Το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων προέρχεται από τους έμμεσους φόρους οι οποίοι προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,4 δισ. ευρώ, καθώς από την 1/1 του νέου έτους, θα τεθεί σε ισχύ η αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα και τα τσιγάρα, η επιβολή ειδικού τέλους εισαγωγών στον καφέ, η αύξηση του τέλους της συνδρομητικής τηλεόρασης και της σταθερής τηλεφωνίας.
Επίσης η φοροαφαίμαξη προβλέπεται να λάβει χώρα σε βάρος των μισθωτών, των συνταξιούχων, των μη κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, των ιδιοκτητών ακινήτων και των αυτοαπασχολούμενων με μεσαία και υψηλά εισοδήματα οι οποίοι θα δουν τους φόρους επί των εισοδημάτων τους να αυξάνονται συνολικά κατά 1,45 δισ. ευρώ, λόγω των μειώσεων στα αφορολόγητα όρια και των αλλαγών στις κλίμακες υπολογισμού του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.
Ακόμα θα αυξηθούν σημαντικά για χιλιάδες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες οι ασφαλιστικές εισφορές.
H αύξηση των φορολογικών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού 2017 θα προέλθει από την εφαρμογή των φοροεισπρακτικών μέτρων που έχουν ήδη ψηφιστεί από τον φετινό Μάιο και προβλέπουν:
Αύξηση των συντελεστών φορολόγησης του αγροτικού εισοδήματος από το 13% στα επίπεδα του 22%-45% για πάνω από 575.000 φορολογούμενους που δεν θεωρούνται κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Αύξηση των συντελεστών φορολόγησης των ετήσιων εισοδημάτων από ακίνητα, από 11% σε 15% για ποσά μέχρι 12.000 ευρώ και από 33% σε 35% για τα πέραν των 12.000 ευρώ ποσά.
Περαιτέρω αύξηση του συντελεστή υπολογισμού της προκαταβολής φόρου εισοδήματος των ατομικών επιχειρήσεων και των αγροτών από το 75% στο 100% του κύριου φόρου.
Αύξηση της φορολογίας εισοδήματος για τα εταιρικά αυτοκίνητα. Τα εισοδήματα από τη χρήση εταιρικών αυτοκινήτων κατά το 2016 τα οποία θα φορολογηθούν το 2017 θα υπολογίζονται σε ποσοστό 80% επί του ετήσιου μισθώματος έναντι 30% που ίσχυε μέχρι και για το 2015.
Αύξηση του βασικού συντελεστή ΦΠΑ από το 23% στο 24%. Ο αυξημένος συντελεστής θα αποδώσει πολύ περισσότερα έσοδα το 2017, καθώς θα ισχύσει για 12 μήνες μέσα στο επόμενο έτος, έναντι 7 μηνών το 2016 (από 1/6 έως 31/12).
Επιβολή αυξήσεων στους φόρους που επιβαρύνουν τα τσιγάρα και τα λοιπά προϊόντα καπνού. Από την 1η-1-2017 ο πάγιος φόρος κατανάλωσης που επιβαρύνει τον λεπτοκομμένο καπνό θα αυξηθεί από τα 156,70 στα 170 ευρώ ανά κιλό. Ο αναλογικός φόρος θα αυξηθεί από 20% στο 26% της λιανικής τιμής πώλησης.
Επιβολή φόρου στα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 θα επιβληθεί ΕΦΚ και στα υγρά που χρησιμοποιούνται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Το ύψος του φόρου θα είναι 10 λεπτά ανά ml υγρού.
Επιβολή τέλους στη σταθερή τηλεφωνία. Με την είσοδο του νέου έτους θα επιβληθεί τέλος 5% σε κάθε μηνιαίο ή διμηνιαίο λογαριασμό τηλεπικοινωνιακών τελών σταθερής τηλεφωνίας. Το νέο αυτό τέλος θα επιβάλλεται από την 1η/1/2017 επί των καθαρών (προ ΦΠΑ) τηλεπικοινωνιακών τελών κάθε μηνιαίου ή διμηνιαίου λογαριασμού.
