Με κόλπα όπως η εικονική ασφάλιση, η δημιουργία λογαριασμών μόνο σε τράπεζες του εξωτερικού, η εμφάνιση στελεχών που είναι… πεθαμένοι ή είναι αλλοδαποί χωρίς ΑΦΜ, πετυχαίνουν να μπερδεύουν τις αρμόδιες υπηρεσίες και να κερδίζουν πολύτιμο χρόνο και χρήμα. Το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) πραγματοποιεί σχεδόν σε καθημερινή και μόνιμη βάση, σαρωτικούς ηλεκτρονικούς ελέγχους στα μητρώα οφειλετών που έχει στη διάθεσή του, σκιαγραφόντας το προφίλ τους. Στόχος είναι ο εντοπισμός των επιτήδειων και η άσκηση της μέγιστης δυνατής πίεσης για να καταβάλλουν τα οφειλόμενα.
Στις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις που έχουν εντοπιστεί από το ΚΕΑΟ είναι η διαδικασία της εικονικής ασφάλισης. Ένας επιχειρηματίας απασχολεί τους εργαζόμενους στην επιχείρησή του (πχ ξενοδοχείο) και ξαφνικά διαπιστώνεται από τους ελέγχους του ΙΚΑ, ότι οι εργαζόμενοι είναι ασφαλισμένοι σε άλλη εταιρία, που ουδεμία σχέση έχει με την μητρική. Σε άλλο ΑΦΜ, με άλλο ΔΣ και με τελείως διαφορετικό αντικείμενο. Πρόκειται για επιχείρηση «μαϊμού», που απλώς καλύπτει τα νώτα της και δεν καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές. Συνήθως οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ βρίσκουν τέτοιες περιπτώσεις σε εταιρίες δανεισμού προσωπικού τις οποίες ελέγχουν εξονυχιστικά.
Η κατάσταση γίνεται όμως ακόμα πιο δύσκολη για τους εργαζόμενους αφού υπάρχει ο κίνδυνος της ακύρωσης ασφάλισης. Αν οι εργαζόμενοι δεν καταγγείλουν τη διαδικασία, τότε κινδυνεύουν χάσουν τον χρόνο ασφάλισής τους. Οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ μόλις διαπιστώσουν τέτοιες «αλυσίδες» εταιριών, επιβάλλουν διακοπή της ηλεκτρονικής υποβολής Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) και έτσι αναγκάζουν τον ιδιοκτήτη ή κάποιον εκπρόσωπό του (πχ λογιστής) να εμφανιστούν στο τοπικό υποκατάστημα του ΙΚΑ. Τότε, ξεκινάει η πίεση για ένταξή του σε καθεστώς ρύθμισης, καθώς σε διαφορετική περίπτωση ενεργοποιείται η διαδικασία επιβολής αναγκαστικών μέτρων.
Οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ εστιάζουν τους ηλεκτρονικούς ελέγχους τους και σε περιπτώσεις που ο επιχειρηματίας, δηλώνει μηδενική φορολογική δήλωση. Έχουν βρεθεί περιπτώσεις που η μηδενική δήλωση κατατέθηκε από πολίτη που εμφανίζεται μέλος σε τουλάχιστον τρεις διαφορετικές επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν περισσότερους από 500 εργαζόμενους…
Σοβαρά προβλήματα μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών δημιουργούνται από μικρές επιχειρήσεις, που απασχολούν εργαζόμενους με συνθήκες μερικής απασχόλησης και τους πληρώνουν με πολύ μικρές αποδοχές. Έχει διαπιστωθεί ότι σε καφετέριες, κέντρα διασκέδασης και σουβλατζίδικα, η παραβατικότητα από μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, «χτυπάει κόκκινο». Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση σουβλατζίδικου, που έχει δημιουργήσει χρέος μεγαλύτερο από 300 χιλιάδες ευρώ, επειδή έχει «ξεχάσει» να καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές από το 2004 και μετά, δηλαδή πολύ πριν από την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης.
Αρκετοί επιτήδειοι επιχειρηματίες, κυρίως από το χώρο των ξενοδοχείων, επιλέγουν να έχουν το σύνολο της ρευστότητάς τους σε λογαριασμούς του εξωτερικού. Έτσι, όλες οι εισπράξεις τους μεταφέρονται εκεί απευθείας και γλιτώνουν το «κυνηγητό» για την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Ακόμα και αν προχωρήσουν τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και δεσμευτούν τραπεζικοί λογαριασμοί στην Ελλάδα, οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ διαπιστώνουν ότι δεν υπάρχουν χρήματα για να κατασχέσουν. Και όμως οι επιχειρήσεις αυτές πληρώνουν κανονικά τους εργαζόμενούς τους, αλλά και τους προμηθευτές που μπορεί να συνεργάζονται…
Η εκτίμηση που υπάρχει από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΚΕΑΟ είναι ότι η δημιουργία του ΕΦΚΑ θα διευκολύνει και θα απλουστεύσει τις διαδικασίες ελέγχου και επιβολής αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. Έως τώρα πάντως τα χρέη από ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν φτάσει στα 16,61 δισ. ευρώ, με τάσεις ανόδου. Εάν όμως απλοποιηθούν και επιταχυνθούν οι διαδικασίες ελέγχου, λόγω ΕΦΚΑ, είναι πιθανό να αυξηθούν τα έσοδα που θα προκύπτουν στο εξής από τον εντοπισμό και την εξόφληση ή την ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών. Για φέτος πάντως, παραμένει ο στόχος που έχει τεθεί για εισπράξεις στα επίπεδα των 200 εκατ. ευρώ, ανά τρίμηνο, δηλαδή 800 εκατ. ευρώ έως το τέλος του τρέχοντος έτους.
