Σε σαρωτικές αλλαγές στο ύψος, τη διάρκεια, τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη λήψη του επιδόματος ανεργίας αναμένεται να προχωρήσει η νέα υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως το φθινόπωρο, καταβάλλοντάς το πιλοτικά σε έως 10.000 ανέργους σε επιλεγμένες περιοχές.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το επίδομα ανεργίας θα καταβάλλεται πλέον στοχευμένα σε όσους το έχουν ανάγκη και θα ενισχυθούν οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης που υλοποιεί η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Το νέο επανασχεδιασμένο επίδομα ανεργίας, θα είναι αυξημένο αναλογικά με τις καταβαλλόμενες εισφορές του δικαιούχου πριν χάσει την απασχόληση του και θα έχει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια.
Αρχικώς, θα εφαρμοστεί πιλοτικά και ακολούθως αφού αξιολογηθεί, θα θεσμοθετηθεί η καθολική του εφαρμογή. Η πλήρης εφαρμογή του τοποθετείται προς το τέλος του 2024.
Οι αλλαγές προωθούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς έχουν εξασφαλιστεί πόροι άνω των 100 εκατ. ευρώ, με στόχο την πιλοτική εφαρμογή ενός προγράμματος αναπροσαρμογής του επιδόματος ανεργίας.
Το νέο επίδομα ανεργίας, «θα συνδεθεί» άμεσα με τον μισθό, αλλά και με τον εργασιακό και ασφαλιστικό βίο του άνεργου.
Ενδέχεται μάλιστα να φθάσει έως και το 70% του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών της τελευταίας τριετίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τελικές προτάσεις της ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχουν αποσταλεί στον ΟΟΣΑ και εντός του καλοκαιριού αναμένεται να δημοσιοποιηθεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την καταβολή του επιδόματος ανεργίας, το οποίο θα αποσυνδεθεί από το ύψος του κατώτατου μισθού.
Το επίδομα ανεργίας θα αποτελείται από δυο μέρη- σταθερό και μεταβλητό (ανταποδοτικό). Το ύψος του επιδόματος θα είναι κλιμακωτό και σε συνάρτηση με τα έτη ασφάλισης – απασχόλησης, το ύψος του μισθού και σύμφωνα με πληροφορίες, μπορεί να φτάσει και τα 1.200 ευρώ για ανέργους που βρίσκονταν στην αγορά εργασίας για περισσότερα από 4 χρόνια, αντίθετα όσοι έχουν λιγότερα θα λαμβάνουν το χαμηλότερο ποσό των 509 ευρώ.
Επίσης το συνολικό ετήσιο ποσό του επιδόματος ανεργίας – όπως προκύπτει από τον κατώτατο μισθό – δεν θα αυξηθεί αλλά θα καταβάλλεται εμπροσθοβαρώς.
Δηλαδή μεγαλύτερο επίδομα τους πρώτους μήνες και μικρότερο στη συνέχεια.
Σύμφωνα με τα σενάρια που επεξεργάζονται οι αρμόδιοι, προωθούνται οι παρακάτω αλλαγές στο επίδομα ανεργίας:
Ένα «σταθερό» μέρος, το οποίο θα λαμβάνουν όλοι όσοι έχουν την ελάχιστη προϋπόθεση ένταξης. Το ύψος του θα εξαρτάται από το εκάστοτε νόμιμο κατώτατο μισθό, σήμερα το ποσοστό του επιδόματος ανέρχεται στο 55% του κατώτατου μισθού, 509 ευρώ το μήνα. Το επίδομα μπορεί να φτάνει και το 70% του κατώτατου μισθού το πρώτο τρίμηνο και να βαίνει μειούμενο μέχρι ο άνεργος να συμπληρώσει τους 12 μήνες.
