Ειδικότερα σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες μέσα στο καλοκαίρι το υπουργείο Εργασίας και ο e-ΕΦΚΑ θα πρέπει να ολοκληρώσουν την καταγραφή των απολαβών των συνταξιούχων καθώς τον Σεπτέμβριο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει το ποσοστό αύξησης των συντάξεων στην ΔΕΘ ενώ τον Οκτώβριο θα πρέπει να καταρτιστεί ο νέος προϋπολογισμός.
Οι συνταξιούχοι που θα λάβουν αυξήσεις υπολογίζονται σε 1,5 εκ. και το επικρατέστερο σενάριο για την αύξηση των συντάξεων είναι να κυμανθεί στο 6%.
Ετσι θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων εβδομάδων η χαρτογράφηση των απολαβών όλων των συνταξιούχων, καταγράφοντας ποιοι από αυτούς έχουν «θετική» προσωπική διαφορά μετά τον επανυπολογισμό, με αποτέλεσμα να δουν μόνο λογιστική αύξηση και ποιοι θα λάβουν προσαύξηση στην σύνταξη τους.
Οι συντάξεις μπαίνουν σε τροχιά αυξήσεων έπειτα από 12 χρόνια που είχαν μείνει στον «πάγο» και υπέστησαν δραματικές περικοπές εξαιτίας των μνημονίων.
Οι αρμόδιοι υπάλληλοι έχουν ήδη λάβει εντολή να τρέξει το πρόγραμμα για τον εντοπισμό των συνταξιούχων που έχουν προσωπική διαφορά και μάλιστα ανά εισοδηματική κατηγορία. Σύμφωνα με πληροφορίες θα γίνει πλήρης καταγραφή με βάση τις μηνιαίες απολαβές και κατηγοροοποιημένες ανά 100 ευρώ (π.χ 500 έως 600 ευρώ, 600 έως 700 ευρώ κ.ο.κ), προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι συνταξιούχοι και σε ποια εισοδηματική κατηγορία θα δουν αύξηση.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών στην κοινωνική ασφάλιση, αυξήσεις στις συντάξεις τους θα δουν περίπου 1,5 εκατ. συνταξιούχοι, ενώ η προσωπική διαφορά θα μειωθεί σε 850.000. Πρόκειται κυρίως για συνταξιούχους με απολαβές άνω των 1.300 ευρώ, οι οποίοι θα δουν το εισόδημά τους να αυξάνεται από την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης.
Υψηλόβαθμα στελέχη του οικονομικού επιτελείου εκτιμούν ότι για την καταβολή αύξησης 4% με την έλευση της νέας χρονιάς θα απαιτηθούν πόροι 450 εκατ. ευρώ, ενώ για την καταβολή 6% το κονδύλι θα ανέλθει στα 550 - 600 εκατ. ευρώ.
Οι κυβερνητικές αποφάσεις θα ληφθούν ανάλογα με την πορεία των οικονομικών μεγεθών και τα δημοσιονομικά περιθώρια και με βάση το ΑΕΠ και τη μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή, όπως προβλέπει ο νόμος. Οι εκτιμήσεις προβλέπουν πληθωρισμό κατά μέσο όροι περίπου 6-7% και αύξηση του ΑΕΠ περίπου 3%.
Με βάση αυτά τα οικονομικά μεγέθη το ποσοστό της αύξησης αναμένεται να ανέλθει σε 5,5 – 6%. Δηλαδή, ο συνταξιούχος που λαμβάνει σύνταξη 1.000 ευρώ θα έβλεπε στην τσέπη του μια αύξηση 55-60 ευρώ το μήνα.
Όπως προβλέπει ο νόμος 4670/2020 (νόμος Βρούτση) από 1η Ιανουαρίου 2023 θα δοθούν αυξήσεις στις συντάξεις ίσες με το 50% της μεταβολή του ΑΕΠ και επίσης 50% της μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (τιμάριθμος). Στην παρούσα συγκυρία, οι συνταξιούχοι ευνοούνται από τον πληθωρισμό που καλπάζει, ενώ αρνητικά επιδρά η προβλεπόμενη επιβράδυνση του ΑΕΠ.
- Αν ο πληθωρισμός διαμορφωθεί στο 7%, το ποσοστό της αύξησης των συντάξεων θα είναι 3,5%, ενώ αν πάει στο 8% το όφελος των συνταξιούχων θα είναι 4%. Στα ποσοστά αυτά θα προστεθεί και η επίδραση από το ΑΕΠ, η οποία υπολογίζεται μεταξύ 1,4% και 1,9%. Έτσι, με την υπόθεση εργασίας ότι ο πληθωρισμός θα είναι 7% φέτος, η αύξηση για τις συντάξεις με την προσθήκη του 50% της αύξησης του ΑΕΠ, θα είναι από 4,9% έως και 5,4%.
- Αν ο μέσος πληθωρισμός του 2022 διαμορφωθεί στο 8%, η αύξηση των συντάξεων θα κυμανθεί μεταξύ 5,4% και 5,9%. Στην περίπτωση που ο πληθωρισμός φτάσει στο 9%, τότε οι συνταξιούχοι θα δουν αυξήσεις της τάξης του 5,9% και του 6,4%.
Ποιοι δεν θα πάρουν αυξήσεις
Δεν θα λάβουν αυξήσεις όλοι οι συνταξιούχοι, αλλά μόνο όσοι δεν έχουν «θετική προσωπική διαφορά». Συγκεκριμένα, δικαιούχοι, θα καταστούν μόνο όσοι λαμβάνουν σύνταξη, η οποία δεν ξεπερνά το ποσό που προκύπτει με βάση τον νέο τρόπο υπολογισμού, όπως αναθεωρήθηκε για τελευταία φορά το 2020 με τον νόμο Βρούτση.
Όσοι έχουν τη λεγόμενη «θετική προσωπική διαφορά» (δηλαδή εισπράττουν και σήμερα περισσότερα χρήματα από όσα προκύπτουν με τον νέο τρόπο υπολογισμού), περίπου 850.000, δεν θα δουν καμία αύξηση στις μηνιαίες αποδοχές τους.
Στην περίπτωση αυτή το ποσό θα συμψηφίζεται με τις γενικότερες αυξήσεις που προβλέπεται να δίνονται στις συντάξεις από το 2023 και μετά (με βάση την εξέλιξη του ΑΕΠ και του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή) έως ότου η προσωπική διαφορά εξαλειφθεί.
Αυτό σημαίνει ότι αυξήσεις θα πάρουν δύο στους τρεις, περίπου 1,5 εκατ. συνταξιούχοι, οι περισσότεροι από τους οποίους ανήκουν στην κατηγορία των νέων συνταξιούχων.
Παράλληλα, περίπου 300.000 συνταξιούχοι θα δουν ελάχιστη αύξηση. Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει προβληματισμός γιατί υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι –και δη αυτοί με τις χαμηλότερες συντάξεις, έως τα 700 ευρώ– που δεν θα δουν αυξήσεις εντός του 2023, παρά τη σημαντική μείωση της αγοραστικής τους δύναμης, εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού, λόγω της ύπαρξης προσωπικής διαφοράς.
Σύμφωνα με το σύστημα ΗΛΙΟΣ, υπολογίζεται ότι περίπου 900.000 συνταξιούχοι από το σύνολο των 2.462.000 λαμβάνουν πολύ χαμηλές συντάξεις που δεν ξεπερνούν τα 600 ευρώ.
