Η έκθεση βασίζεται σε τιμοληψίες από καταστήματα μεγάλων σουπερμάρκετ που πραγματοποιούν ερευνητές του ΙΕΛΚΑ και σε συνεντεύξεις με στελέχη της αγοράς για την εκτίμηση-πρόβλεψή τους για τις τιμές την εβδομάδα των Χριστουγέννων. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο, όπως επισημαίνει το ΙΕΛΚΑ, καθώς σε συγκεκριμένα φρέσκα προϊόντα οι τιμές διαφοροποιούνται συνεχώς. Η έρευνα αφορά 21 τυπικές κατηγορίες προϊόντων, που περιλαμβάνονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι (π.χ. κουραμπιέδες, μελομακάρονα, βασιλόπιτα, γαλοπούλα, αρνί, κάστανα, αυγά, πατάτες, κ.α.).
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι:
- Οι τιμές των προϊόντων του τυπικού χριστουγεννιάτικου τραπεζιού στα μεγάλα σουπερμάρκετ, το 2016, είναι στα ίδια επίπεδα κατά μέσο όρο με το 2015, με μικρή μείωση κατά -0.28%.
- Οι τιμές έχουν επηρεαστεί από την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ από 23% στο 24%, με τις τιμές προ ΦΠΑ να είναι μειωμένες κατά 0.61%.
- Συνολικά, για το τυπικό αυτό καλάθι, ο αναλογούν ΦΠΑ αυξήθηκε κατά 25% σε σχέση με το 2014.
Το Ινστιτούτο τονίζει ότι, τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες να εκμεταλλευτεί ο καταναλωτής, καθώς και προσφορές των μεγάλων αλυσίδων σουπερμάρκετ, δίνοντάς του τη δυνατότητα να επιλέξει και εξοικονομήσει μεσοσταθμικά περίπου 12% της αξίας των αγορών του. Όπως σημειώνει, αθροιστικά, την τελευταία πενταετία, σε σχέση με τα Χριστούγεννα του 2010, οι τιμές του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού εμφανίζουν μείωση της τάξης του 25%. Σύμφωνα με την έκθεση του ΙΕΛΚΑ, η μείωση αυτή οφείλεται στην αύξηση της έντασης του ανταγωνισμού κάθε έτος και, ειδικά, την τελευταία τριετία ανάμεσα στις επιχειρήσεις του κλάδου και στην προσαρμογή των επιχειρήσεων του κλάδου (προμηθευτές και λιανέμποροι) στην ανάγκη των καταναλωτών για μειωμένες τιμές. Επίσης, από την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι συνολικά η μείωση τιμών για τα προϊόντα του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού φαίνεται πως είναι μεγαλύτερη για τις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ συγκριτικά με τα μικρά σημεία πώλησης, κάτι το οποίο οφείλεται, κυρίως, στις οικονομίες κλίμακας που επιτυγχάνουν οι μεγάλες αλυσίδες του κλάδου.
Από τις 21 υποκατηγορίες προϊόντων που εξετάζονται, στις 12 οι τιμές παρουσιάζουν μείωση, σε δύο οι τιμές είναι αμετάβλητες και σε επτά παρουσιάζουν αύξηση. Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι «οι μεγαλύτερες μεταβολές παρατηρούνται στα γλυκά μελομακάρονα-κουραμπιέδες, η οποία, όμως, οφείλεται στην αλλαγή των εξεταζόμενων προϊόντων, καθώς πολλές αλυσίδες σουπερμάρκετ, τα τελευταία χρόνια, αναβαθμίζουν την ποιότητα των προϊόντων της συγκεκριμένης κατηγορίας με νέα προϊόντα. Οι τιμές των κρεάτων, οι οποίες αναμένεται να διαμορφωθούν ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς τις επόμενες εβδομάδες, εκτιμάται ότι, ύστερα από τον έντονο ανταγωνισμό των προηγούμενων ετών, θα παρουσιάσουν μεικτή εικόνα, με μείωση στις τιμές γαλοπούλας και αρνιού και μικρή αύξηση στην τιμή του χοιρινού. Οι αυξήσεις που παρατηρούνται σε συγκεκριμένα οπωροκηπευτικά εκτιμάται ότι οφείλονται στις καιρικές συνθήκες του εφετινού Φθινοπώρου».
Επίσης, το ΙΕΛΚΑ αναφέρει ότι, σε σχέση με το εύρος τιμών, η μέση διακύμανση των τιμών των προϊόντων παραμένει αυξημένη και υπολογίζεται περίπου στο 35% της αξίας τους. «Αυτή η τάση είναι και αποτέλεσμα των έντονων προσφορών και προωθητικών εκπτωτικών ενεργειών των μεγάλων αλυσίδων σουπερμάρκετ και των προμηθευτικών εταιρειών, οι οποίες πλέον παίρνουν διάφορες μορφές. Συνολικά, εκτιμάται ότι τα εφετινά Χριστούγεννα σχεδόν 1 στα 2 προϊόντα που θα αγοραστεί θα σχετίζεται με κάποια προωθητική ενέργεια» διαπιστώνει το Ινστιτούτο.
Συγκεκριμένα:
Εκπτώσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα
Εκπτώσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες
Προσφορά επιπλέον προϊόντος (π.χ. 2+1 δώρο)
Εκπτωτικά κουπόνια
Δωροεπιταγές για επόμενες αγορές
Επιστροφή χρημάτων με τη χρήση πιστωτικών καρτών
Το δείγμα προϊόντων που εξετάζονται, στο πλαίσιο της μελέτης, ανανεώθηκαν, το 2014-2015 και περιλαμβάνουν: Γαλοπούλα Νωπή (κιλό), Γαλοπούλα Κατεψυγμένη (κιλό), Χοιρινό χωρίς κόκκαλο (κιλό), Αρνί (κιλό), Μελομακάρονα (κιλό), Κουραμπιέδες (κιλό), Βασιλόπιτα (κιλό), Βούτυρο (500 γρ.), Αυγά L (6 τμχ), Πατάτες (5 κιλά), Τομάτες (κιλό), Μαρούλι (1 τμχ), Αλεύρι για όλες τις χρήσεις (κιλό), Ρύζι καρολίνα (500 γρ.), Φέτα βαρέλι (κιλό), Καρύδια (500 γρ.), Κάστανα (500 γρ.), Ζάχαρη άχνη (κιλό), Φύλλο κρούστας (500 γρ.), Κρασί Μοσχοφίλερο Λευκό (750 ML), Γάλα νωπό πλήρες (1 λίτρο), Αναψυκτικό τύπου Cola (1,5 λίτρο).
Επισυνάπτονται πίνακες με τη σύγκριση τυπικού καλαθιού μεγάλων σουπερμάρκετ Χριστούγεννα 2014-2016 και αξία ΦΠΑ στο τυπικό καλάθι Χριστουγέννων 2014-2016, καθώς και τη σύγκριση τιμών προϊόντων τυπικού χριστουγεννιάτικου καλαθιού στις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ 2015-2016.
