Άρον άρον κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης τον Νοέμβριο με ανακοίνωση νέου "πακέτου" δημοσιονομικών μέτρων για το 2018 και τα επόμενα έτη, πιθανή υποχώρηση της ελληνικής πλευράς από τη θέση της για διεκδίκηση πρωτογενών πλεονασμάτων χαμηλότερων του 3%-3,5% από το 2018 και μετά, αποφάσεις για τη διευθέτηση του ελληνικού χρέους έως τον Δεκέμβριο καθώς και «πάγωμα» συντάξεων επ’ αόριστον, ακόμη κι αν η χώρα μας μπει σε μόνιμη τροχιά ανάπτυξης είναι οι ... υψηλοί εθνικοί στόχοι και η στρατηγική της κυβέρνησης της... Αριστεράς στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για τα θέματα της οικονομίας! Μέσα σ’ όλα αυτά εντάσσονται και τα παρακάλια Τσακαλώτου να μπει το ΔΝΤ στη χρηματοδότηση του ελληνικού προγράμματος, τη στιγμή που τα «κοράκια» του διεθνούς οργανισμού απαιτούν την πλήρη εξαθλίωση των Ελλήνων πολιτών με νέες μειώσεις στις συντάξεις και στα αφορολόγητα όρια εισοδήματος των μισθωτών και των συνταξιούχων!
Σύμφωνα τα όσα επεσήμανε ο υπουργός Οικονομικών Ε. Τσακαλώτος σε συζήτησή του με δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον:
«Οι συναντήσεις που έγιναν στην ετήσια Σύνοδο του ΔΝΤ είχαν όλες ενδιαφέρον. Ήταν με πολιτικούς των ΗΠΑ, δηλαδή με τον Jack Lew, τον σύμβουλο του Ομπάμα, στο National Security Council, αλλά και με τον Σαπέν, τον Μοσκοβισί, τον Σόιμπλε και την Λαγκαρντ. Υπήρξαν, ακόμα, μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με την ομάδα αξιολόγησης του ΔΝΤ και συνάντηση με την JP Morgan, που οργάνωσαν με την συμμετοχή 50 με 60 επενδυτών.»
«Η γενική εικόνα είναι ότι η στρατηγική της κυβέρνησης να τελειώσει έγκαιρα τα προαπαιτούμενα, με πολύ μικρή καθυστέρηση, έχει θετικά αποτελέσματα και τη Δευτέρα εκτιμάται ότι θα πάει πολύ καλά καθώς έχουμε τελειώσει με τα προαπαιτούμενα (milestones).»
«Εμείς είμαστε αυτοί που βιαζόμαστε και γι αυτό θέλαμε να τελειώσουμε πολύ γρήγορα τα προαπαιτούμενα, όπως και τη δεύτερη αξιολόγηση. Το χρονοδιάγραμμα είναι: Δευτέρα το Eurogroup, Τρίτη το Ecofin, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ. Οι θεσμοί επιστρέφουν 17 Οκτωβρίου για να αρχίσουν οι συζητήσεις για τη δεύτερη αξιολόγηση στις 18 Οκτωβρίου.»
«Υπάρχει η γνωστή άποψη του Σόιμπλε για το χρέος, ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις και αυτός θα τα βρει με την Λαγκαρντ χωρίς να υπάρχει ανάγκη για σημαντική απομείωση του χρέους. Δεν προκύπτει ότι υπάρχει συμφωνία με την Λαγκάρντ. Η Κριστίν Λαγκάρντ ήταν πολύ φιλική και είπε τα δυο πράγματα που λέει συνέχεια: Ότι για να μπει το ΔΝΤ στο πρόγραμμα θέλει ένα στέρεο πρόγραμμα και να είναι βιώσιμο το χρέος γιατί αυτοί είναι οι κανόνες του ΔΝΤ και δεν αλλάζουν.
