Ο ΕΦΚΑ εκτελεί όλες τις εργασίες επεξεργασίας των στοιχείων μηνιαίων εισφορών ανά κλάδο ασφάλισης από μισθωτή απασχόληση ή λόγω υπαγωγής στις διατάξεις της παρ. 9 του αρθ. 39 του ν.4387/16 όπως ισχύει από τις υποβληθείσες ΑΠΔ έτους 2021.
Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί σύντομα με την ανάρτηση στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες e-ΕΦΚΑ (Εισφορές Μη Μισθωτών e-ΕΦΚΑ -> Ηλ. Υπηρεσίες -> Υποχρεώσεις Κοινωνικής Ασφάλισης -> Εκκαθαρίσεις) ειδοποιητηρίου εκκαθάρισης των εισφορών 2021 με το αποτέλεσμα αυτής το οποίο μπορεί να είναι μηδενικό, πιστωτικό ή χρεωστικό.
Εάν το αποτέλεσμα της εκκαθαριστικής διαδικασίας είναι χρεωστικό το οφειλόμενο ποσό θα αναζητηθεί σε μηνιαίες δόσεις των οποίων οι ληκτικές ημερομηνίες εμπρόθεσμης καταβολής θα αναγράφονται στο ειδοποιητήριο της εκκαθάρισης.
Εάν το αποτέλεσμα της εκκαθαριστικής διαδικασίας δεν είναι χρεωστικό (πιστωτικό ή μηδενικό) θα ενημερωθείτε για την διαδικασία επιστροφής των πιστωτικών υπολοίπων σύμφωνα με την αρ. Δ.15/Δ’/90598/11-11-2021 Υπουργική Απόφαση, μετά από συμψηφισμό τους με τυχόν υπάρχουσες οφειλές και πίστωση του ποσού προς επιστροφή στο δηλωθέντα τραπεζικό λογαριασμό (ΙΒΑΝ) στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες (Εισφορές Μη Μισθωτών e-ΕΦΚΑ -> Ηλ. Υπηρεσίες -> Ατομικά Στοιχεία - Στοιχεία Επικοινωνίας - ΙΒΑΝ)
Σημειώνεται δε ότι σε περίπτωση που δεν έχει δηλώσει ο ασφαλισμένος τραπεζικό λογαριασμό (ΙΒΑΝ) θα πρέπει να το κάνει άμεσα.
Πρόκειται για περίπου 250.000 μισθωτούς, οι οποίοι παράλληλα ασκούν και ελεύθερο επάγγελμα, διατηρώντας Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών.
Σύμφωνα με αρμόδιους από τον e-ΕΦΚΑ, υπολογίζεται ότι από τον συνολικό αριθμό των παράλληλα απασχολούμενων ένας στους πέντε, περίπου 50.000, θα πρέπει να πληρώσουν επιπλέον εισφορές για το 2021. Υψηλόβαθμα στελέχη του e-ΕΦΚΑ αναφέρουν ότι η αποπληρωμή των επιπλέον εισφορών κατά μέσο όρο 600- 700 ευρώ θα γίνει σε πολλές δόσεις, φτάνοντας ακόμη και τις 12. Σημειώνεται ότι η αποπληρωμή των εισφορών του 2021 υπολογίζονταν αρχικά να ξεκινήσει τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, όμως κάτι τέτοιο δεν κατέστη εφικτό.
Για την συντριπτική πλειοψηφία των παράλληλα ασφαλισμένων ελεύθερων επαγγελματιών, θα προκύψουν πιστωτικά ή μηδενικά υπόλοιπα. Δηλαδή, είτε θα δικαιούνται να λάβουν επιστροφές εισφορών, είτε δεν λάβουν, αλλά ούτε και θα υποχρεούνται να καταβάλλουν καμία διαφορά στον e-ΕΦΚΑ.
Πρόκειται για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες που διατηρούσαν παράλληλα μισθωτή εργασία για μέρος ή ολόκληρο το 2021 και έχουν καταβάλει τις εισφορές που αντιστοιχούν στη μισθωτή τους απασχόληση βάσει των ασφαλιστέων τους αποδοχών. Οι συγκεκριμένοι καλούνται πλέον να πληρώσουν και για τις μη μισθωτές υπηρεσίες, μόνο στην περίπτωση που οι καταβληθείσες εισφορές είναι χαμηλότερες των 262 ευρώ (2η ασφαλιστική κατηγορία συν 10 ευρώ για ανεργία). Εκτός εάν ο ασφαλισμένος έχει επιλέξει μεγαλύτερη ασφαλιστική κατηγορία, οπότε πρέπει να καταβάλει υψηλότερες εισφορές.
Ωφελημένοι είναι οι παραλλήλως απασχολούμενοι, οι οποίοι καλύπτουν το πλαφόν των εισφορών από τη μισθωτή τους απασχόληση (αντιστοιχεί σε μισθό 930 ευρώ), οπότε και δεν απαιτείται να καταβάλλουν επιπλέον εισφορά. Για την εν λόγω κατηγορία αυτομάτως αναστέλλεται η έκδοση ειδοποιητηρίου ασφαλιστικών εισφορών.
