Στις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ελλάδα στην ανατολική λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου, όπως και στις ενεργειακές προοπτικές των χωρών, όπου εντοπίζονται μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου, αναφέρθηκαν ο γενικός γραμματέας Ενέργειας του υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος Μιχάλης Βερροιόπουλος, ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής στον τομέα ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γεράσιμος Θωμάς, ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Θεόδωρος Κιτσάκος, ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΠΕ, Γρηγόρης Στεργιόπουλος, ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Σταύρος Γούτσος, ο καθηγητής Γεωπολιτικής Πετρελαίου στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας Θεόδωρος Τσακίρης, ο αντιπρόεδρος και Ανώτερος Σύμβουλος Ομοσπονδιακής Πρακτικής Deloitte Services Στρατηγός Charles F.Wald, η περιφερειολόγος - οικονομολόγος του Περιβάλλοντος Δρ Ζέφη Δημαδάμα και η νομική σύμβουλος διεθνών σχέσεων στη γενική διεύθυνση ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αικατερίνη Φλώρα.
Από την πλευρά του, ο διευθυντής του ελληνικού τμήματος διαδρατικού αγωγού Ρίκαρντ Σκουφιάς εξήγησε τα σημαντικά οφέλη του μεγάλου αυτού έργου για την Ελλάδα και την ελληνική οικονομία.
Αναλυτικά, ο γενικός γραμματέας Ενέργειας υπουργείου Περιβάλλοντος Μιχάλης Βερροιόπουλος σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει ως κορυφαία προτεραιότητά της την ολοκλήρωση των μεγάλων υποδομών ενέργειας. Προς την κατεύθυνση αυτή, η Ελλάδα εργάζεται εντατικά για το άνοιγμα του νοτίου διαδρόμου φυσικού αερίου με τον αγωγό TAP.
Όπως σημείωσε, η ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων στην Κύπρο δημιουργεί καινούργιες δυνατότητες για τις ευρύτερες ευρωπαϊκές αγορές και στο πλαίσιο αυτό υπάρχει η πεποίθηση ότι ο αγωγός East med είναι μεγάλης σημασίας για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών.
Αναφερθείς στις κρίσεις εφοδιασμού που αντιμετώπισε η χώρα τον περασμένο χειμώνα, σημείωσε ότι υπήρξε επιτυχής διαχείρισή τους, με το ζητούμενο, σε τέτοιου είδους, καταστάσεις να είναι η άμεση και ταχύτατη κάλυψη των αναγκών νοικοκυριών σε ενέργεια.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η Ελλάδα παρότι διαθέτει αποθέματα 90 ημερών σε πετρελαιοειδή, δεν διαθέτει επαρκή αποθέματα σε φυσικό αέριο, ενώ η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου «εξαιτίας άστοχων ενεργειών του παρελθόντος», όπως είπε, παραχωρήθηκε στο ΤΑΙΠΕΔ.
Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής στον τομέα ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γεράσιμος Θωμάς σημείωσε ότι είναι αναγκαία η συνεργασία μεταξύ των Περιφερειών, με στόχο τη μείωση της ζήτησης. Τόνισε ότι μακροπρόθεσμα, μέχρι το 2050, θα πρέπει η ευρωπαϊκή οικονομία να μειώσει την εξάρτησή της από τον άνθρακα και να προσανατολιστεί στην εισαγωγή μεγαλύτερων ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Ο κ. Θωμάς σημείωσε ότι από τα περισσότερα από 170 δισ. ευρώ κεφάλαια, που έχει διαθέσει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, το 1/3 αυτών έχει κατευθυνθεί στην ενέργεια.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Θεόδωρος Κιτσάκος σημείωσε ότι η Ελλάδα αποτελεί ενεργειακή πύλη, με τα περισσότερα έργα που υλοποιούνται ή σχεδιάζονται να είναι κοινού ενδιαφέροντος με την Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, η υλοποίηση του αγωγού TAP βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ η κοινοπραξία «Ποσειδών» εμπλέκεται σε τρία βασικά έργα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Όπως σημείωσε, στόχος είναι να μεταφερθεί το φυσικό αέριο από το Νότο προς το Βορρά, ενώ μέσω του έργου IGI Poseidon θα συνδεθούν οι Κήποι του Έβρου με την Ηγουμενίτσα και στη συνέχεια με το Οτράντο της Ιταλίας, επιτυγχάνοντας τη διασύνδεση της Τουρκίας της Ελλάδας και της Ιταλίας.
