Χαμηλώνουν τις προσδοκίες στο μέτωπο των φοροελαφρύνσεων οι πιέσεις που συνεχίζει να ασκεί η πανδημία στα δημόσια οικονομικά. Η διατήρηση της κατάστασης συναγερμού και η παράταση των περιοριστικών μέτρων, στενεύει σημαντικά τα περιθώρια που έχει το οικονομικό επιτελείο προκειμένου να υλοποιήσει το σχέδιο για την στοχευμένη ελάφρυνση φόρων. Το βαθύ έλλειμμα που άφησε το 2021, η εκτόξευση του χρέους και η ανάγκη περαιτέρω δημοσιονομικής προσαρμογής δεν επιτρέπει οριζόντια μέτρα και μόνιμες παρεμβάσεις, αφήνοντας έτσι ελάχιστο περιθώριο αποφάσεων στο οικονομικό επιτελείο.
Πρώτο θύμα ήδη είναι η οριστική κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης μέσα στο 2022. Δημοσιονομικά περιθώρια δεν υπάρχουν και ως εκ τούτου το υπουργείο Οικονομικών μεταθέτει τις αποφάσεις για το 2023, εφόσον το επιτρέψει τότε η δημοσιονομική κατάσταση. Το καθεστώς θα μείνει και για φέτος ως έχει, με το φόρο «παγωμένο» για τον ιδιωτικό τομέα και τους δημόσιους υπαλλήλους και συνταξιούχους, να περιμένουν στον προθάλαμο για αποφάσεις από το 2023.
Για το 2023 μετατίθεται και η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών καθώς οι εξελίξεις στο δημοσιονομικό μέτωπο ως αποτέλεσμα της πανδημίας δεν επιτρέπει επεκτατικές πολιτικές. Είναι ενδεικτικό ότι αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών διευκρίνισε ότι πρόθεση της κυβέρνησης παραμένει η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για όλους το 2023, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η υλοποίηση του μέτρου έχει να κάνει με τον «ελεύθερο χώρο» καθώς το μέτρο έχει υψηλό δημοσιονομικό κόστος. Με αυτά τα δεδομένα, μόλις το επιτρέπουν τα δημόσια οικονομικά, προτεραιότητα έχει η μόνιμη κατάργηση της εισφοράς στον ιδιωτικό τομέα και θα ακολουθήσει η μείωση κατά 3% των ασφαλιστικών εισφορών που αφαιρούν έσοδα 1,6 δις. ευρώ.
Μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ
Καμία αλλαγή δεν υπάρχει στην πρόθεση του υπουργείου Οικονομικών να προχωρήσει στις απαιτούμενες αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ προκειμένου να περιοριστούν οι αυξήσεις και να διορθωθούν αδικίες στον υπολογισμό του φόρου, μετά την αλλαγή των αντικειμενικών τιμών. Στον νέο ΕΝΦΙΑ θα έχει ενσωματωθεί στον κύριο φόρο ο συμπληρωματικός, ώστε το τελικό αποτέλεσμα του ΕΝΦΙΑ να φέρνει μικρότερο φόρο για τους περισσότερους ιδιοκτήτες.
Παρόλα αυτά από τις αυξήσεις δεν πρόκειται να γλιτώσουν όσοι το ακίνητο τους βρίσκεται σε περιοχή που οι νέες αντικειμενικές σημειώνουν πολύ μεγάλες αυξήσεις και κυρίως όσοι ιδιοκτήτες έχουν ακίνητα στις ζώνες που για πρώτη φορά βρέθηκαν στο σύστημα αντικειμενικών τιμών. Πρόθεση της κυβέρνησης παραμένει η πληρωμή του φόρου να ξεκινήσει τέλη Μαρτίου και οι περίπου 6,3 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων για πρώτη φορά να έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν τον ΕΝΦΙΑ σε 10 ή 11 μηνιαίες δόσεις.
Μέτρα στήριξης
Καμία συζήτηση δεν υπάρχει για τη μείωση των συντελεστών ΦΠΑ καθώς στο υπουργείο Οικονομικών από την πρώτη στιγμή έχουν ξεκαθαρίσει ότι το κέρδος από μια τέτοια απόφαση θα ήταν ελάχιστο σε σχέση με τις απώλειες που θα έφερνε. Αξιωματούχοι του υπουργείου ξεκαθαρίζουν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε εκτροχιασμό του προϋπολογισμού και θα είχε ως αποτέλεσμα απώλεια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από τα κρατικά ταμεία.
Η δημοσιονομική κατάσταση θα κρίνει και τα περιθώρια μονιμοποίησης του μειωμένου συντελεστής ΦΠΑ 13% για ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες, μέτρο που έχει ληφθεί για την στήριξη των επιχειρήσεων. Τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπουν επέκταση του μειωμένου ΦΠΑ για τους κλάδους της εστίασης, των μεταφορών και του τουρισμού και μετά το τέλος Ιουνίου που λήγει το μέτρο.
Με δεδομένη την επιστροφή σε «σφιχτή» δημοσιονομική πολιτική, ιδιαίτερα περιορισμένα είναι τα περιθώρια παρεμβάσεων στις τιμές των προϊόντων ή στο κόστος υπηρεσιών, ακολουθώντας το μοντέλο των κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου. Ως εκ τούτου δεν αναμένονται τέτοιου είδους παρεμβάσεις το επόμενο διάστημα.
