Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που μπήκε σε δημόσια διαβούλευση εν μέσω θέρους και Αυγουστιάτικων διακοπών προβλέπεται η σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης. Η Ανεξάρτητη Αρχή θα ενημερώνει για το ύψος των οφειλών στο Δημόσιο τράπεζες και λοιπούς χρηματοδοτικούς φορείς ώστε να γνωρίζουν για παράδειγμα σε περίπτωση δανεισμού το ύψος των υποχρεώσεων του δανειολήπτη προς το δημόσιο. Για την διαβίβαση των στοιχείων θα χρειάζεται η συγκατάθεση των φορολογουμένων αλλά αναμένεται να καταστεί εν τέλει υποχρεωτική για τους φορολογούμενους-ασφαλισμένους, καθώς οι τράπεζες θα τη θέσουν ως προϋπόθεση για τη χορήγηση δανείων και άλλων πιστωτικών διευκολύνσεων προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Δηλαδή, τελικά η συγκατάθεση θα είναι προυπόθεση των τραπεζών για τις χορηγήσεις από τους υποψήφιους δανειολήπτες ώστε να τους δοθούν δάνεια και άλλες χρηματοδοτικές διευκολύνσεις. Θα εξελιχθεί δηλαδή σε όπλο στα χέρια των τραπεζών και των λοιπών χρηματοδοτικών φορέων του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να έχουν στη διάθεσή τους όλες τις πληροφορίες για την οικονομική και συναλλακτική κατάσταση των πελατών τους.
Η Ανεξάρτητη Αρχή θα συλλέγει από τη Φορολογική Διοίκηση (την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων), τον e-EΦKA και τα λοιπά ασφαλιστικά Ταμεία πληροφορίες σχετικά με τους οφειλέτες τους και τις οφειλές τους. Στις πληροφορίες που θα συλλέγει για κάθε οφειλή θα περιλαμβάνονται: α) ο αριθμός ταμειακής βεβαίωσης ή ο αριθμός σύμβασης, β) η φύση της οφειλής, γ) οι βασικοί όροι της οφειλής, όπως το αρχικό και το τρέχον ύψος της, κατά κεφάλαιο, προσαυξήσεις και πρόστιμα, η διάρκεια αποπληρωμής, το επιτόκιο και οι μεταβολές τους, δ) οι εμπράγματες και ενοχικές εξασφαλίσεις της οφειλής και η αποτίμησή τους, ε) οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν, ο χρόνος των καταβολών και το τρέχον υπόλοιπο της οφειλής, στ) ρυθμίσεις της οφειλής, ζ) μεταβολές στο πρόσωπο του οφειλέτη λόγω καθολικής ή ειδικής διαδοχής, η) πληροφορίες για την πορεία δικαστικών διενέξεων μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών, μέτρα διοικητικής ή αναγκαστικής εκτέλεσης που λήφθηκαν, καθώς και για την πορεία της δικαστικής προσβολής τους, την άσκηση ποινικής δίωξης ή την ποινική καταδίκη λόγω μη καταβολής της οφειλής, αν η μη καταβολή της συνιστά αξιόποινη πράξη, θ) πληροφορίες σχετικά με τις οφειλές των φορέων του δημοσίου τομέα προς το υποκείμενο των δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, στις οποίες περιλαμβάνονται το είδος της οφειλής, το ποσό της οφειλής και ο οφειλέτης φορέας του δημοσίου τομέα, ι) πληροφορίες σχετικά με πτώχευση του φορολογούμενου- ασφαλισμένου, την κήρυξή του ως συγγνωστού και την απαλλαγή του, ια) πρόσθετες πληροφορίες που σχετίζονται με την οικονομική συμπεριφορά του φορολογούμενου-ασφαλισμένου, όπως η ιδιότητά του ως ανέργου, φορολογικά δεδομένα και, συγκεκριμένα, στοιχεία εισοδήματος και περιουσιακής κατάστασης.