«Η Ελλάδα έχει κάθε συμφέρον να τελειώσει έγκαιρα και τη δεύτερη αξιολόγηση, για να μην υπάρξει καμία δικαιολογία γι' αυτούς που δεν θα θέλανε να κάνουνε κάτι για το χρέος. Και στο Λουξεμβούργο αλλά και στις 18 Οκτωβρίου θα συζητήσουμε τους τρόπους για το πως θα συνεχιστεί, σχεδόν παράλληλα με τη διαδικασία της δεύτερης αξιολόγησης, η διαδικασία της συζήτησης για το μεσοπρόθεσμο και το μακροπρόθεσμο κομμάτι του χρέους, δεδομένου ότι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα έχουν ήδη πάρει το δρόμο τους. Τα συζητάει το ESM με την Ελλάδα και με τις άλλες χώρες που είναι σε πρόγραμμα καθώς και με το ΔΝΤ. Υπάρχουν προτάσεις -έχει πάρει το δρόμο του.»
«Είχαμε επισημάνει, πριν τη συμφωνία της πρώτης αξιολόγησης, ότι είναι πιο πολλοί οι παίκτες που θέλουν λύση από αυτούς που δεν θέλουν λύση για την πρώτη αξιολόγηση. Νομίζω ότι αυτό επιβεβαιώθηκε και ο αριθμός των παικτών που θέλουν λύση είναι ακόμη μεγαλύτερος τώρα, για τη δεύτερη αξιολόγηση και το χρέος, από τους παίκτες που δεν θέλουν λύση».
«Στόχος είναι έως τα μέσα με τέλη Νοεμβρίου να τελειώσει η δεύτερη αξιολόγηση ώστε να υπάρχει ένα ελεγχόμενο περιθώριο καθυστερήσεων.»
«Η Λαγκάρντ είπε ότι οι κανόνες είναι κανόνες και το έχει κάνει ξεκάθαρο. Για εκείνη υπάρχουν δυο προϋποθέσεις: το ισχυρό πρόγραμμα και η βιωσιμότητα του χρέους. Στη συζήτηση αυτή ο Σόιμπλε έχει μια "νομικίστικη" ερμηνεία της συμφωνίας του Μαΐου. Υποστηρίζει, δηλαδή, ότι η συμφωνία του Μαΐου λέει ότι το DSA του ΔΝΤ είναι η βάση για τη συμμετοχή του ΔΝΤ και όχι η προϋπόθεση. Δεν συμφωνούμε μ' αυτό. Αλλά είτε είναι η βάση, είτε είναι η προϋπόθεση αυτό που έχει σημασία είναι ότι το ΔΝΤ δεν μπορεί να φτιάξει το DSA του αν δεν ανακοινωθεί από τώρα τι πρόκειται να κάνουμε το 2018, αν δεν δώσουμε αριθμούς. Οπότε η διαφοροποίηση που κάνει ο Σόιμπλε, μεταξύ βάσης για συμμετοχή και προϋπόθεση, δεν έχει και πολύ μεγάλη σημασία στην πράξη γιατί, έτσι και αλλιώς, πρέπει να πεις τι θέλεις να κάνεις για να φτιάξει το ΔΝΤ το DSA του.»