Ένα «μεταβλητό» μέρος, το οποίο θα λαμβάνουν για 12 μήνες κατ’ ανώτατο όριο μόνο όσοι έχουν περισσότερες ασφαλιστικές προϋποθέσεις και άρα θα έχουν συνεισφέρει περισσότερα στο ασφαλιστικό σύστημα σε ένα ευρύτερο χρονικό διάστημα. Ο υπολογισμός του θα συναρτάται με την ασφαλιστική ιστορία και το ύψος των προηγούμενων αποδοχών, ώστε να είναι πιο δίκαιο και ανταποδοτικό.
Η χρονική διάρκεια καταβολής του επιδόματος αναμένεται να επιμηκυνθεί και να φτάσει έως και 24 μήνες ανάλογα με τις ημέρες απασχόλησης. Σήμερα το επίδομα ανεργίας χορηγείται για 5 έως 12 μήνες.
Η καταβολή του επιδόματος θα συνδυαστεί με την υποχρέωση των ανέργων να ενταχθούν σε πρόγραμμα κατάρτισης ώστε να αποκτήσουν την εξειδίκευση που χρειάζονται για να τοποθετηθούν σε θέση εργασίας. Η κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης της κατάρτισης θα λαμβάνει το επίδομα κατάρτισης και όχι το επίδομα ανεργίας.
Επιπλέον επιπρόσθετες παροχές σε συγκεκριμένες ομάδες ανέργων, όπως: δώρα Χριστουγέννων/Πάσχα, προσαυξήσεις ανά προστατευόμενο μέλος, προσαυξήσεις για μονογονεϊκές οικογένειες.
Τα κριτήρια των ελάχιστων ημερών απασχόλησης που απαιτούνται για την επαναλαμβανόμενη λήψη επιδόματος ανεργίας θα αλλάξουν για τους εποχικά εργαζόμενους.
Το ύψος του επιδόματος που θα λαμβάνει ο άνεργος θα εξαρτάται από δυο βασικές προϋποθέσεις: το διάστημα που καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές ως εργαζόμενος και το ύψος του μισθού του. Σύμφωνα με τον έως τώρα σχεδιασμό, συνολικά έχει υπολογιστεί ότι το ύψος του ετήσιου επιδόματος δεν θα είναι χαμηλότερο από το επίδομα που χορηγείται με το ισχύον σύστημα, ωστόσο για κάποιους θα είναι μεγαλύτερο.
Στο νέο αυξημένο επίδομα ανεργίας αναμένεται να συγχωνευτεί το επίδομα των 200 ευρώ που καταβάλλεται για τους μακροχρόνια ανέργους (άνω των 12 μηνών). Το επίδομα θα είναι μειωμένο για όσους εργάζονται με ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Ο άνεργος που εργάζεται σήμερα με μερική απασχόληση ή εκ περιτροπής απασχόληση λαμβάνει επίδομα ανεργίας 509 ευρώ. Ποσό που είναι υψηλότερο από τις μηνιαίες αποδοχές του όταν εργάζεται.
Τι ισχύει σήμερα για το επίδομα ανεργίας
Σήμερα όλοι ανεξαιρέτως άνεργοι που παίρνουν επίδομα από τη ΔΥΠΑ, λαμβάνουν το ίδιο ποσό των 509 ευρώ είτε πλήρωσαν εισφορές υπέρ ανεργίας για 35 χρόνια, είτε για 1 χρόνο. Για παράδειγμα εργαζόμενος για 35 χρόνια στον ιδιωτικό τομέα ως μισθωτός, με μέσο όρο αποδοχών 3.000 ευρώ, έχει πληρώσει κατά μέσο όρο 45.000 ευρώ σε εισφορές ανεργίας (δικές του και του εργοδότη).
Αντίστοιχα, ένας εργαζόμενος με μισθό 780 ευρώ που συμπληρώνει 2 χρόνια εργασίας έχει καταβάλλει περίπου 700 ευρώ εισφορές υπέρ ανεργίας. Με το καθεστώς επιδότησης που ισχύει σήμερα και οι δυο εργαζόμενοι αν μείνουν άνεργοι θα πάρουν το ίδιο επίδομα ανεργίας με 509 ευρώ μηνιαίως.