Η Αρχή, που θα αποτελεί φορέα του Δημοσίου, θα συγκεντρώνει και θα ομαδοποιεί τις πληροφορίες σχετικά με τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις και τις συμπεριφορές πληρωμών προς όλες τις οντότητες του δημόσιου τομέα, με σκοπό την παραγωγή πιστοληπτικής βαθμολόγησης για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης θα ανταλλάσσει πληροφορίες και βαθμολογίες με άλλους φορείς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας. Η βαθμολόγηση για φυσικά και νομικά πρόσωπα θα παράγεται από το Σύστημα μέσω της επεξεργασίας, με αυτοματοποιημένη διαδικασία, των δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς που αντλούνται από τους φορείς του δημόσιου τομέα, με τη χρήση αλγορίθμων.
Η πιστοληπτική βαθμολόγηση θα παράγεται μετά την υποβολή αίτησης, θα γίνεται με αριθμητική κλίμακα και θα αφορά την τήρηση και την αθέτηση υποχρέωσης έναντι των φορέων του δημόσιου τομέα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Στον αιτούντα θα χορηγείται ενημέρωση πιστοληπτικής βαθμολόγησης, η οποία θα απεικονίζει την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του υποκειμένου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς βάσει των δεδομένων που υφίστανται κατά την ημερομηνία παραγωγής της πιστοληπτικής βαθμολόγησης.
Οι μέθοδοι και ο τρόπος επεξεργασίας και υπολογισμού της βαθμολόγησης θα επαναξιολογούνται τακτικά και θα επικαιροποιούνται οι αλγόριθμοί τους, ώστε να προσαρμόζονται στις οικονομικές συνθήκες και στις διαµορφούµενες συναλλακτικές πρακτικές και να επιβεβαιώνεται η ακρίβεια των εκτιμήσεων.
Πιστοληπτική ενημέρωση
Σε ό,τι αφορά τη χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής βαθμολόγησης σε φορείς του ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να σημειωθούν τα παρακάτω:
1. Η Αρχή θα μπορεί να παράγει και να χορηγεί ενημέρωση πιστοληπτικής βαθμολόγησης υποκειμένου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς (φορολογουμένου-ασφαλισμένου) σε φορέα του ιδιωτικού τομέα που έχει συνάψει σύμβαση με την Αρχή, μετά από αίτηση του φορέα, με την προϋπόθεση ρητής, ειδικής και διακριτής από άλλους όρους συγκατάθεσης του υποκειμένου στην επεξεργασία των δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, την άρση του φορολογικού απορρήτου και τη χορήγηση και διαβίβαση της ενημέρωσης πιστοληπτικής βαθμολόγησης στον αιτούντα φορέα του ιδιωτικού τομέα, η οποία παρέχεται μέσω του Συστήματος. Η ενημέρωση πιστοληπτικής βαθμολόγησης διαβιβάζεται στον φορέα του ιδιωτικού τομέα ηλεκτρονικά.
2. Στην αίτηση του φορέα του ιδιωτικού τομέα αναφέρεται ο σκοπός για τον οποίο ζητείται η χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής βαθμολόγησης. Η ενημέρωση αυτή μπορεί να ζητείται για τους εξής σκοπούς: α) την επαλήθευση των πληροφοριών που παρασχέθηκαν από το υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς (φορολογούμενο-ασφαλισμένο), σχετικά με αίτησή του για χορήγηση πίστωσης από τον φορέα του ιδιωτικού τομέα, β)την αξιολόγηση των κινδύνων που πηγάζουν από τη χορήγηση πίστωσης από φορέα του ιδιωτικού τομέα προς το υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, ή από την αποδοχή από φορέα του ιδιωτικού τομέα της παροχής εγγύησης για μια πιστωτική σύμβαση από το υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, γ)την αξιολόγηση των κινδύνων που πηγάζουν από χορηγηθείσα πίστωση, ή τη μετατροπή της φύσης ή της διάρκειας μιας πιστωτικής σύμβασης ή εγγύησης που έχει χορηγηθεί για μια πιστωτική σύμβαση από το υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, δ)την παρακολούθηση και αξιολόγηση της μη τήρησης οποιουδήποτε όρου πιστωτικής σύμβασης που χορηγήθηκε από φορέα του ιδιωτικού τομέα στο υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς ή εγγύησης που παρασχέθηκε από αυτό, ε)την αξιολόγηση αίτησης υπαγωγής του υποκειμένου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς σε διακανονισμό οφειλών προς φορέα του ιδιωτικού τομέα, και στ) την ανάλυση των χαρτοφυλακίων πιστωτικών συμβάσεων που τηρούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
3. Η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Σύστημα. Το υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς (ο φορολογούμενος-ασφαλισμένος) θα χορηγεί τη συγκατάθεση και θα ενημερώνεται μέσω του Συστήματος για τα δικαιώματα που έχει.
