Ενδεικτικό των δυσκολιών είναι η αναφορά υψηλόβαθμου παράγοντα του υπουργείου Οικονομικών στο διπλό μέτωπο το οποίο πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση. Όπως έλεγε, η πανδημία αποτελεί αυτή την εποχή το μεγαλύτερο στοίχημα, καθώς για τον πληθωρισμό μπορεί να υπάρχουν σταθερές συνιστώσες ώστε να γίνουν εκτιμήσεις σχετικά με την πορεία του.
Ήδη ο πρωθυπουργός προανήγγειλε ενίσχυση και χρονική επέκταση του πακέτου των επιδοτήσεων για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και νέα μέτρα στήριξης για την συμπίεση του ενεργειακού κόστους στους αγρότες. Τα μέτρα θα εξειδικευτούν από τον ίδιο το Σάββατο στη Βουλή, προκειμένου να εφαρμοστούν άμεσα.
Η μεγάλη διαφορά όμως μεταξύ των δύο ανοικτών μετώπων είναι η διάρκεια τους. Η πανδημία αργά ή γρήγορα θα αντιμετωπιστεί, επαναφέροντας την κανονικότητα στην οικονομία. Το ίδιο όμως δεν ισχύει με την ενεργειακή κρίση. Η αντιμετώπιση των αναταράξεων θα γίνει με τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού εξισορρόπησης για τα νοικοκυριά. Στόχος η απορρόφηση των κραδασμών που θα φέρει η άνοδος της τιμής.
Το εντυπωσιακό είναι ότι κορυφαίος παράγοντας του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης δεν απέκλεισε ο μηχανισμός αυτός να διαρκέσει ακόμα και μία 10ετία. Τόσο εκτιμά θα διαρκέσουν οι αναταράξεις, με περιόδους πτώσης, αλλά και περιόδους έντονης ανόδου των τιμών. Αιτία και η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, απόφαση που έχει κόστος για τις οικονομίες.
Ο μηχανισμός αυτός είναι υπό σχεδίαση και στόχο θα έχει να απορροφά τις μεγάλες διακυμάνσεις στις χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος. Η βάση του θα είναι ένας αλγόριθμος μέσω του οποίου θα διανέμονται τα έξτρα έσοδα του προϋπολογισμού από τα δικαιώματα ρύπων. Με αυτά τα χρήματα, για όσους κριθούν δικαιούχοι με βάση εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, θα καλύπτεται στους λογαριασμούς λιανικής ένα μέρος των αυξήσεων.
Η ενεργοποίηση του μηχανισμού θα είναι αυτόματη, με κριτήριο την υπέρβαση ενός ορίου στις τιμές. «Θέλει σκέψη και προσοχή για το πως θα δομηθεί αλλά και για τα κριτήρια με βάση τα οποία θα απονέμουμε πραγματική και κοινωνική δικαιοσύνη», τονίζουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου σχετικά με το μηχανισμό.
Σε ότι αφορά τις επιχειρήσεις το σενάριο για παροχή στήριξης είναι ακόμη θολό καθότι μία τέτοια κρατική βοήθεια μπορεί να αντίκειται στο νομικό καθεστώς των ευρωπαϊκών κρατικών ενισχύσεων.
Το μίγμα των δυο κρίσεων καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την άσκηση σε σχέση με το ρυθμό ανάπτυξης. Θεωρείται δεδομένο ότι η επιστροφή του φόβου για την πορεία της πανδημίας, σε συνδυασμό με το ράλι των τιμών στην ενέργεια θα περιορίσει το τελευταίο τρίμηνο τη δυναμική του ΑΕΠ.
Είναι βέβαιο ότι το τελικό μέγεθος θα υπερβεί τον φετινό στόχο του 6,9% του ΑΕΠ, αλλά τα δεδομένα για το 2022 είναι διαφορετικά. Ο στόχος έχει τεθεί στο 4,5% του ΑΕΠ, αλλά με τα σημερινά δεδομένα κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα επιτευχθεί. Οι παράγοντες είναι πολλοί και σημαντικοί.
Η πανδημία, η πορεία του τουρισμού, οι τιμές της ενέργειας, αλλά και η εκταμίευση των κονδυλίων από το περίφημο Ταμείο της Ανάκαμψης, θα κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα.