Επιβολή του τέλους 10% στη συνδρομητική τηλεόραση. Το μέτρο αυτό θα ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια του 2017, ενώ φέτος θα ισχύσει για 7 μήνες (από την 1η Ιουνίου έως την 31η Δεκεμβρίου). Το τέλος 10% επιβάλλεται στον συνολικό μηνιαίο λογαριασμό κάθε σύνδεσης σε συνδρομητική τηλεόραση, προ ΦΠΑ. Εάν ο λογαριασμός εκδίδεται για περισσότερους μήνες, επιβάλλονται τόσα τέλη όσα και οι μήνες.
Αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην μπίρα κατά 92,3%. Το μέτρο αυτό θα ισχύει για ολόκληρο το 2017, ενώ φέτος θα ισχύσει για 7 μήνες (από την 1η Ιουνίου έως την 31η Δεκεμβρίου). Από την 1η-6-2016 ο ΕΦΚ στην μπίρα έχει αυξηθεί από τα 2,60 στα 5 ευρώ ανά βαθμό PLATO κατά όγκο και εκατόλιτρο και από 1,3 σε 2,5 ευρώ ανά βαθμό PLATO κατά όγκο και εκατόλιτρο για τα μικρά ζυθοποιεία.
Αύξηση του φόρου στα μερίσματα. Από την 1η-1-2017 ο φόρος στα μερίσματα αυξάνεται από 10% σε 15%.
Καύσιμα και καφές
Αύξηση του φόρου στο αγροτικό πετρέλαιο κατά 65% από το 0,2 στο 0,33 ευρώ το λίτρο. Το μέτρο αυτό θα ισχύσει για όλο το 2017, ενώ φέτος εφαρμόζεται από την 1η Οκτωβρίου.
Αύξηση του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά 0,05 ευρώ το λίτρο, από το 0,23 στο 0,28 ευρώ το λίτρο, η οποία θα ισχύσει για 6,5 μήνες το 2017, ενώ φέτος θα ισχύσει μόνο για 2,5 μήνες.
Επιβολή αυξήσεων στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης που επιβαρύνουν τα λοιπά καύσιμα. Από την 1η-1-2017:
Ο ΕΦΚ που επιβαρύνει τη βενζίνη θα αυξηθεί κατά 0,03 ευρώ το λίτρο, από το 0,67 στο 0,7 ευρώ το λίτρο.
Ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης θα αυξηθεί κατά 0,08 ευρώ το λίτρο, από το 0,33 στο 0,41 ευρώ το λίτρο.
Ο ΕΦΚ στο υγραέριο κίνησης θα αυξηθεί κατά 0,10 ευρώ το λίτρο, από το 0,33 στο 0,43 ευρώ το λίτρο.
Επιβολή φόρου στον καφέ. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 θα επιβάλλεται ειδικός φόρος κατανάλωσης στον εισαγόμενο και εγχωρίως παραγόμενο καφέ. Ειδικότερα από την 1η-1-2017 θα επιβληθεί ΕΦΚ στην εισαγωγή και στην εγχώρια παραγωγή καφέ, με συντελεστές από 2 έως 3 ευρώ ανά κιλό στον καβουρντισμένο καφέ και με συντελεστή 4 ευρώ ανά κιλό στον στιγμιαίο καφέ και στα παρασκευάσματα από εκχυλίσματα, αποστάγματα ή συμπυκνώματα του καφέ.
Οι επιβαρύνσεις στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους
Σύμφωνα με τα φοροεισπρακτικά μέτρα που ψηφίστηκαν τον Μάιο προβλέπεται μείωση του αφορολόγητου ορίου από τα 9.545 ευρώ στα 8.636 ευρώ για τους μισθωτούς χωρίς παιδιά και τους συνταξιούχους, στα 8.863 ευρώ για τους μισθωτούς με ένα προστατευόμενο τέκνο και στα 9.090 ευρώ για τους μισθωτούς με δύο προστατευόμενα τέκνα και ταυτόχρονη εφαρμογή επαχθέστερων κλιμάκων υπολογισμού του φόρου εισοδήματος και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης επί των μισθών και των συντάξεων.