4.Το υποκείμενο δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς (ο φορολογούμενος-ασφαλισμένος) έχει δικαίωμα να ανακαλέσει τη συγκατάθεσή του ανά πάσα στιγμή. Η ανάκληση της συγκατάθεσης δεν θίγει τη νομιμότητα της επεξεργασίας που βασίστηκε στη συγκατάθεση προ της ανάκλησής της.
Πριν από την παροχή της συγκατάθεσης, το υποκείμενο των δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς ενημερώνεται για το δικαίωμα ανάκλησης της συγκατάθεσης. Η ανάκληση της συγκατάθεσης του υποκειμένου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς γίνεται μέσω του Συστήματος ατελώς.
5. Η χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής βαθμολόγησης σύμφωνα με το παρόν άρθρο γίνεται με χρέωση, το ύψος της οποίας καθορίζεται με απόφαση της Αρχής.
Ενοποιημένη βαθμολόγηση
Παράλληλα, αναφορικά με την ανταλλαγή πληροφοριών πιστοληπτικών βαθμολογήσεων και την ενοποιημένη βαθμολόγηση σημειώνεται ότι:
1. Η Αρχή δύναται να συνάπτει συμβάσεις με φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης, εντός ή εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να γίνεται ανταλλαγή πιστοληπτικών βαθμολογήσεων υποκειμένων δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς υπό την προϋπόθεση της σχετικής ρητής, ειδικής και διακριτής από άλλους όρους συγκατάθεσης του υποκειμένου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς και ενημέρωσής του ως προς τα δικαιώματά του κατά τον ΓΚΠΔ, η οποία παρέχεται μέσω του Συστήματος και της μεθοδολογίας του.
2. Η Αρχή δύναται να συνάπτει συμβάσεις με φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης, οι οποίοι παράγουν πιστοληπτική βαθμολόγηση, βάσει της οποίας δύναται να παραχθεί ενοποιημένη βαθμολόγηση. 3Η χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής βαθμολόγησης γίνεται με χρέωση.
Μητρώο Πιστώσεων
Με το ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται, εξάλλου, η σύσταση του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων ως εθνικού συστήματος αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που θα τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος. Το Μητρώο θα καταγράφει σε αναλυτική βάση το ιστορικό πληρωμών, τα είδη των παρεχόμενων εξασφαλίσεων και κάθε άλλη πληροφορία που σχετίζεται με κάθε μορφής πίστωση προς φυσικά ή νομικά πρόσωπα από πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα που έχουν την καταστατική τους έδρα στην Ελλάδα, καθώς και από τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα.
Βάσει των ως άνω πληροφοριών, που τηρούνται στο Μητρώο, θα καταρτίζεται επίσης πιστωτική έκθεση για όλα τα πιστοδοτούμενα πρόσωπα (η «Πιστωτική Έκθεση»), το περιεχόμενο της οποίας θα διαφοροποιείται ανάλογα με τον αποδέκτη της, σε κάθε όμως περίπτωση δεν θα περιέχει αξιολόγηση και βαθμολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του δανειολήπτη. Η δημόσια διαβούλευση επί του νομοσχεδίου θα διαρκέσει έως τις 20 Αυγούστου 2022.
