Προβληματισμό στους servicers, στις τράπεζες και στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) προκάλεσε η απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία κρίθηκε πως ο ανατοκισμός στα ρυθμισμένα δάνεια του «νόμου Κατσέλη» πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.
Έμπειρος τραπεζίτης δήλωσε στην στήλη πως «the devil is in the details», ήτοι πως ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Συνέστησε υπομονή μέχρι να καθαρογράφει η απόφαση και είπε πως το πλέον σημαντικό για τους servicers και τις τράπεζες είναι εάν η απόφαση θα έχει αναδρομική ισχύ. Στους servicers, η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί ανησυχίες για τη μείωση των προσδοκώμενων εσόδων από χιλιάδες ενεργές ρυθμίσεις, καθώς ο νέος τρόπος υπολογισμού των τόκων περιορίζει τις ταμειακές ροές σε σχέση με εκείνες που είχαν ενσωματωθεί στα επιχειρηματικά τους πλάνα. Παράλληλα, ενισχύεται η νομική αβεβαιότητα για τη διαχείριση χαρτοφυλακίων δανείων, ενώ δεν αποκλείεται να ανοίξει και θέμα αναδρομικών διεκδικήσεων από δανειολήπτες για τόκους που έχουν ήδη καταβληθεί με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού.
Για τις τράπεζες, ο προβληματισμός αφορά κυρίως την απομείωση της αξίας των συγκεκριμένων δανείων, είτε αυτά παραμένουν στους ισολογισμούς τους είτε έχουν ενταχθεί σε τιτλοποιήσεις. Οι χαμηλότερες εισπράξεις που προκύπτουν από τη νέα ερμηνεία του ανατοκισμού επηρεάζουν τις παραδοχές στις οποίες στηρίχθηκαν συναλλαγές τιτλοποίησης, αυξάνοντας τον κίνδυνο αποκλίσεων από τους στόχους και δημιουργώντας πιέσεις σε επίπεδο προβλέψεων και εποπτικών δεικτών.
Ταυτόχρονα, εκφράζονται ανησυχίες μήπως η συγκεκριμένη νομολογία – την οποία την χαρακτηρίζουν «παγκόσμια πρωτοτυπία» - αποτελέσει βάση για ευρύτερη εφαρμογή και σε άλλες μορφές ρυθμίσεων. Όπως μας ανέφερε ο ίδιος έμπειρος τραπεζίτης «εάν τα στοιχεία του επόμενους μήνες δείξουν μείωση της πιστωτικής επέκτασης, όλοι θα πρέπει να ξέρουν που οφείλεται».
Στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους η απόφαση αξιολογείται με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς θα επηρεάσει τις παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίζονται οι ταμειακές ροές των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής». Ο περιορισμός των εισπράξεων από ρυθμισμένα δάνεια που εντάσσονται στα σχετικά χαρτοφυλάκια αυξάνει τον κίνδυνο υστέρησης σε σχέση με τους στόχους αποπληρωμής των senior τίτλων, γεγονός που ενδέχεται, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε ενεργοποίηση των κρατικών εγγυήσεων. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνεπαγόταν δημοσιονομική επιβάρυνση, με σχετική μελέτη της KPMG να εκτιμά ότι το δυνητικό κόστος για το δημόσιο χρέος θα μπορούσε να ανέλθει έως και στο 1 δισ. ευρώ.
Κερδισμένες οι εταιρείες πληροφορικής
Τεχνολογικά, η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν συνιστά μια απλή νομική προσαρμογή για τους servicers και τις τράπεζες, αλλά ανοίγει νέο κύκλο έργων για τις εταιρείες πληροφορικής, καθώς απαιτεί εκτεταμένες παρεμβάσεις στα πληροφοριακά τους συστήματα. Ο νέος τρόπος υπολογισμού του ανατοκισμού μεταβάλλει τη λογική λειτουργίας των ρυθμίσεων του νόμου Κατσέλη, επιβάλλοντας ανασχεδιασμό αλγορίθμων, δεδομένων και αναφορών, με αποτέλεσμα την ανάγκη για εξειδικευμένες τεχνολογικές λύσεις και υποστηρικτικά έργα προσαρμογής.
