Υστέρηση 827 εκατ. ευρώ σημειώθηκε στα συνολικά καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού το πρώτο τετράμηνο του τρέχοντος έτους, υπερκαλύφθηκε όμως από υπερδιπλάσιου ύψους υστέρηση (1,728 δισ. ευρώ) στις πληρωμές των δημοσίων δαπανών με αποτέλεσμα ο βασικός στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα να εξακολουθεί να υπερκαλύπτεται.
Η υστέρηση στο σκέλος των εσόδων οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σημαντική κάμψη των εισπράξεων από τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, η οποία είναι αποτέλεσμα της υπέρμετρης αύξησης των φορολογικών συντελεστών από την 1η-1-2017 και της συνακόλουθης απότομης μείωσης της εγχώριας κατανάλωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 827 εκατ. ευρώ της συνολικής υστέρησης των εσόδων τα 523 εκατ. ευρώ είναι υστερήσεις εσόδων από ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης. Επιπλέον, σημαντική υστέρηση της τάξεως των 190 εκατ. ευρώ καταγράφηκε στα έσοδα από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Η υστέρηση αυτή αποτυπώνει κυρίως την μαζική παύση δραστηριοτήτων από εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους με «μπλοκάκια» στο τέλος του 2016, για την αποφυγή των επιβαρύνσεων με τα υπέρογκα ποσά ασφαλιστικών εισφορών που προβλέπει ο ασφαλιστικός νόμος Κατρούγκαλου από την 1η-1-2017. Συνολικά, τα 713 από τα 827 εκατ. ευρώ της συνολικής υστέρησης των εσόδων προέρχονται από υστερήσεις εισπράξεων στον ΦΠΑ, τους Ε.Φ.Κ. και τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Πάντως, το γεγονός ότι στο πρώτο τετράμηνο του τρέχοντος έτους οι συνολικές δαπάνες που πραγματοποίησε το Δημόσιο μέσω του κρατικού προϋπολογισμού ήταν λιγότερες κατά 1,728 δισ. ευρώ από τις προβλεφθείσες είχε ως συνέπεια το έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού να περιοριστεί στα 1,142 δισ. ευρώ, 900 εκατ. ευρώ χαμηλότερα της πρόβλεψης για την ίδια χρονική περίοδο (2,042 δισ. ευρώ), και το πρωτογενές πλεόνασμα να ανέλθει σε 1,726 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 928 εκατ. ευρώ από την πρόβλεψη για την ίδια περίοδο (798 εκατ. ευρώ).
Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, τα οποία ανακοίνωσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για την περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2017:
1) Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 15,3 δισ. ευρώ παρουσιάζοντας μείωση κατά 827 εκατ. ευρώ ή 5,1% έναντι του στόχου του προϋπολογισμού 2017.
Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 14,558 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 161 εκατ. ευρώ ή 1,1% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα, την περίοδο Ιανουαρίου-Απριλίου 2017, αύξηση έναντι του στόχου παρατηρήθηκε κυρίως στις εξής κατηγορίες εσόδων:
α) στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων κατά 21 εκατ. ευρώ ή 68,9%,
β) στους φόρους στην περιουσία κατά 182 εκατ. ευρώ ή 50,2%,
γ) στους άμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών (Π.Ο.Ε.) κατά 275 εκατ. ευρώ ή 44,2%,
δ) στους λοιπούς άμεσους φόρους κατά 35 εκατ. ευρώ ή 8,1%,
ε) στους λοιπούς φόρους συναλλαγών κατά 23 εκατ. ευρώ ή 19,9%,
στ) στα τέλη ταξινόμησης οχημάτων κατά 32 εκατ. ευρώ ή 68,7%,
ζ) στα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων κατά 27 εκατ. ευρώ ή 39,8%,
η) στους έμμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών (Π.Ο.Ε.) κατά 192 εκατ. ευρώ ή 66,2%,
θ) στα λοιπά μη φορολογικά έσοδα κατά 534 εκατ. ευρώ ή 41,8%,
ι) στα έσοδα καταργηθέντων ειδικών λογαριασμών κατά 14 εκατ. ευρώ ή 19%,
ια) στα έσοδα ΝΑΤΟ κατά 35 εκατ. ευρώ.
Μειωμένα έναντι των αντίστοιχων στόχων ήταν την ίδια περίοδο τα έσοδα στις κάτωθι βασικές κατηγορίες:
α) στο φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 190 εκατ. ευρώ ή 8,7%,
β) στον ΦΠΑ πετρελαιοειδών κατά 26 εκατ. ευρώ ή 4,1%,
γ) στον ΦΠΑ καπνού κατά 60 εκατ. ευρώ ή 30,4%,
δ) στον ΦΠΑ λοιπών κατά 143 εκατ. ευρώ ή 3,4%,
ε) στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) ενεργειακών προϊόντων κατά 102 εκατ. ευρώ ή 6,8%,
στ) στους λοιπούς ΕΦΚ (καπνού, κλπ) κατά 180 εκατ. ευρώ ή 21,7%,
ζ) στους λοιπούς φόρους κατανάλωσης κατά 12 εκατ. ευρώ ή 10,6%,
η) στις απολήψεις από την Ε.Ε. κατά 127 εκατ. ευρώ ή 37,0%,
θ) στα έσοδα αποκρατικοποιήσεων κατά 411 εκατ. ευρώ ή 30,1%.