Επίσης, ο αγωγός θα μεταφέρει το κυπριακό και ισραηλινό φυσικό αέριο και με αφετηρία τα κοιτάσματα της Λεβαντίνης θα οδεύσει υποθαλάσσια στην Κύπρο, όπου θα υπάρχει σταθμός συμπίεσης φυσικού αερίου. Ο αγωγός θα κατευθυνθεί στην Κρήτη, όπου επίσης θα υπάρχει σταθμός συμπίεσης, θα κατευθυνθεί προς την Πελοπόννησο και μέσω ξηράς θα καταλήγει στα σύνορα με την Ιταλία για να ενωθεί με τον αγωγό IGI (Italy, Greece Interconnector).
Ο κ. Κιτσάκος έκανε λόγο για απουσία κουλτούρας ως προς το φυσικό αέριο, καθώς στην Ελλάδα υπάρχουν μόλις 350 χιλιάδες μετρητές, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός για τους μετρητές σε ηλεκτρισμό ανέρχεται σε 7,5 εκατομμύρια.
Αναφέρθηκε ακόμη στην επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου άνω των 1.000 χιλιομέτρων που θα επιτρέψει να ενταχθούν σε αυτό ακόμη και μικρές πόλεις.
Ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΠΕ, Γρηγόρης Στεργιούλης σημείωσε ότι ο όμιλος διαθέτει τη βούληση, τους πόρους, την τεχνογνωσία και το διεθνές κύρος, προκειμένου να προχωρήσει -αυτόνομα ή με διεθνείς συνεργασίες- στον εντοπισμό κοιτασμάτων, που θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της χώρας και στην ενεργειακή της θωράκιση.
Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη σε πιθανές ενεργειακές κρίσεις: εισάγει το 53% της ενέργειας που καταναλώνει, εξαρτάται ενεργειακά από το αργό πετρέλαιο (σχεδόν 90%), το φυσικό αέριο (66%), τα στερεά (42%) και τα πυρηνικά καύσιμα (40%).
Τόνισε ακόμη ότι οι συμφωνίες με το Ιράν, το Ιράκ, τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και τη Ρωσία καθιστούν την απρόσκοπτη προμήθεια πρώτων υλών ευχερέστερη από ποτέ. Όπως είπε, βάσει αυτής της άποψης, η έρευνα και η πιθανή εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στον ελλαδικό χώρο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη οικονομική και εθνική διάσταση. Παράλληλα, η σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει το δανεισμό με ανταγωνιστικά επιτόκια και πρόσβαση σε μέχρι πρόσφατα «απαγορευμένες αγορές».
Ταυτόχρονα, ο κ. Στεργιούλης αναφέρθηκε στην ενεργειακή μετεξέλιξη του ομίλου με την παροχή νέων προϊόντων και καινοτόμων υπηρεσιών, υποστηρίζοντας πως οι ενεργειακές εταιρείες υποχρεούνται να δραστηριοποιηθούν σε κάθε μορφή ενέργειας, παρά το γεγονός ότι τα ορυκτά καύσιμα θα συνεχίσουν και τα επόμενα χρόνια να αποτελούν διεθνώς τον πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας.
Ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Σταύρος Γούτσος ανέφερε ότι το έργο στη Μελίτη είναι καθοριστικής σημασίας στη λιγνιτική παραγωγή.
Αναφερθείς στην πρόσφατη κρίση εφοδιασμού, σημείωσε ότι αυτή επαλήθευσε την ορθότητα της θέσης της ΔΕΗ για την αναγκαιότητα εθνικού ενεργειακού σχεδιασμού, που να είναι εναρμονισμένος με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τη βιωσιμότητα.