Με βάση τις ρυθμίσεις αυτές, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τις φορολογικές επιβαρύνσεις για τους περισσότερους μισθωτούς και συνταξιούχους, θα υπολογιστεί η μηνιαία παρακράτηση φόρου εισοδήματος επί των μισθών και των συντάξεων και τους 12 μήνες του 2017, ενώ φέτος ο υπολογισμός της παρακράτησης με τις νέες αυτές ρυθμίσεις έγινε μόνο για 7 μήνες (από την 1η Ιουνίου έως την 31η Δεκεμβρίου).
Επιπλέον, με βάση αυτές τις ρυθμίσεις θα γίνει το 2017 η τελική εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος επί του συνόλου των αποδοχών που εισέπραξαν οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι το 2016.
Δεδομένου ότι για τους πρώτους 5 μήνες του 2016 η παρακράτηση φόρου εισοδήματος από τους μισθούς και τις συντάξεις έγινε με το παλαιότερο πιο ευνοϊκό σύστημα αφορολόγητων ορίων και φορολογικών συντελεστών, το δε νέο σύστημα εφαρμόστηκε για τον υπολογισμό της παρακράτησης φόρου εισοδήματος μόνο την περίοδο από 1η-6-2016 έως 31-12-2016, η τελική εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος για όλο το 2016, η οποία θα γίνει το 2017 με το νέο σύστημα θα έχει ως συνέπεια οι περισσότεροι μισθωτοί και συνταξιούχοι να κληθούν να καταβάλουν πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις με τα εκκαθαριστικά σημειώματα που θα εκδοθούν την ερχόμενη άνοιξη με την ηλεκτρονική υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2016.
Για ποιους λόγους οι νέες κλίμακες είναι επαχθέστερες
Κατά την εκκαθάριση των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, τις οποίες θα υποβάλουν την άνοιξη του 2017 οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι, ο υπολογισμός του φόρου εισοδήματος και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης θα γίνει για ολόκληρο το 2016 με βάση τις κλίμακες οι οποίες καθιερώθηκαν τον περασμένο Μάιο με το ν. 4387/2016. Οι κλίμακες αυτές είναι επαχθέστερες για τους εξής λόγους:
1) Στην κλίμακα υπολογισμού του φόρου εισοδήματος για τους μισθούς και τις συντάξεις, την οποία προβλέπει ο ν. 4387/2016, ο ελάχιστος συντελεστής φόρου 22% ισχύει πλέον για ετήσια εισοδήματα μέχρι 20.000 ευρώ, ενώ στην παλαιά κλίμακα ο ελάχιστος συντελεστής 22% έφθανε μέχρι το επίπεδο ετησίου εισοδήματος των 25.000 ευρώ. Επιπλέον, στη νέα κλίμακα το ανώτατο ποσό της ετήσιας έκπτωσης φόρου μειώθηκε από τα 2.100 στα 1.900 ευρώ για όσους εργαζόμενους και συνταξιούχους δεν έχουν προστατευόμενα τέκνα, στα 1.950 ευρώ για όσους έχουν ένα προστατευόμενο τέκνο και στα 1.900 ευρώ για όσους έχουν δύο προστατευόμενα τέκνα. Μόνο για όσους έχουν τρία ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα η ανώτατη ετήσια έκπτωση φόρου παρέμεινε στα 2.100 ευρώ.
Επίσης, στη νέα κλίμακα:
-Πάνω από το επίπεδο ετησίου εισοδήματος των 20.000 ευρώ και μέχρι τα 30.000 ευρώ επιβάλλεται συντελεστής φόρου 29%, ενώ στην παλαιά κλίμακα, από τα 20.000 έως τα 25.000 ευρώ εφαρμοζόταν συντελεστής φόρου 22% και από τα 25.001 έως τα 30.000 ευρώ επιβαλλόταν συντελεστής φόρου 32%.
-Πάνω από τα 30.000 και μέχρι τα 40.000 ευρώ ισχύει συντελεστής φόρου 37%. Στην παλαιά κλίμακα, το τμήμα ετησίου εισοδήματος από τα 30.000 έως τα 40.000 ευρώ φορολογείτο με συντελεστή 32%.