Οι επιστροφές εσόδων (εξαιρουμένων των επιστροφών από το πρόγραμμα εκκαθάρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών) ανήλθαν σε 1,262 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 284 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (978 εκατ. ευρώ).
Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) ανήλθαν σε 742 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 666 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα του Απριλίου
Ειδικότερα, τον Απρίλιο 2017 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 3,883 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 171 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο.
Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 3,792 δισ. ευρώ, αυξημένα έναντι του μηναίου στόχου κατά 702 εκατ. ευρώ.
Η υπέρβαση του εισπρακτικού στόχου του Απριλίου 2017 οφείλεται κυρίως στις ακόλουθες κατηγορίες εσόδων:
α) στους φόρους περιουσίας, όπου σημειώθηκε υπέρβαση εισπρακτικού στόχου κατά 44 εκατ. ευρώ,
β) στους άμεσους φόρους Π.Ο.Ε., όπου οι εισπράξεις υπερέβησαν τον στόχο κατά 41 εκατ. ευρώ,
γ) στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων, όπου οι εισπράξεις ήταν υψηλότερες του στόχου κατά 10 εκατ. ευρώ,
δ) στους έμμεσους φόρους Π.Ο.Ε., όπου εισπράχθηκαν 23 εκατ. ευρώ περισσότερα από όσα προβλέπονταν,
ε) στα λοιπά μη φορολογικά έσοδα, όπου σημειώθηκε υπέρβαση του εισπρακτικού στόχου κατά 65 εκατ. ευρώ,
στ) στα έσοδα των αποκρατικοποιήσεων, όπου οι εισπράξεις υπερέβησαν την αντίστοιχη πρόβλεψη κατά 881 εκατ. ευρώ. Η υπέρβαση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι τον Απρίλιο εισπράχθηκε ποσό 893 εκατ. ευρώ από την παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων, που αποτελεί μέρος του τιμήματος των 1,234 δισ. ευρώ, που είχε εκτιμηθεί στον προϋπολογισμό 2017 ότι θα εισπραττόταν στο Μάρτιο.
Αντίθετα, μειωμένα έναντι του στόχου ήταν τον Απρίλιο 2017 τα έσοδα:
α) στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 40 εκατ. ευρώ,
β) στον φόρο εισοδήματος ειδικών κατηγοριών κατά 17 εκατ. ευρώ,
γ) στον ΦΠΑ πετρελαιοειδών κατά 43 εκατ. ευρώ,
δ) στον ΦΠΑ καπνού κατά 19 εκατ. ευρώ,
ε) στους ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων κατά 96 εκατ. ευρώ,
στ) στους λοιπούς ΕΦΚ (καπνού, κλπ) κατά 36 εκατ. ευρώ,
ζ) στις απολήψεις από την Ε.Ε. κατά 63 εκατ. ευρώ.
Οι επιστροφές εσόδων (εξαιρουμένων των επιστροφών από το πρόγραμμα εκκαθάρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών) για την περίοδο Απριλίου 2017 ανήλθαν σε 249 εκατ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση κατά 33 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου (216 εκατ. ευρώ).
Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για την περίοδο Απριλίου 2017 ανήλθαν σε 91 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 531 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
2) Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου - Απριλίου 2017 ανήλθαν στα 16,442 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 1,728 δισ. ευρώ έναντι του στόχου (18,17 δισ. ευρώ).
Ειδικότερα, οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 15,907 δισ. ευρώ και είναι μειωμένες κατά 1,159 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Μειωμένες έναντι του στόχου ήταν κυρίως οι επιχορηγήσεις νοσοκομείων, ΥΠΕ-ΠΕΔΥ κατά 85 εκατ. ευρώ, το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης κατά 169 εκατ. ευρώ, οι επιδοτήσεις γεωργίας κατά 150 εκατ. ευρώ (κυρίως για την κάλυψη ελλείμματος του ΕΛΕΓΕΠ), οι αποδοχές και συντάξεις κατά 134 εκατ. ευρώ, οι αποδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 332 εκατ. ευρώ και τα επιδόματα πολυτέκνων κατά 55 εκατ. ευρώ.
Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού παρουσιάζονται μειωμένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2016 κατά 164 εκατ. ευρώ. Έχουν καταβληθεί επιπλέον 85 εκατ. ευρώ για το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης και 77 εκατ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης.
Οι δαπάνες του ΠΔΕ διαμορφώθηκαν σε 535 εκατ. ευρώ μειωμένες κατά 569 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι δαπάνες τον Απρίλιο
Ειδικά για τον μήνα Απρίλιο oι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 3.660 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 686 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, ενώ oι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 3.491 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 403 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. Οι δαπάνες του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 169 εκατ. ευρώ μειωμένες κατά 284 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
3) Στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάστηκε έλλειμμα ύψους 1,142 δισ. ευρώ έναντι ελλείμματος 973 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2016 και στόχου του προϋπολογισμού 2017 (που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού) για έλλειμμα 2,042 δισ. ευρώ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 1,726 δισ. ευρώ, έναντι πρωτογενούς πλεονάσματος 1.906 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2016 και στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 798 εκατ. ευρώ.