Η εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών που θα προκύψουν αναμένεται να γίνει σε 8 ή ακόμη και 12 μηνιαίες δόσεις. Η λύση των πολλών δόσεων επιλέχθηκε καθώς οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θα κληθούν να πληρώσουν επιπλέον ποσά θα πρέπει ταυτόχρονα να καταβάλουν και τις τρέχουσες εισφορές που ανακύπτουν από τυχόν μη μισθωτή απασχόληση, εντός μάλιστα ενός πολύ δύσκολου χειμώνα, λόγω της δραματικής αύξησης στις τιμές ενέργειας και των ανατιμήσεων σε όλα τα καταναλωτικά προϊόντα.
Εκτιμάται ότι οι περίπου 50.000 ασφαλισμένοι που θα λάβουν χρεωστικά ειδοποιητήρια θα πρέπει να καταβάλουν κατά μέσο όρο 600 με 800 ευρώ ως διαφορά ανάμεσα στην ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει για τις μη μισθωτές υπηρεσίες που προσφέρουν και στις αποδοχές που λαμβάνουν για τις μισθωτές υπηρεσίες τους.
Ποιοι καταβάλλουν πρόσθετες εισφορές
Υπενθυμίζεται πως, με βάση τον ασφαλιστικό νόμο Βρούτση, από την 1η Ιανουαρίου του 2020 οι μισθωτοί που είναι παράλληλα και ελεύθεροι επαγγελματίες (π.χ. έχουν “μπλοκάκι”, είναι μέλη εταιρειών, έχουν ατομική επιχείρηση κ.λπ.) απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής εισφορών κύριας ασφάλισης -υγείας, εφόσον για τη μισθωτή τους απασχόληση καταβάλλονται (από τους ίδιους και τους εργοδότες τους) εισφορές προς τους παραπάνω ασφαλιστικούς κλάδους οι οποίες ξεπερνούν μηνιαίως τα 252 ευρώ.
Για την κύρια ασφάλιση, εάν επιλεγεί ασφαλιστική κατηγορία ανώτερη της 2ης, ο ασφαλισμένος θα καταβάλει τη διαφορά μόνο για τον κλάδο σύνταξης.
Για την επικουρική ασφάλιση και εφάπαξ παροχή καταβάλλεται μία εισφορά, στην κατηγορία που έχει επιλεγεί, εφόσον δεν καταβάλλονται αντίστοιχες εισφορές από τη μισθωτή απασχόληση.
Εάν διακοπεί η μισθωτή απασχόληση, η εισφοροδότηση γίνεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί και το σύνολο της εισφοράς βαρύνει τον ασφαλισμένο.
Σε κάθε περίπτωση, με τις ασφαλιστικές εισφορές συνεισπράττονται εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας ύψους 10 ευρώ και για τους υγειονομικούς υπέρ της στέγης υγειονομικών ύψους 2 ευρώ, μόνο εφόσον δεν καταβάλλονται αντίστοιχες εισφορές από τη μισθωτή απασχόληση.
Η κατάταξη σε ασφαλιστική κατηγορία είναι υποχρεωτική. Η επιλογή θα ισχύει δεσμευτικά για όλο το έτος. Σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας, παραμένει ενεργή η κατηγορία κατάταξης του προηγούμενου έτους. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στη 2η ασφαλιστική κατηγορία των ελευθέρων επαγγελματιών, βάσει του συστήματος που ισχύει από πέρσι.
Έτσι, όποιος μισθωτός το 2021 πλήρωνε, μαζί με τον εργοδότη του, πάνω από 252 ευρώ/μήνα για εισφορές δεν υποχρεούται να πληρώσει καμία εισφορά λόγω της παράλληλης −με τη μισθωτή– ελεύθερης επαγγελματικής δραστηριότητας.
Αντίθετα, όποιος, ως μισθωτός, το 2021 πλήρωνε μηνιαίως, μαζί με τον εργοδότη του, κάτω από 252 ευρώ/μήνα θα πρέπει να καταβάλει ο ίδιος τη διαφορά η οποία προκύπτει μεταξύ των εισφορών που καταβλήθηκαν για τη μισθωτή απασχόληση και των 252 ευρώ/μήνα.
Για παράδειγμα, έστω για μισθωτή απασχόληση το 2021 καταβάλλονταν εισφορές (εργοδοτικές και εργατικές) υπέρ της κύριας ασφάλισης και υγείας ύψους 200 ευρώ/μήνα. Συνεπώς, προκύπτει μια διαφορά 52 ευρώ/μήνα μεταξύ των εισφορών που καταβλήθηκαν λόγω της μισθωτής δραστηριότητας (200 ευρώ/μήνα) και της 2ης ασφαλιστικής κατηγορίας για τους επαγγελματίες (252 ευρώ/μήνα). Σε ετήσια βάση, η διαφορά ανέρχεται σε 624 ευρώ. Η διαφορά αυτή αποτελεί χρεωστικό υπόλοιπο, το οποίο πρέπει να εξοφληθεί από τον ίδιο τον παράλληλα απασχολούμενο-ασφαλισμένο.
