Σε άνοδο των εισπράξεων του Δημοσίου από τον ΦΠΑ επί των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν στα νησιά της χώρας οδήγησαν οι αυξήσεις των συντελεστών του φόρου που επέβαλε η κυβέρνηση τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο του 2015.
Όμως, το ποσοστό κατά το οποίο αυξήθηκαν οι εισπράξεις ΦΠΑ στις νησιωτικές περιοχές της χώρας υπολείπεται σημαντικά του πάρα πολύ υψηλού ποσοστού αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ, εξέλιξη η οποία φανερώνει ότι η άνοδος των συντελεστών προκάλεσε σημαντική μείωση στην οικονομική δραστηριότητα των νησιωτικών περιοχών, δηλαδή οδήγησε σε συρρίκνωση του τζίρου των επιχειρήσεων και των ελευθέρων επαγγελματιών που εδρεύουν στα νησιά.
Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από τους αναλυτικούς πίνακες με τα συγκριτικά στοιχεία για την πορεία των εισπράξεων του ΦΠΑ στις 20 νησιωτικές ΔΟΥ της χώρας, τα οποία κατέθεσε εγγράφως στη Βουλή ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης , απαντώντας σε σχετική ερώτηση του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Ε. Μπασιάκου. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τις εισπράξεις ΦΠΑ από όλα τα νησιά της χώρας συμπεριλαμβανομένων ακόμη και της Κρήτης και της Εύβοιας!
Από τους πίνακες που δημοσιοποίησε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών εξάγονται, ειδικότερα, τα ακόλουθα συμπεράσματα:
1) Τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τον ΦΠΑ που απέδωσαν οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες των νησιωτικών περιοχών της χώρας αυξήθηκαν κατά 10,15% το 2015 σε σύγκριση με το 2014. Συγκεκριμένα, το 2015 οι εισπράξεις ΦΠΑ από τα νησιά ανήλθαν σε 589,012 εκατ. ευρώ, έναντι 534,757 εκατ. ευρώ το 2014. Τα μεγαλύτερα ποσοστά αύξησης των εισπράξεων ΦΠΑ καταγράφηκαν το 2015 στη Μύκονο (+32,47%), στη Σαντορίνη (+30,26%), στη Νάξο (+24,81%), στην Πάρο (+24,51%), στον νομό Λασιθίου στην Κρήτη (+21,36%), στην Κεφαλονιά (+18,77%), στη Ρόδο (+18,16%), στο νομό Χανίων (+14,26%) και στη Ζάκυνθο (+12,41%). Στον αντίποδα μόνο στη Λέσβο καταγράφηκε μείωση εισπράξεων ΦΠΑ το 2015 σε σύγκριση με το 2014. Η μείωση ήταν της τάξεως του 4,98%. Χαμηλά ποσοστά αυξήσεων παρουσίασαν οι εισπράξεις ΦΠΑ σε Χίο (+2,5%), Σάμο (+3,24%), Εύβοια (+4,23% στη Δ.Ο.Υ. Χαλκίδος, +6,17% στη Δ.Ο.Υ. Κύμης), Κω (+5,35%), Ηράκλειο Κρήτης (+5,76%), Σύρο (+6,55%) και Κέρκυρα (+7,06%).
Η αύξηση των συνολικών εισπράξεων ΦΠΑ των νησιωτικών περιοχών κατά 10,15% το 2015, καθώς επίσης και το γεγονός ότι σε συγκεκριμένα νησιά του Αιγαίου οι εισπράξεις ΦΠΑ αυξήθηκαν το 2015 κατά ποσοστά από 24,5% έως και 30,26% οφείλονται στους εξής λόγους:
- Τον Ιούλιο του 2015 η κυβέρνηση αύξησε κατά 77%, από το 13% στο 23%, τον συντελεστή ΦΠΑ σε εκατοντάδες είδη πρώτης ανάγκης, προϊόντα ευρείας κατανάλωσης (συσκευασμένα, τυποποιημένα, μεταποιημένα τρόφιμα) καθώς και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης (μεταφορές, επισκευές, εστίαση κ.λπ.).
- Τον Ιούλιο του 2015 αυξήθηκε κατά 78%, από το 9% στο 16%, ο (μειωμένος κατά 30% σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα) συντελεστής ΦΠΑ για εκατοντάδες είδη πρώτης ανάγκης, προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης στα νησιά του Αιγαίου, πλην της Κρήτης και της Εύβοιας.
- Τον Οκτώβριο του 2015, καταργήθηκαν οι μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ σε 6 νησιά του Αιγαίου: την Μύκονο, την Σαντορίνη, την Ρόδο, την Κω, την Πάρο και τη Σκιάθο. Στα νησιά αυτά οι συντελεστές ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 20%-44,4%, από 5%, 9% και 16% σε 6%, 13% και 23%, αντίστοιχα.
-Τον Οκτώβριο του 2015 ο συντελεστής ΦΠΑ για τις υπηρεσίες διαμονής σε ξενοδοχεία και λοιπά τουριστικά καταλύματα αυξήθηκε κατά 116,66%, από το 6% στο 13%, ενώ ειδικά στα 6 παραπάνω νησιά του Αιγαίου αυξήθηκε κατά 160%, από το 5% στο 13%!