-Στο υπερβάλλον των 40.000 ευρώ τμήμα του ετησίου εισοδήματος επιβάλλεται συντελεστής φόρου 45%. Στην προηγούμενη κλίμακα, στο τμήμα από τα 40.001 έως τα 42.000 ευρώ του ετησίου εισοδήματος επιβαλλόταν φόρος 32% και στο υπερβάλλον των 42.000 ευρώ τμήμα του ετησίου εισοδήματος επιβαλλόταν φόρος 42%.
- Η έκπτωση φόρου των 1.900 – 2.100 ευρώ μειώνεται κατά 10 ευρώ για κάθε 1.000 ευρώ πρόσθετο εισόδημα πάνω από τα 20.000 ευρώ, ενώ στην παλαιά κλίμακα υπήρχε ενιαία έκπτωση φόρου 2.100 ευρώ, η οποία όμως μειωνόταν κατά 100 ευρώ για κάθε 1.000 ευρώ επιπλέον εισοδήματος πάνω από τα 21.000 ευρώ.
2) Η κλίμακα της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που καθιερώθηκε με το ν. 4387/2016 διαμορφώνεται ως εξής: συντελεστής 2,2% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 12.001 ως 20.000 ευρώ, 5% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 20.001 ως 30.000 ευρώ, 6,5% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 30.001 ως 40.000 ευρώ, 7,5% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 40.001 ως και 65.000 ευρώ, 9% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 65.001 ως και 220.000 ευρώ και 10% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 220.001 ευρώ και πάνω.
Στην προηγούμενη κλίμακα εφαρμοζόταν συντελεστές:
-0,7% σε όλο το ετήσιο εισόδημα αν ανερχόταν μεταξύ 12.000 και 20.000 ευρώ
-1,4% σε όλο το ετήσιο εισόδημα αν ανερχόταν μεταξύ 20.000 και 30.000 ευρώ
-2% σε όλο το ετήσιο εισόδημα αν ανερχόταν μεταξύ 30.000 και 40.000 ευρώ
-4% σε όλο το ετήσιο εισόδημα αν ανερχόταν μεταξύ 50.000 και 100.000 ευρώ
-6% σε όλο το ετήσιο εισόδημα αν ανερχόταν μεταξύ 100.000 και 500.000 ευρώ και
-8% σε όλο το ετήσιο εισόδημα αν ανερχόταν πάνω από 500.000 ευρώ.
Με βάση τις παραπάνω επαχθέστερες φορολογικές κλίμακες, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τις επιβαρύνσεις για τους περισσότερους μισθωτούς και συνταξιούχους, υπολογίζεται φέτος η μηνιαία παρακράτηση φόρου εισοδήματος επί των μισθών και των συντάξεων για το χρονικό διάστημα από την 1η Ιουνίου έως την 31η Δεκεμβρίου, δηλαδή για 7 μήνες. Το 2017 όμως η τελική εκκαθάριση του φόρου εισοδήματος θα γίνει με τις επαχθέστερες κλίμακες επί του συνόλου των αποδοχών που θα έχουν εισπράξει οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι το 2016, δηλαδή και για τους 12 μήνες του τρέχοντος έτους.
Έτσι, οι περισσότεροι μισθωτοί και συνταξιούχοι, με τα εκκαθαριστικά σημειώματα που θα λάβουν την ερχόμενη άνοιξη από το σύστημα TAXISNET - αμέσως μόλις ολοκληρώσουν την ηλεκτρονική υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2016, - θα κληθούν να καταβάλουν πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις οι οποίες θα αντιστοιχούν στις πρόσθετες διαφορές μεταξύ των ποσών των φόρων που προκύπτουν βάσει των παλαιών και των νέων κλιμάκων, για τους 5 πρώτους μήνες του 2016.
Αγροτικά εισοδήματα
Υπέρμετρα αυξημένους φόρους θα κληθούν να καταβάλουν το 2017, για τα συνολικά εισοδήματα του τρέχοντος έτους, εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί και συνταξιούχοι που ασκούν ταυτόχρονα και αγροτικές δραστηριότητες.
Ο λόγος είναι ότι η νέα φορολογική νομοθεσία που θεσπίστηκε τον περασμένο Μάιο προβλέπει αύξηση των συντελεστών φορολόγησης όχι μόνο για τα εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες αλλά και για τα αυτοτελώς φορολογούμενα αγροτικά εισοδήματα.