Σχετικά με το εάν εκτιμάται να τα βρίσκει η Ελλάδα κάπου στη μέση μεταξύ 1,5% και 3,5% για τα πρωτογενή πλεονάσματα η απάντηση ήταν: «Κάποια υποχώρηση θα πρέπει να γίνει και από τις δυο πλευρές. Το 3,5% του 2018 πιάνεται με τα μέτρα που έχουν νομοθετηθεί τώρα, αν υποθέσουμε ότι οι ρυθμοί μεγέθυνσης είναι αυτοί που λέει το πρόγραμμα. Δεύτερο. Η διαφορά Ταμείου και Γερμανίας / Ευρώπης (1,5% με 3,5%) έχει ήδη γεφυρωθεί με τον μηχανισμό δημοσιονομικής διόρθωσης, τον λεγόμενο "κόφτη". Αν το Ταμείο έχει δίκιο, που δεν έχει, και αποδειχθεί, εκ των υστέρων, ότι τα μέτρα δεν πιάνουν το στόχο, υπάρχει ο "κόφτης". Άρα για ποιο λόγο να μιλάμε για μέτρα μέχρι το 2018; Μετά το 2018 η συζήτηση των πρωτογενών πλεονασμάτων θα ξαναγίνει. Η δική μας επιδίωξη είναι να μειωθεί ο στόχος, και αυτό έχει σημασία. Δεν θέλουμε να μειωθεί για να μην πάρουμε άλλα μέτρα. Θέλουμε να μειωθεί για να δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος, να μειωθούν οι φορολογικοί συντελεστές και να ανεβούν οι δαπάνες. Άρα η συζήτηση για νέα μέτρα που ακούμε είναι εκτός βάσης.
«Η συζήτηση που γίνεται τώρα είναι τι μέτρα θα ανακοινωθούν τώρα για να εφαρμοστούν το 2018. Άρα δεν ισχύει ότι πάμε στο 2018 και βλέπουμε. Τα μέτρα τώρα θα ανακοινωθούν! Μόνο ο Σόιμπλε λέει "ας περιμένουμε το 2018 και βλέπουμε". Η ερμηνεία της απόφασης του Μαΐου, για τους περισσότερους, είναι να ανακοινωθούν τώρα τα μέτρα και να εφαρμοστούν αργότερα. Το ΔΝΤ για να φτιάξει το DSA του πρέπει να ξέρει τι θα κάνουμε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα!
«Η κυβέρνηση έχει ζητήσει από το καλοκαίρι του 2015 επίσημα την επιστροφή του ΔΝΤ στο Ελληνικό πρόγραμμα. Εκκρεμεί αυτή η αίτηση και είναι ανοιχτή η απάντηση τού ΔΝΤ ότι όταν υπάρχουν αυτά τα δύο κριτήρια για το πρόγραμμα, θα συμμετάσχει.
«Το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής της περιόδου 2017 - 2021 πρέπει να το καταθέσουμε τον Απρίλιο του 2017. Τώρα θα καταθέταμε το μεσοπρόθεσμο της περιόδου 2016 - 2020. Η εκκρεμότητα που παραμένει είναι η επιμονή της κυβέρνησης, για λόγους προφανείς, που όλοι συμμερίζονται, και η αντιπολίτευση και η κεντρική Τράπεζα, να χαμηλώσουν τα πρωτογενή πλεονάσματα για μετά το 2019. Αυτή είναι μια συζήτηση που δεν έχει καταλήξει και έχουμε ακόμα το περιθώριο να την κάνουμε. Δεν μας κοστίζει να την κάνουμε. Και να την κάνουμε με τρόπο σοβαρό στη βάση της δικής μας ανάλυσης βιωσιμότητας, με αυτούς που πρέπει, όχι στα κανάλια. Οικοδομούμε συμμαχίες και τις διευρύνουμε διατηρώντας τις θέση μας. Με δεδομένο ότι έχουμε το χρόνο να το κάνουμε, το κάνουμε.
«Η στήριξη που μας παρέχουν οι Αμερικάνοι είναι προφανές ότι έχει νόημα, παρά το γεγονός ότι η παρούσα κυβέρνηση φεύγει σε μερικούς μήνες. Μας υποστηρίζουν και μας λένε προχωρήστε και σε τεχνικές μελέτες -για να ξέρουμε τι πακέτα μέτρων σε ποια αποτελέσματα οδηγούν- και είμαστε εδώ να σας υποστηρίξουμε. Και νομίζουμε ότι θα το κάνουν. Το κατέστησε ξεκάθαρο ο Τζακ Λιου, το έχει πει και σε συνεντεύξεις και ο Αντεγιέμο, από το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας και αυτό έπαιξε ρόλο και πριν από το Μάιο. Το ίδιο ισχύει και για τη Γαλλία».