Όπως μας εξηγήθηκε από έμπειρο ΙΤ τραπεζικών προγραμμάτων, καταρχάς, πρέπει να γίνουν αλλαγές στους αλγορίθμους υπολογισμού τόκων στα core servicing systems. Τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε ο ανατοκισμός να γίνεται επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου, ενώ πλέον απαιτείται υπολογισμός τόκων μόνο επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης. Αυτό σημαίνει διαφορετική μαθηματική λογική, διαφορετική σειρά υπολογισμών και επαναπρογραμματισμό των interest accrual engines. Παράλληλα, απαιτείται ανασχεδιασμός των loan schedules και των amortization tables. Οι υφιστάμενες καρτέλες δανείων εμφανίζουν κεφάλαιο, τόκους και υπόλοιπα με βάση το συνολικό ποσό της οφειλής. Με τη νέα προσέγγιση, οι servicers πρέπει να διαχωρίζουν με απόλυτη σαφήνεια τη μηνιαία δόση από το συνολικό κεφάλαιο, ώστε ο τόκος να «χτίζεται» σε επίπεδο δόσης και όχι υπολοίπου.
Σημαντικές αλλαγές απαιτούνται και στα reporting και MIS συστήματα. Οι αναφορές προς επενδυτές, τράπεζες και εποπτικές αρχές πρέπει να αναπροσαρμοστούν, καθώς αλλάζουν οι ταμειακές ροές, οι δείκτες απόδοσης και οι προβλέψεις εισπράξεων. Αυτό προϋποθέτει νέα data fields, νέα KPIs και αναθεώρηση των μοντέλων cash flow forecasting. Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα των ιστορικών δεδομένων. Οι servicers και οι τράπεζες θα χρειαστεί να αποφασίσουν αν και σε ποιο βαθμό θα επανυπολογίσουν τόκους σε παλαιές ρυθμίσεις, κάτι που τεχνολογικά σημαίνει μαζικά recalculations, versioning συμβάσεων και δυνατότητα σύγκρισης «παλαιού» και «νέου» τρόπου υπολογισμού μέσα στα συστήματα.
Επιπλέον, απαιτούνται προσαρμογές στα customer-facing συστήματα. Τα ενημερωτικά σημειώματα, τα statements, τα portals δανειοληπτών και οι αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν τον νέο τρόπο υπολογισμού, με αυξημένη διαφάνεια ώστε να περιοριστούν ενστάσεις και νομικές αμφισβητήσεις. Τέλος, οι αλλαγές θα επεκταθούν και στα compliance και audit trails, καθώς τα συστήματα πρέπει να τεκμηριώνουν με ακρίβεια πότε και πώς εφαρμόστηκε ο νέος υπολογισμός, ώστε οι servicers και οι τράπεζες να μπορούν να αποδείξουν συμμόρφωση σε ελέγχους, δικαστικές διαμάχες ή εποπτικές απαιτήσεις.
Η Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας
Εντελώς τυχαία, χθες που είχαμε τη τόσο σοβαρή απόφαση του Αρείου Πάγου, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και η απόφαση του Γιάννη Στουρνάρα για την ανασύσταση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στην Τράπεζα της Ελλάδος. Κεντρικός ρόλος της Επιτροπής είναι η άσκηση της μακροπροληπτικής αρμοδιότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, ιδίως μέσω της έκδοσης αποφάσεων που αφορούν κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας και λοιπά μέτρα μακροπροληπτικής πολιτικής, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και τους σχετικούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, η Επιτροπή είναι αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την παροχή έκτακτης ενίσχυσης σε ρευστότητα προς πιστωτικά ιδρύματα, στο πλαίσιο της διαδικασίας emergency liquidity assistance (ELA), με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η Επιτροπή συγκροτείται με πρόεδρο τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλη τους δύο Υποδιοικητές, τον Γενικό Διευθυντή Προληπτικής Εποπτείας και Εξυγίανσης, τον Γενικό Διευθυντή Νομισματικής Πολιτικής και Χρηματαγορών, καθώς και τους Διευθυντές των Διευθύνσεων Χρηματοοικονομικών Δραστηριοτήτων, Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος.
