Με αφορμή ερωτήματα που έχουν τεθεί σε σχέση με το ασφαλιστικό καθεστώς των μετόχων ΚΤΕΛ ΑΕ, αναφέρονται τα εξής:
- στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ υπάγονται όλα τα παρακάτω πρόσωπα ηλικίας άνω των 18 ετών, αδιακρίτως φύλου και υπηκοότητας, που ασκούν τη δραστηριότητά τους στην Ελλάδα.
- υπάγονται επίσης οι μέτοχοι των Ανωνύμων Εταιριών, των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης, εφόσον είναι κάτοχοι ονομαστικών μετοχών.
Δεν υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ οι κατέχοντες ονομαστικές μετοχές, μιας ή περισσοτέρων από τις παραπάνω ανώνυμες εταιρίες, που αντιπροσωπεύουν ποσοστό επί αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης μικρότερο ή ίσο του 10%.
Όσα από τα πρόσωπα οδηγούν αυτοπρόσωπα το συνιδιόκτητο αυτοκίνητο δημόσιας χρήσης ή άλλο αυτοκίνητο ΔΧ της ίδιας ανώνυμης εταιρίας, δεν υπάγονται στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ, αλλά του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ.
Εάν δεν οδηγούν αυτοπρόσωπα το συνιδιόκτητο αυτοκίνητο της ίδιας ανώνυμης εταιρίας και δεν έχουν ασφάλιση από άλλη εργασία ή απασχόληση, ασφαλίζονται υποχρεωτικά στον ΟΑΕΕ».
Επίσης υποχρέωση εισφοράς κατά το οριζόμενα στο παρόν άρθρο σχετικά με τις εισφορές απασχολούμενων και ελευθέρων επαγγελματιών έχουν και οι μέτοχοι των Ανωνύμων Εταιριών, των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης, εφόσον είναι κάτοχοι ονομαστικών μετοχών». Κατά το άρθρο 2 του Αστικού Κώδικα, ο νόμος διατηρεί την ισχύ του εφόσον άλλος κανόνας δικαίου δεν τον καταργήσει ρητά ή σιωπηρά.
Τούτο συμβαίνει όταν από την έννοια του περιεχομένου προκύπτει κατά τρόπο σαφή ότι ο νεότερος νόμος αποσκοπεί στην κατάργηση του παλαιού γενικού ή ειδικού και μάλιστα με ρύθμιση του ίδιου θέματος κατά τρόπο αντίθετο και ασυμβίβαστο προς αυτή του παλαιού.
Έτσι, η αρχή της κατάργησης του προγενέστερου νόμου με νεότερο δεν εφαρμόζεται όταν ο νεότερος νόμος είναι γενικός και ο παλαιός ειδικός, εκτός αν από την έννοια του περιεχομένου του νεότερου νόμου προκύπτει ότι αυτός αποσκοπούσε στην κατάργηση και του ειδικού νόμου. Η διάταξη του άρθρου 39 του ν. 4387/2016 αφορά τους μετόχους κάθε είδους μεταφορικών επιχειρήσεων και είναι γενική σε σχέση με την διάταξη του άρθρου 1 παρ. 2 περ. γ' του Π.Δ.258/2005 όπως ισχύει, με την οποία ειδικώς ρυθμίζεται η ασφαλιστική αντιμετώπιση των μικρομετόχων των ΚΤΕΛ, τα οποία έχουν ένα ιδιόμορφο σύστημα λειτουργίας.
Δεν προκύπτει άλλωστε βούληση κατάργησης της παλαιότερης αυτής ειδικής διάταξης, λαμβανομένου υπόψη ότι ο ν.4387/2016 ρητά παραπέμπει στις καταστατικές διατάξεις, μεταξύ άλλων, και του πρ.ΟΑΕΕ για τον καθορισμό των ασφαλιστέων εργασιών και ιδιοτήτων.
Ως εκ τούτου, και με δεδομένο ότι στην αιτιολογική έκθεση του άρθρου 39 του ν. 4387/2016 δεν περιέχεται καμία σκέψη σχετική με σκοπούμενη μεταβολή του καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης των εργαζομένων - μετόχων των ΚΤΕΛ, δε μπορεί βάσιμα να υποστηριχθεί ότι η γενική αυτή διάταξη κατήργησε την ειδική διάταξη του άρθρου 1 παρ. 2 περ. γ' του Π.Δ.258/2005.
Άλλωστε, οι καταστατικές διατάξεις του πρ. ΟΑΕΕ, όπως και των λοιπών φορέων κοινωνικής ασφάλισης που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ δεν έχουν καταργηθεί, πλην των περιπτώσεων που ρητά ορίζεται από το ν.4387/2016 (π.χ άρθρο 40), αντιθέτως εξακολουθούν να καθορίζουν το είδος των εργασιών ή ιδιοτήτων που σηματοδοτούν την υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση στον ΕΦΚΑ (άρθρο 55 ν. 4387/2016).
Όσον αφορά τους μετόχους των ΚΤΕΛ που παράλληλα παρέχουν εξαρτημένη εργασία στην ίδια ανώνυμη εταιρία με οποιαδήποτε ειδικότητα, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών, εφαρμογή έχουν οι διατάξεις περί παράλληλης ασφάλισης του άρθρου 36 του ν. 4387/2016, εκτός εάν κατέχουν ονομαστικές μετοχές που αντιπροσωπεύουν ποσοστό μικρότερο ή ίσο του 10% επί λεωφορείων δημόσιας χρήσης σε εταιρία ΚΤΕΛ της περ. β' του ν. 2963/2001 σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτεθέντα, περίπτωση κατά την οποία υπάγονται στην ασφάλιση των μισθωτών και μόνο, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 περ. γ' του Π.Δ.258/2005.
Παλαιότερη νομολογία των διοικητικών Δικαστηρίων και του Συμβουλίου Επικρατείας σύμφωνα με την οποία η παροχή εξαρτημένης εργασίας μετόχου ΚΤΕΛ ΑΕ σε αυτή με οποιαδήποτε ειδικότητα όπως ενδεικτικά του εισπράκτορα, εκδότη εισιτηρίων, υπαλλήλου γραφείου κλπ, συνιστά συναφή ιδιότητα με αυτή του αυτοκινητιστή, υπακτέα στην ασφάλιση του πρ. ΤΣΑ και όχι του πρ. ΙΚΑ, δε μπορεί να χρησιμεύσει για τη συναγωγή άλλου συμπεράσματος, καθότι αφορά εντελώς διαφορετικό νομοθετικό καθεστώς σε σχέση με το σήμερα ισχύον.
Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 36 του ν.4387/2016 ασφαλισμένοι που παρέχουν εξαρτημένη εργασία και ταυτόχρονα αυτοαπασχολούνται σε δραστηριότητες για τις οποίες θα υπάγονταν σε φορέα που εντάσσεται στον ΕΦΚΑ, οφείλουν να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές τόσο για το εισόδημά τους από μισθωτή εργασία (άρθρο 38 ν.4387/2016) όσο και για το εισόδημα, εφόσον υπάρχει, από άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος (άρθρο 39 ν.4387/2016). Έναρξη ισχύος της παρούσης ορίζεται η 1.1.2019.
