Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο σχεδιάζει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, θέτοντας στο επίκεντρο της νομοθετικής μεταρρύθμισης τις διαδικασίες αποδοχής και αποποίησης κληρονομιάς.
Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν στην προστασία των κληρονόμων από την απρόσμενη επιβάρυνση με χρέη, ενώ παράλληλα διασφαλίζουν τους δανειστές, ώστε να αποφευχθούν νομικά και οικονομικά κενά με πιθανές επιπτώσεις στις συναλλαγές και στη λειτουργία επιχειρήσεων.
Η ειδική επιτροπή, που έχει συσταθεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης υπό την καθοδήγηση του υπουργού Γιώργου Φλωρίδη και του υφυπουργού Ιωάννη Μπούγα, εξετάζει τις πρώτες μεταρρυθμίσεις στο κληρονομικό δίκαιο έπειτα από σχεδόν οκτώ δεκαετίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συζητήσεις της επιτροπής έχουν ήδη προχωρήσει στην επανεξέταση της διαδικασίας αποδοχής και αποποίησης κληρονομιάς, με προτάσεις που μπορούν να αλλάξουν ριζικά το νομικό τοπίο.
Με το ισχύον καθεστώς, οι κληρονόμοι πρέπει να αποφασίσουν αν θα αποδεχθούν ή θα αποποιηθούν την κληρονομιά εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο του κληρονομουμένου. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή συχνά αποδεικνύεται προβληματική, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι κληρονόμοι διαπιστώνουν εκ των υστέρων ότι η κληρονομιά συνοδεύεται από σημαντικά χρέη. Οι δυσάρεστες εκπλήξεις έχουν οδηγήσει αρκετούς κληρονόμους να προσφεύγουν στα δικαστήρια, προβάλλοντας πλάνη σχετικά με την ημερομηνία θανάτου ή την κατάσταση της κληρονομιαίας περιουσίας.
Μία από τις προτάσεις που εξετάζονται είναι η παράταση της προθεσμίας αποποίησης πέραν του τετραμήνου, ώστε οι κληρονόμοι να έχουν περισσότερο χρόνο να εκτιμήσουν την κατάσταση της κληρονομιάς. Επιπλέον, η επιτροπή διερευνά την εφαρμογή του αγγλοσαξονικού μοντέλου, όπου η κληρονομιαία περιουσία εκκαθαρίζεται πριν ενωθεί με την προσωπική περιουσία του κληρονόμου. Αυτό το μοντέλο, που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες, θα μπορούσε να προστατεύσει τους κληρονόμους από οφειλές που προέρχονται από την κληρονομιά.
Επιπλέον, προτείνεται η θεσμοθέτηση της αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής ως υποχρεωτικής διαδικασίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι κληρονόμοι θα είναι εκ προοιμίου προστατευμένοι από ενδεχόμενα χρέη του κληρονομουμένου που αγνοούσαν κατά τη στιγμή της αποδοχής.
Αποποίηση κληρονομιά
Η αποποίηση κληρονομιάς αποτέλεσε ξεχωριστό αντικείμενο συζήτησης, με προτάσεις να επιτρέπεται στους κληρονόμους να την αποποιούνται ανεξάρτητα από το αν η κληρονομιά περιήλθε σε αυτούς εξ αδιαθέτου ή μέσω διαθήκης. Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στην προστασία των πολιτών, ώστε να μην εγκλωβίζονται από τυπικές προθεσμίες όταν προκύπτουν νέα δεδομένα, όπως η ανακάλυψη μιας διαθήκης εκ των υστέρων.
Σύμφωνα με τα Νέα, στο πλαίσιο της συνεδρίασης που προγραμματίζεται για τις 17 Ιανουαρίου 2025, η επιτροπή θα εξετάσει για πρώτη φορά την εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων στο ελληνικό δίκαιο. Αυτές οι συμβάσεις, που σήμερα δεν προβλέπονται, θα μπορούσαν να επιτρέψουν στον κληρονομούμενο και τους κληρονόμους να ρυθμίσουν προκαταβολικά τη διανομή της περιουσίας, προσφέροντας ευελιξία και σαφήνεια.