Συγκεκριμένα:
1) Με τη διάταξη της παραγράφου 6 του άρθρου 112 του ν. 4387/2016, προβλέπεται ότι το καθαρό εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα εξακολουθεί να φορολογείται αυτοτελώς, όχι όμως με συντελεστή φόρου 13% στο σύνολό του, όπως γινόταν μέχρι τώρα, αλλά με φορολογική κλίμακα, στην οποία οι συντελεστές φόρου ξεκινούν από 22% για ετήσια γεωργικά εισοδήματα μέχρι 20.000 ευρώ και φθάνουν μέχρι και το 45% για ποσά ετησίων γεωργικών εισοδημάτων υψηλότερα των 40.000 ευρώ. Προβλέπεται επίσης ότι για όσους αποκτούν εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες ισχύει έκπτωση φόρου 1.900-2.100 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων, η οποία ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 8.636-9.545 ευρώ. Όμως στην περίπτωση που αποκτάται εισόδημα από μισθούς και συντάξεις μαζί με εισόδημα από αγροτικές δραστηριότητες η μείωση φόρου υπολογίζεται μία φορά για το σύνολο των εισοδημάτων.
2) Με τη διάταξη της παραγράφου 3β του άρθρου 44 του ν. 4389/2016, που ψηφίστηκε λίγες μέρες αργότερα, προβλέπεται ότι οι φορολογούμενοι που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, καθώς και, γενικότερα, όλοι όσοι αποκτούν εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα σε ποσοστό μικρότερο από το 50% του συνολικού εισοδήματός τους δεν δικαιούνται για το αγροτικό τους εισόδημα την έκπτωση φόρου εισοδήματος που κυμαίνεται από 1.900 ευρώ έως 2.100 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων! Δηλαδή οι φορολογούμενοι που εξαιρούνται από τον χαρακτηρισμό του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη, αλλά και γενικότερα όλοι όσοι αποκτούν αγροτικό εισόδημα σε ποσοστό χαμηλότερο του 50% του συνολικού τους εισοδήματος δεν δικαιούνται για το αγροτικό τους εισόδημα το αφορολόγητο όριο εισοδήματος το οποίο προκύπτει από την έκπτωση φόρου των 1.900 – 2.100 ευρώ και το οποίο κλιμακώνεται από 8.636 έως 9.545 ευρώ.
Αποτέλεσμα των παραπάνω διατάξεων θα είναι οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι οι οποίοι αποκτούν και αγροτικά εισοδήματα να υποχρεωθούν να καταβάλουν φόρο αυξημένο από 13% σε 22% για τα αγροτικά τους εισοδήματα που φθάνουν μέχρι και το ποσό των 20.000 ευρώ! Για αγροτικά εισοδήματα πάνω από το όριο των 20.000 ευρώ θα φορολογούνται κλιμακωτά με συντελεστές:
-29%, στο τμήμα πάνω από τα 20.000 και μέχρι τα 30.000 ευρώ
-37% στο τμήμα πάνω από τα 30.000 και μέχρι τα 40.000 ευρώ
-45% στο τμήμα πάνω από τα 40.000 ευρώ.
Ουσιαστικά όλοι οι φορολογούμενοι με αγροτικά εισοδήματα, οι οποίοι βάσει των διατάξεων των νόμων 4389/2017 και 4389/2016 δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 8.636 – 9.545 ευρώ για το αυτοτελώς φορολογούμενο αγροτικό τους εισόδημα θα κληθούν να πληρώσουν για τα εισοδήματα αυτά φόρους υπέρμετρα αυξημένους.
Το πόσο ακριβώς θα αυξηθούν οι συνολικές επιβαρύνσεις των φορολογουμένων αυτών αποτυπώνεται καλύτερα από τον αναλυτικό πίνακα που παραθέτουμε με παραδείγματα φυσικών προσώπων τα οποία έχουν ετήσια εισοδήματα προερχόμενα κατά 70% από μισθούς ή συντάξεις και κατά 30% από αγροτικές δραστηριότητες.