Ουσιαστικά, από τις παραπάνω υπέρμετρες αυξήσεις συντελεστών ΦΠΑ άλλες ίσχυσαν στο δεύτερο εξάμηνο και άλλες στο τέταρτο τρίμηνο του 2015. Δεν εφαρμόστηκαν δηλαδή και στους 12 μήνες του 2015. Επίσης υπήρξαν είδη πρώτης ανάγκης, όπως το γάλα, το ψωμί, τα ψάρια και άλλα νωπά τρόφιμα, καθώς και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης όπως η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και φυσικού αερίου, όπου ο συντελεστής ΦΠΑ παρέμεινε αμετάβλητος στο 13%.
Ωστόσο, αν τα παραπάνω ποσοστά αύξησης των συντελεστών του ΦΠΑ αναχθούν σε ετήσια βάση, ανέρχονται σε 10%-40%. Συνεπώς, ακόμη κι αν συνυπολογιστεί το γεγονός ότι σε πολλά αγαθά και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης δεν υπήρξε άνοδος του συντελεστή ΦΠΑ, η αύξηση των συνολικών εισπράξεων του ΦΠΑ μόνο κατά 10,15% σε όλες τις νησιωτικές περιοχές δείχνει ότι στις περισσότερες από τις περιοχές αυτές η αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ κατά τη διάρκεια του 2015 προκάλεσε σημαντική συρρίκνωση του τζίρου χιλιάδων επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών.
Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι το γεγονός της μείωσης των εισπράξεων ΦΠΑ στη Λέσβο, το οποίο καταγράφηκε παρά την επιβολή τόσο μεγάλων αυξήσεων στους συντελεστές ΦΠΑ, οφείλεται στην πολύ μεγάλη πτώση της τουριστικής και γενικότερα της οικονομικής δραστηριότητας που προκάλεσε στο συγκεκριμένο νησί η μαζική εισροή χιλιάδων προσφύγων από τη γειτονική Τουρκία, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2015.
2) Τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τον ΦΠΑ που απέδωσαν οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες των νησιωτικών περιοχών της χώρας αυξήθηκαν κατά 21,93% στο πρώτο πεντάμηνο (στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου) του 2016 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2015.
Συγκεκριμένα, στο πρώτο πεντάμηνο του 2016 οι εισπράξεις ΦΠΑ από τα νησιά ανήλθαν σε 203,86 εκατ. ευρώ, έναντι 167,2 εκατ. ευρώ το 2014. Τα μεγαλύτερα ποσοστά αύξησης των εισπράξεων ΦΠΑ καταγράφηκαν στη Σαντορίνη (+71,7%), στη Ρόδο (+35,44%), στη Ζάκυνθο (+33,59%), στην Πάρο (+33,46%), στη Νάξο (+31,7%), στη Μύκονο (+31,19%), στην Εύβοια (+30% στη Δ.Ο.Υ. Χαλκίδας), στο νομό Χανίων (+27,75%), στη Σάμο (+27,72%), στη Λέσβο (+24,11%), στη Χίο (+23,61%), στην Κέρκυρα (+21,18%), στην Κω (+20,12%) και στην Κεφαλονιά (+18,30%). Στον αντίποδα μόνο στον νομό Λασιθίου στην Κρήτη καταγράφηκε μείωση εισπράξεων ΦΠΑ (-9,48%).
Οι πολύ μεγάλες αυξήσεις εισπράξεων ΦΠΑ που καταγράφονται στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου του τρέχοντος έτους στις περισσότερες νησιωτικές περιοχές της χώρας οφείλονται στο γεγονός ότι όλες οι αυξήσεις συντελεστών ΦΠΑ που περιγράψαμε παραπάνω εφαρμόζονταν στο πρώτο πεντάμηνο του 2016, ενώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2015 δεν ίσχυαν.
Τα έσοδα από τους φόρους στα αλκοολούχα ποτά
Στα στοιχεία που κοινοποίησε ο κ. Αλεξιάδης περιλαμβάνονται και πίνακες με την πορεία των εισπράξεων του Δημοσίου από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) των οινοπνευματωδών ποτών κατά τα έτη 2014 και 2015 καθώς και στα πρώτα πεντάμηνα των ετών 2014, 2015 και 2016. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι:
α) Το 2015 οι εισπράξεις από τον ΕΦΚ στα οινοπνευματώδη ποτά ανήλθαν σε 378,3 εκατ. ευρώ, έναντι 389,85 εκατ. ευρώ το 2014. Δηλαδή, μειώθηκαν κατά 2,96%. Λαμβανομένου υπόψη ότι από τον Οκτώβριο του 2015 επιβλήθηκε ΕΦΚ στο κρασί, ο οποίος όμως επηρέασε τα έσοδα του 2016, η μείωση των εσόδων μπορεί να αποδοθεί σχεδόν αποκλειστικά στην μείωση της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών την οποία προκάλεσε το 2015 το γενικότερο κλίμα υπανάπτυξης που επικρατεί στη χώρα μας όλα τα χρόνια εφαρμογής των καταστροφικών μνημονίων.
β) Στο πρώτο πεντάμηνο του 2016 οι εισπράξεις από τον ΕΦΚ στα οινοπνευματώδη αυξήθηκαν κατά 12,25% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2015. Συγκεκριμένα, την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2016 εισπράχθηκαν 144,15 εκατ. ευρώ από τον ΕΦΚ στα οινοπνευματώδη, έναντι 128,41 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2015. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι μεταξύ των δύο αυτών περιόδων μεσολάβησε η επιβολή φόρου στο εισαγόμενο και εγχώριο κρασί.
