Η μείωση του επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 0,25%, στο 3,25% θα περάσει σύντομα στα επιτόκια βάσης των τραπεζών, τα οποία θα προσαρμοστούν αντίστοιχα, μεταφέροντας έτσι το όφελος απευθείας στους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι οι μηνιαίες δόσεις αποπληρωμής των νέων δανείων θα μειωθούν, κάτι που ανακουφίζει κυρίως τους δανειολήπτες που βρίσκονται στα αρχικά στάδια αποπληρωμής του χρέους τους.
Η μείωση του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ θα ωφελήσει περισσότερο όσους έχουν συνάψει δάνεια πρόσφατα, μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Αυτά τα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, καθώς και τα επιχειρηματικά και καταναλωτικά δάνεια, επηρεάζονται άμεσα από τη μείωση των επιτοκίων.
Η κίνηση της ΕΚΤ αναμένεται να έχει λιγότερο σημαντική επίδραση σε δάνεια που πλησιάζουν προς τη λήξη τους, καθώς το όφελος της μείωσης των επιτοκίων μειώνεται σταδιακά όσο προχωράει η αποπληρωμή του δανείου. Ειδικότερα, όσοι δανειολήπτες έχουν δάνεια με υψηλότερα επιτόκια, θα δουν τις μεγαλύτερες μειώσεις στις δόσεις τους, ενώ όσοι έχουν σταθερά επιτόκια σε νέα δάνεια θα επηρεαστούν μερικώς, ανάλογα με τις ρήτρες των συμβάσεών τους.
Παρόλο που η μείωση του επιτοκίου προσφέρει ανακούφιση στους δανειολήπτες, δεν συμβαίνει το ίδιο για τους καταθέτες. Οι χαμηλότερες αποδόσεις στα επιτόκια καταθέσεων αναμένεται να προκαλέσουν δυσαρέσκεια, καθώς τα έσοδα από τις καταθέσεις θα μειωθούν. Επιπλέον, οι τράπεζες θα βρεθούν υπό πίεση, αφού η μείωση των επιτοκίων θα μειώσει τα κέρδη τους από τις δανειοδοτικές δραστηριότητες.
Τρεις μειώσεις επιτοκίων
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει προχωρήσει σε τρεις διαδοχικές μειώσεις του βασικού της επιτοκίου κατά 0,25%, με αποτέλεσμα το επιτόκιο να έχει μειωθεί συνολικά κατά 0,75% τους τελευταίους μήνες. Αυτές οι συνεχόμενες μειώσεις έχουν δημιουργήσει συγκεκριμένες επιπτώσεις σε διάφορες κατηγορίες δανειοληπτών και προϊόντων δανεισμού στην αγορά.
Παραδείγματα
Για παράδειγμα ένας δανειολήπτης με στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο είναι συνδεδεμένο με τον δείκτη Euribor 3 μηνών, που κατά τη στιγμή της σύναψης του δανείου βρισκόταν στο 3,5%. Μετά τις τρεις διαδοχικές μειώσεις της ΕΚΤ, το Euribor έχει υποχωρήσει στο 3,2%. Αυτό σημαίνει ότι, αν ο δανειολήπτης είχε δάνειο ύψους 200.000 ευρώ με διάρκεια 25 χρόνια, η μείωση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των μηνιαίων δόσεων. Ενδεικτικά, αν η αρχική μηνιαία δόση ήταν 1.000 ευρώ, μετά τις τρεις μειώσεις το ποσό της δόσης θα μπορούσε να μειωθεί στα 960 ευρώ περίπου, εξοικονομώντας περίπου 40 ευρώ τον μήνα.
Ένας μικρομεσαίος επιχειρηματίας που είχε λάβει δάνειο 500.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο συνδεδεμένο με το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ, θα επωφεληθεί επίσης από τις τρεις διαδοχικές μειώσεις. Αν το επιτόκιο πριν τις μειώσεις ήταν στο 4%, μετά από τη μείωση κατά 0,75% θα διαμορφωθεί στο 3,25%. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των δόσεων του δανείου, γεγονός που θα δώσει στην επιχείρηση μεγαλύτερη ρευστότητα για να επενδύσει ή να εξοφλήσει άλλες υποχρεώσεις. Για παράδειγμα, αν η επιχείρηση πλήρωνε αρχικά μηνιαία δόση 3.000 ευρώ, μετά τις μειώσεις η δόση θα μπορούσε να μειωθεί στα 2.850 ευρώ, κάτι που θα δώσει περιθώριο 150 ευρώ επιπλέον για κάθε μήνα.
Οι κάτοχοι καταναλωτικών δανείων και πιστωτικών καρτών που έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο θα παρατηρήσουν επίσης βελτίωση μετά από τις τρεις μειώσεις του βασικού επιτοκίου. Ένας καταναλωτής με δάνειο 20.000 ευρώ που πλήρωνε επιτόκιο 12% θα δει το επιτόκιο να μειώνεται στο 11,25%, μειώνοντας τις δόσεις του δανείου του κατά μερικά ευρώ κάθε μήνα. Αν η μηνιαία του δόση ήταν 400 ευρώ, αυτή θα μπορούσε να μειωθεί περίπου στα 380 ευρώ, κάτι που μπορεί να φαίνεται μικρή μείωση, αλλά σωρευτικά σε ετήσια βάση σημαίνει εξοικονόμηση 240 ευρώ.
Για όσους έχουν στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου, οι επιπτώσεις των μειώσεων της ΕΚΤ δεν είναι άμεσες. Ωστόσο, καθώς οι αγορές προσαρμόζονται στις νέες χαμηλότερες συνθήκες επιτοκίων, οι τράπεζες μπορεί να προσφέρουν νέα προϊόντα με χαμηλότερα επιτόκια για σταθερά δάνεια. Για παράδειγμα, κάποιος που σκέφτεται να λάβει νέο δάνειο θα μπορούσε να βρει σταθερό επιτόκιο στο 3,5% αντί για 4%, κάτι που ήταν πιο συνηθισμένο πριν από τις μειώσεις της ΕΚΤ. Έτσι, αν κάποιος συνάψει δάνειο 150.000 ευρώ με σταθερό επιτόκιο, θα εξοικονομήσει αρκετές χιλιάδες ευρώ σε βάθος χρόνου λόγω των πιο ευνοϊκών όρων που προκύπτουν από τη νέα πολιτική επιτοκίων.
