Το «πράσινο φως» για το εν λόγω ποσό δόθηκε σε βάρος της πίστωσης του προϋπολογισμού εξόδων του υπουργείου, προκειμένου να επίχορηγηθεί ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) για την καταβολή παροχών σε ανασφάλιστους υπερήλικες, μηνός Μαρτίου 2020.
Το επίδομα δίνεται στους ανασφάλιστους υπερήλικες και σε αυτούς που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, εφόσον όμως πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:
α. Έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους.
β. Δεν λαμβάνουν ή δεν δικαιούνται να λάβουν σύνταξη από το εξωτερικό ή οποιαδήποτε ασφαλιστική ή προνοιακή παροχή από την Ελλάδα, μεγαλύτερη από 360€. Αν η σύνταξη αυτή ή παροχή από δημόσιο φορέα που λαμβάνουν είναι μικρότερη από το επίδομα των 360€, δικαιούνται το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μετά την αφαίρεση του ποσού της σύνταξης ή παροχής που λαμβάνουν από το επίδομα.
Σε περίπτωση μεταβολής του ποσού της σύνταξης ή της παροχής που λαμβάνουν από το εξωτερικό ή την Ελλάδα, οι δικαιούχοι υποχρεούνται να το δηλώσουν αμέσως, προκειμένου να τροποποιηθεί αναλόγως το ποσό του επιδόματος. Για όσους λαμβάνουν σύνταξη ή άλλη παροχή από οποιοδήποτε φορέα του εξωτερικού, η νομισματική ισοτιμία λαμβάνεται υπόψη την 1η εργάσιμη ημέρα του έτους κατά τη χορήγηση, την επαναχορήγηση ή την τροποποίηση του ποσού της παροχής που λαμβάνουν από τον αρμόδιο για την καταβολή αυτής φορέα, λόγω αλλαγής του ποσού της σύνταξης που λαμβάνουν από τον φορέα του εξωτερικού.
γ. Διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα 15 συνεχόμενα έτη πριν από την υποβολή της αίτησης για τη λήψη του επιδόματος ή 15 έτη μεταξύ του 17ου και του 67ου έτους της ηλικίας τους, εκ των οποίων τα δέκα 10 συνεχόμενα πριν από την υποβολή της αίτησης και εξακολουθούν να διαμένουν στην Ελλάδα και μετά τη λήψη της παροχής.
δ. Το ποσό του επιδόματος καταβάλλεται πλήρες (ή μειωμένο λόγω σύνταξης εξωτερικού ή προνοιακής παροχής εντός Ελλάδας όπως προαναφέρθηκε) για όσους πληρούν αθροιστικά τα ανωτέρω κριτήρια και έχουν συμπληρώσει στη χώρα τουλάχιστον 35 πλήρη έτη διαμονής. Το ποσό μειώνεται κατά 1/35 για κάθε ένα έτος που υπολείπεται των 35 ετών διαμονής στη χώρα.
ε. Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 4.320€ ή, στη περίπτωση εγγάμων, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 8.640€.
στ. Εξαιρούνται της παροχής οι μοναχοί/ες, οι οποίοι διαμένουν σε Ιερές Μονές και συντηρούνται από αυτές και όσοι εκτίουν ποινή στερητική της ελευθερίας.
ζ. Εξαιρούνται επίσης οι ανασφάλιστοι υπερήλικες και αυτοί που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, εφόσον ο/η σύζυγος λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή μεγαλύτερη από την παροχή (360€).
Ήδη από το 1982 με τον ν. 1296/1982 δημιουργήθηκε στον Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων «Ειδικός Λογαριασμός Συνταξιοδότησης Ανασφάλιστων Υπερήλικων», οικονομικά ανεξάρτητος από τους άλλους κλάδους ασφάλισης. Από τον λογαριασμό αυτό χορηγούνταν σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη σε Έλληνες υπηκόους και ομογενείς που είχαν συμπληρώσει αρχικά το 70ο έτος της ηλικίας τους, στη συνέχεια το 68ο και μετέπειτα το 65ο, έμεναν μόνιμα στην Ελλάδα και πληρούσαν εισοδηματικές και άλλες συγκεκριμένες προυποθέσεις. Ο κρίσιμος προστατευτικός ρόλος του ΟΓΑ σε αυτό το ευάλωτο κομμάτι του πληθυσμού μετρά δηλαδή 36 χρόνια.
Το 2012, ο νόμος 4093 μετέβαλλε το καθεστώς αλλάζοντας τις προυποθέσεις χορήγησης της σύνταξης. Μεταξύ άλλων όρισε ως απαραίτητα κριτήρια την ηλικία των 67, την επί 20ετίας μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα, όπως και τη μη λήψη κάθε σύνταξης ανεξαρτήτως ποσού από την Ελλάδα ή το εξωτερικό.
Τέσσερα χρόνια μετά, ο νόμος 4387 του 2016 ρύθμισε το καθεστώς της εν λόγω παροχής, συγκαταλέγοντάς την στην προνοιακή μέριμνα της ελληνικής Πολιτείας για τα ευάλωτα στρώματα του πληθυσμού. Το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων, το οποίο αναλαμβάνει ο ΟΠΕΚΑ υψώνει ασπίδα προστασίας για τους συμπολίτες μας ανεξαρτήτως εθνικότητας που βρίσκονται σε μια ευαίσθητη ηλικία και δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν τον απαραίτητο για την συνταξιοδότηση ασφαλιστικό χρόνο. Ο νομοθέτης προβλέπει πλήρες ποσό επιδόματος 360€ σε όσους έχουν 35ετή μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα, το οποίο θα αυξάνεται από το 2022 με ρήτρα ανάπτυξης, ακολουθώντας την αύξηση του ΑΕΠ και τη μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