«Πάρα πολύ μεγάλο πρόβλημα θα είναι να μην οριοθετηθούν τα μέτρα για τη διευθέτηση του χρέους μέχρι το Δεκέμβριο. Οι δικές μας επιλογές είναι κατά σειρά προτίμησης:
- Να είναι μέσα το ΔΝΤ
- Να μην είναι μέσα το ΔΝΤ και
- Να μην υπάρξει απόφαση και αυτό είναι το χειρότερο.
Το να μη ληφθεί απόφαση δημιουργεί αβεβαιότητα και δεν μας αφήνει να προσελκύσουμε επενδύσεις, να υπάρχει ένα καθαρός δρόμος και να ξέρουν όλοι τι γίνεται. Να μην ξέρουν όλοι ότι υπάρχει, ότι έχει σκιαγραφηθεί μια λύση. Αυτό είναι το χειρότερο. Δηλαδή αν γίνει κάτι τέτοιο δεν θα μπούμε στην ποσοτική χαλάρωση. Αν είσαι επενδυτής στο Λονδίνο και σου πουν ότι η λύση θα βρεθεί το καλοκαίρι τότε θα πεις και εγώ θα αποφασίσω να επενδύσω το καλοκαίρι. Αν η λύση βρεθεί το Δεκέμβρη θα αποφασίσεις το Δεκέμβρη. Άρα η όποια καθυστέρηση είναι ό,τι χειρότερο».
Στις 7 Δεκεμβρίου, που είναι το τελευταίο Eurogroup της χρονιάς, είναι μια πιθανή ημερομηνία όπου δύο διαδικασίες, της δεύτερης αξιολόγησης και το χρέος, μπορεί να έλθουν μαζί και να ληφθούν οι αποφάσεις.
«Ο Τόμσεν λέει επίσημα ότι είναι πολύ μεγάλη η δημοσιονομική συμμετοχή των συντάξεων. Λέει, όμως, και ότι οι συντάξεις είναι γενναιόδωρες. Έχουμε απαντήσει γύρω στις 50 φορές ότι αν πάρεις το σύνολο των δαπανών ανά άτομο άνω των 65 ετών για συντάξεις και άλλες επιδοτήσεις οι δαπάνες είναι στο 50% των γερμανικών δαπανών και στο 70% του μέσου όρου της Ε.Ε. Οπότε το θέμα είναι παραπλανητικό. Υπάρχει ένα θέμα για μένα ότι όταν επιστρέψουμε στην ανάπτυξη χωρίς να μειώσουμε τις συντάξεις μπορείς να μην τις αυξήσεις και να δώσεις μεγαλύτερο βάρος σε άλλες κοινωνικές δαπάνες. Για παράδειγμα έχουμε μεγαλύτερη ανησυχία ότι η φτώχια στα μικρά παιδιά είναι πιο σοβαρό πρόβλημα, χωρίς να λέμε ότι δεν είναι σοβαρό και για τους ηλικιωμένους. Αλλά η παιδική φτώχια είναι ιδιαίτερο πρόβλημα στην Ελλάδα. Αυτό, λοιπόν, είναι πολύ πιο εύκολο να το κάνεις όταν υπάρχει ανάπτυξη όπου κρατάς κάτι σταθερό και δίνεις λίγο περισσότερο σε κάτι άλλο, παρά όταν είσαι σε μηδενική ανάπτυξη και πρέπει να κόψεις από τον ένα για να δώσεις στον άλλο...
«Το εργασιακό πακέτο δεν συζητήθηκε με την κ. Λαγκάρντ γιατί μιλήσαμε περισσότερο για το χρέος και πως πάει το πρόγραμμα αλλά δεν μπήκαμε σε λεπτομέρειες για το εργασιακό.
