, μέχρι και τις 27 Μαρτίου έχουν καταχωρηθεί στο myDATA περισσότερα από 5.698.991.203 παραστατικά, συνολικής αξίας 3.766.977.114.636 ευρώ, που προέρχονται από 1.547.328 επιχειρήσεις.
Όλα αυτά τα δεδομένα περνούν καθημερινά από ειδικούς αλγόριθμους, οι οποίοι εντοπίζουν ασυνήθιστα μοτίβα ή ύποπτες αποκλίσεις. Αν για παράδειγμα, μια επιχείρηση δηλώσει σταθερά πολύ χαμηλά έσοδα σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου της ή παρουσιάσει πολύ υψηλές δαπάνες χωρίς αντίστοιχα έσοδα, τότε αυτό μπορεί να προκαλέσει τον αυτόματο «συναγερμό» για έλεγχο.
