Με έκθεσή της για το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας, τονίζει ότι «είναι επιτακτική ανάγκη να υλοποιηθεί η μεταρρύθμιση», δηλαδή να γίνουν οι περικοπές κατά 18% όπως επιτάσσει ο νόμος Κατρούγκαλου. Ο λόγος είναι ότι παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά γηράσκοντος πληθυσμού. Στην ίδια έκθεση τονίζεται ότι οι συντάξεις έχουν βοηθήσει και θα συνεχίσουν να βοηθούν στην πρόληψη της φτώχειας, ενώ διαπιστώνει σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ και πληθυσμιακών ομάδων.
Για παράδειγμα, οι συντάξεις των γυναικών είναι κατά 37 % χαμηλότερες απ' ό,τι των ανδρών, λόγω των χαμηλότερων μισθών και του μικρότερου εργασιακού βίου που συνδέεται με ευθύνες φροντίδας. Ομοίως, τα άτομα με άτυπη απασχόληση ή αυτοαπασχόληση συχνά αντιμετωπίζουν λιγότερο ευνοϊκούς όρους για την πρόσβαση και τη θεμελίωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε σχέση με τα άτομα με τυπική απασχόληση. Συμφωνά με την έκθεση ο κίνδυνος της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στην τρίτη ηλικία αυξάνεται, επίσης, με την ηλικία. Πάνω από τα μισά άτομα που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ είναι ηλικίας 75 ετών και άνω.
Ειδικά για την Ελλάδα, η Επιτροπή τονίζει ότι οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων προκλήσεων που συνδέονται με τη συνταξιοδότηση, όπως: οικονομική ύφεση, υψηλή ανεργία, μη κανονική απασχόληση, αδήλωτη εργασία και φοροδιαφυγή.
Εξάλλου, επισημαίνεται ότι παρά τις διαδοχικές περικοπές που επιβλήθηκαν κατά την περίοδο 2010-2016, οι συντάξεις στην Ελλάδα διαδραμάτισαν ζωτικό ρόλο στην πρόληψη της φτώχειας των ηλικιωμένων. Το ποσοστό της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού των ατόμων ηλικίας 65 ετών μειώθηκε κατά 6,1 ποσοστιαίες μονάδες, ήτοι από 28,1% το 2008 σε 22% το 2016 (έναντι 35,6% του συνολικού πληθυσμού 2016).
Το ποσοστό φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ατόμων ηλικίας 65+ ήταν 12,4% το 2016, πολύ χαμηλότερο από ό,τι για τον πληθυσμό ηλικίας κάτω των 65 ετών (23,5%). Αυτό σημαίνει ότι το εισόδημα από τις συντάξεις είναι κατά πολύ πιο κατάλληλο από το εισόδημα του υπόλοιπου πληθυσμού, επισημαίνει η έκθεση.
Το χάσμα των φύλων στα συνταξιοδοτικά εισοδήματα για άτομα ηλικίας 65-79 ετών ήταν 28,39% στην Ελλάδα το 2016, δηλαδή μικρότερο από το χάσμα που ισχύει κατά μέσο όρο στις χώρες της ΕΕ και μικρότερο σε σχέση με το 2008 κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες. Οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν μικρότερη πρόσβαση στο συνταξιοδοτικό σύστημα από τους άνδρες. Οι γυναίκες στην Ελλάδα συνεχίζουν να παρουσιάζουν, γενικά, χαμηλά ποσοστά απασχόλησης και σύντομη επαγγελματική σταδιοδρομία, γεγονός που με τη σειρά τους οδηγεί σε σύντομες περιόδους συνεισφοράς και συνεπώς σε αδυναμία εκπλήρωσης των όρων σύνταξης.
Από την πλευρά του ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η συνταξιοδοτική επάρκεια για την Ελλάδα θα εξασφαλιστεί από το υψηλότερο μελλοντικό ακαθάριστο ποσοστό συνταξιοδότησης για τους χαμηλόμισθους. Άρα προβλέπει ότι στο μέλλον οι συντάξεις θα είναι μικρότερες, άρα και η συνολική δαπάνη πιο περιορισμένη, επειδή θα υπάρχουν περισσότεροι χαμηλόμισθοι…
Ειδικότερα, το μελλοντικό ποσοστό ακαθάριστης συνταξιοδότησης για έναν εργαζόμενο με χαμηλό εισόδημα (δηλαδή 50% των μέσων αποδοχών) και μια πλήρη σταδιοδρομία εργασίας (δηλαδή 40 έτη εισφορών) εκτιμάται σε 67,4% (1,6 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το αντίστοιχο μέσο ποσοστό οι χώρες του ΟΟΣΑ), σε σύγκριση με 53,7% για έναν εργαζόμενο με μέσο εισόδημα και 49,2% για έναν εργαζόμενο με υψηλό εισόδημα.
Ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει λοιπόν ότι εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση η εξασφάλιση επαρκών συντάξεων. Επίσης, οι τεχνοκράτες του Οργανισμού εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τη μελλοντική επάρκεια των συντάξεων στην Ελλάδα βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του νόμου 4472/2017 που εγκρίθηκαν πρόσφατα, οι οποίες συνεπάγονται, μεταξύ άλλων:
(α) Μείωση κατά 18% των συντάξεων (ανταποδοτική και επικουρική) που θα τεθεί σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2019.
β) Τη δέσμευση των υπαρχουσών συντάξεων σε τρέχοντα επίπεδα έως το τέλος του 2022.
(γ) Την κατάργηση του EΚΑΣ μέχρι το τέλος του 2019.
Όλες αυτές οι διατάξεις, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι αναμένεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην επάρκεια των συντάξεων, ειδικά για τους συνταξιούχους χαμηλού εισοδήματος.