«Ανέδειξε και τις παθογένειες της αγοράς ηλεκτρισμού, καθώς η ΔΕΗ κλήθηκε να στηρίξει το σύστημα, καταφέρνοντας να κρατήσει χαμηλά την οριακή τιμή συστήματος» σημείωσε.
Σχετικά με τις διευκολύνσεις προς οφειλέτες και την έκπτωση επιβράβευσης συνέπειας, τόνισε ότι αξιολογούνται θετικά από τους καταναλωτές της ΔΕΗ.
Ο καθηγητής Γεωπολιτικής Πετρελαίου στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας Θεόδωρος Τσακίρης ανέφερε ότι η έννοια του πολιτικού ρίσκου στην Κύπρο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, αλλά δεν έχει παραλυτικό χαρακτήρα όσον αφορά την εξαγωγή φυσικού αερίου.
Σχετικά με τον αγωγό Eastmed σημείωσε ότι αποτελεί στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης μακροπρόθεσμου ορίζοντα, ενώ εκτίμησε ότι η λιβανική πλευρά της Ανατολικής Μεσογείου θα έχει επενδυτικό ενδιαφέρον, καθώς αναμένεται να λάβουν χώρα διαγωνισμοί.
Ο αντιπρόεδρος και ανώτερος σύμβουλος ομοσπονδιακής πρακτικής Deloitte Services, στρατηγός Τσαρλς Γουόλντ (Charles F. Wald), σημείωσε ότι η διαθεσιμότητα και η ελεύθερη ροή ενέργειας, παγκοσμίως, απασχολεί τους πολιτικούς, αποτελώντας σημαντικό ζήτημα ασφάλειας.
«Κατέστη προφανές, μετά τον ψυχρό πόλεμο, για τις ΗΠΑ και την ευρωπαϊκή διοίκηση ότι το περιβάλλον ασφάλειας στον κόσμο έχει μεταβληθεί, ενώ υπάρχει εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή» εξήγησε και επισήμανε πως ενέργεια και ασφάλεια είναι έννοιες αλληλένδετες.
Σημείωσε ότι για τις ΗΠΑ δεν μπορεί να υπάρξει ενεργειακή ανεξαρτησία, ενώ η θεώρηση ότι η νίκη έναντι του ISIS θα επιλύσει το πρόβλημα στη Μέση Ανατολή είναι λανθασμένη.
Η περιφερειολόγος - οικονομολόγος του περιβάλλοντος Δρ Ζέφη Δημαδάμα σημείωσε πως είναι αναγκαία η διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και επάρκειας, σε συνδυασμό με την εξασφάλιση εναλλακτικών επιλογών. Τόνισε πως στην ελληνική ενεργειακή σκακιέρα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι παράμετροι του ορυκτού πλούτου, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της κλιματικής αλλαγής, της αιολικής και ηλιακής ενέργειας.
Η νομική σύμβουλος διεθνών σχέσεων στη γενική διεύθυνση ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αικατερίνη Φλώρα υπογράμμισε ότι είναι απαραίτητο να αποπολιτικοποιηθεί η ενεργειακή ασφάλεια και τόνισε ότι θα πρέπει να υπάρχει συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.
Ο διευθυντής του ελληνικού τμήματος διαδρατικού αγωγού Ρίκαρντ Σκουφιάς σημείωσε ότι η υλοποίηση του νότιου διαδρόμου του TAP επί ελληνικού εδάφους υπήρξε, για τον ίδιο, προσωπικό στοίχημα.
Αναφερθείς στα οφέλη του έργου, εξήγησε ότι ο διαδρατικός αγωγός θέτει την Ελλάδα σε πρωταγωνιστική θέση σε ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά ενεργειακά έργα και στην καρδιά της ενεργειακής ευρωπαϊκής πολιτικής.
Ο κ. Σκουφιάς σημείωσε ότι σήμερα στις κατασκευαστικές εργασίες απασχολούνται 2.000 άνθρωποι, με την κοινοπραξία εταιρειών να βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με περίπου 100 κοινότητες και 30 δήμους, από τους οποίους ο αγωγός μήκους 550 χλμ θα διέλθει.
