Μας ρωτάνε συχνά (τα τελευταία χρόνια σχεδόν καθημερινά) : Ο εργοδότης μου χωρίς να με ρωτήσει άλλαξε τις αποδοχές μου , μου ζήτησε να εκτελώ καθήκοντα (και) άλλης ειδικότητας, με κρατάει περισσότερες ώρες στη δουλειά χωρίς να με πληρώνει, μου ανακοίνωσε ότι από την επόμενη Δευτέρα θα δουλεύω σε άλλο κατάστημα της ίδιας (ή άλλης) επιχείρησης …. Τι κάνω ;
Ο εργοδότης όμως, δεν μπορεί να ασκεί το διευθυντικό του δικαίωμα, τροποποιώντας τους όρους εργασίας όπως αυτοί έχουν ήδη συμφωνηθεί, κατ’ αθέτηση της εργασιακής συμβάσεως και επιφέροντας βλαπτική για τον εργαζόμενο μεταβολή, δηλαδή προκαλώντας του είτε υλική ζημία (μείωση μισθού η παροχών, μη καταβολή δεδουλευμένων και εργασιακών παροχών κ.α. ) είτε προκαλώντας του ηθική βλάβη (υποβιβασμός από θέση ευθύνης, ανάθεση καθηκόντων υποδεέστερης ειδικότητας, μετάθεση σε άλλο τόπο αν συμφωνήθηκε μη μετάθεση του υπαλλήλου, χαμηλή γραπτή αξιολόγηση του εργαζομένου, η οποία συνιστά προσβολή της προσωπικότητάς του, μείωση ωραρίου εργασίας με παράλληλη μείωση αποδοχών κ.α.).
Όταν ο εργοδότης προβαίνει σε τέτοια μονομερή μεταβολή των όρων εργασίας, θεωρείται ότι καταγγέλλει άτακτα την σύμβαση εργασίας («πάσα μονομερής μεταβολή των όρων της υπαλληλικής συμβάσεως, βλάπτουσα τον υπάλληλον θεωρείται ως καταγγελία ταύτης, δι’ ην ισχύουσιν οι διατάξεις του παρόντος νόμου») ΔΗΛΑΔΗ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΘΕΩΡΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ/ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΥΤΗ ΤΟΣΟ ΣΟΒΑΡΗ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΞΙΣΩΝΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕ ΑΠΟΛΥΣΗ και άρα θα πρέπει να καταβάλλει στον εργαζόμενο την οφειλόμενη κατά νόμο αποζημίωση λόγω άτακτης καταγγελίας.
Σε περίπτωση επέλευσης τέτοιας μονομερούς μεταβολής των όρων εργασίας, ο εργαζόμενος έχει διαζευκτικά (δηλαδή είτε τη πρώτη είτε μία από τις υπόλοιπες όχι όμως όλες μαζί) μια από τις εξής δυνατότητες : α) να αποδεχθεί την μεταβολή αυτή, οπότε θα θεωρείται ότι καταρτίστηκε νέα ατομική σύμβαση εργασίας, έγκυρη και τροποποιητική της αρχικής, β) να θεωρήσει την μονομερή μεταβολή ως απόλυση (καταγγελία) εκ μέρους του εργοδότη και να απαιτήσει την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσής του, γ) να επιμείνει στην τήρηση των συμβατικών όρων προσφέροντας τις υπηρεσίες του όπως και πριν την μεταβολή, έτσι ώστε σε περίπτωση άρνησης του εργοδότη να τις αποδεχτεί αυτός να καθίσταται υπερήμερος και να οφείλει μισθούς υπερημερίας και δ) να παράσχει την εργασία του σύμφωνα με τους νέους όρους, αλλά να προσφύγει ταυτόχρονα και στην δικαιοσύνη ζητώντας να υποχρεωθεί ο εργοδότης να τον απασχολεί σύμφωνα με τους προηγούμενους όρους.
Η μεταβολή των συμφωνηθέντων όρων εργασίας θεωρείται ότι παύει να είναι μονομερής όταν ο εργαζόμενος αποδέχτηκε την μεταβολή αυτή ρητώς ή σιωπηρώς, όταν π.χ. ο εργαζόμενος επί μακρό χρονικό διάστημα, αδιαμαρτύρητα και ανεπιφύλακτα συμμορφώνεται με τους νέους αυτούς όρους εργασίας, τότε συνάγεται ότι έχει καταρτιστεί έγκυρα νέα σύμβαση εργασίας (της οποίας φυσικά οι όροι δεν θα πρέπει να αντιτίθενται σε απαγορευτική διάταξη νόμου ή στα χρηστά ήθη). Συνεπώς η μεταβολή των όρων εργασίας δεν θεωρείται πλέον μονομερής και δεν οφείλεται για αυτό το λόγο αποζημίωση λόγω άτακτης καταγγελίας από τον εργοδότη (ΑΠ 1942/2008, ΕλλΔνη 2009,148).
Mόνη ωστόσο η καθυστέρηση καταβολής των δεδουλευμένων, όπως ήδη αναφέρθηκε, δεν συνιστά μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας, εκτός και αν έγινε με σκοπό να εξαναγκαστεί ο εργαζόμενος να απομακρυνθεί από μόνος του από την εργασία. Και στην περίπτωση αυτή βεβαίως, ο εργαζόμενος δικαιούται να του καταβληθεί η νόμιμη αποζημίωση από τον εργοδότη.
ΕΠΟΜΕΝΩΣ : ΜΟΝΟ ΑΝ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΣΕ ΡΗΤΟ ΟΡΟ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ (ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΟ) ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΝΑ ΜΑΣ ΖΗΤΗΣΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΜΑΣ ΚΑΤΙ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ. ΣΕ ΚΑΘΕ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΧΟΥΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΠΑΝΤΩΝ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΥΠΟΧΡΕΩΜΕΝΟΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΘΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΝΟΜΕΡΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ. ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΟΜΩΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΝΑ ΣΥΜΦΩΝΗΣΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΡΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ / ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ, ΕΓΓΡΑΦΑ ΠΑΝΤΑ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ , ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΟΥ ΚΑΙ ΝΟΜΙΜΗ ΕΙΝΑΙ (ΠΑΝΤΑ ΕΦΟΣΟΝ ΟΙ ΝΕΟΙ ΟΡΟΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΑΤΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Π.Χ. ΔΕΝ
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΦΑΙΡΕΙ Η ΝΕΑ ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΝΤΕΛΩΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΔΕΙΑΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ) ΚΑΙ ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΔΥΟ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ.