Το «σκοιλ ελικικου»
Χθες έγινε γνωστό ότι η Αρχή για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες προχώρησε στη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων του προέδρου της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ), καθώς και έξι ακόμη φυσικών προσώπων και έξι εταιρειών. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο συνεχιζόμενης έρευνας για υπόθεση φερόμενης υπεξαίρεσης κονδυλίων και χρηματοδοτήσεων που προέρχονταν από το Ελληνικό Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση για προγράμματα κατάρτισης.
Μεταξύ των εταιρειών των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύτηκαν περιλαμβάνονται η ALPHA ΩΜΕΓΑ ZED Ανώνυμη Εταιρεία, η Καμπύλη Ανώνυμη Εμπορική Εκδοτική και Βιομηχανική Εταιρεία Γραφικών Τεχνών Επικοινωνίας και Οπτικοακουστικών Προϊόντων, η Ι. Παπαδημητρόπουλος και Σία Ομόρρυθμος Εταιρεία, η Communication to Business Ε.Ε., η New Advert και Σία Ε.Ε. και η Advert Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε.
Πρόσωπα που συνδέονται με τις συγκεκριμένες εταιρείες είχαν απασχολήσει τη δημοσιογραφική έρευνα ήδη από το 2020, λόγω της εμπλοκής τους στην υπόθεση του αποκαλούμενου «σκοιλ ελικικου». Επρόκειτο για τα προγράμματα τηλεκατάρτισης επιστημόνων μέσω συγκεκριμένων Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης και αμφίβολων ηλεκτρονικών πλατφορμών, τα οποία τελικώς δεν υλοποιήθηκαν, προκαλώντας έντονη κοινωνική και πολιτική κατακραυγή.
Σημειώνεται ότι το 2025 ορισμένες από τις ίδιες εταιρείες είχαν συνάψει συμβάσεις μεγάλου ύψους με δημόσιους φορείς. Σύμφωνα με στοιχεία του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων, μόνο το 2025 η ALPHA ΩΜΕΓΑ ZED συνομολόγησε συμβάσεις συνολικής αξίας 2 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, η Καμπύλη Ανώνυμη Εμπορική Εκδοτική και Βιομηχανική Εταιρεία Γραφικών Τεχνών Επικοινωνίας και Οπτικοακουστικών Προϊόντων συμβάσεις αξίας 99.494 ευρώ, ενώ η Ι. Παπαδημητρόπουλος και Σία Ομόρρυθμος Εταιρεία συμβάσεις ύψους 197.153 ευρώ. Τα ποσά αυτά αφορούν αποκλειστικά το έτος 2025 και δεν περιλαμβάνουν τις επίμαχες συμβάσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας της Αρχής υπό τον επικεφαλής της, πρώην αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπο Βουρλιώτη.
Ο προϋπολογισμός της ΥΠΑ
Εγκρίθηκε ο προϋπολογισμός της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) για το 2026, σε μια χρονιά που ξεκίνησε με το σοβαρό μπλακ άουτ των επικοινωνιών στις 4 Ιανουαρίου, φέρνοντας με οξύ τρόπο στο προσκήνιο τις χρόνιες αδυναμίες του συστήματος αεροναυτιλίας και τη λειτουργία του ελληνικού εναέριου χώρου. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αποτυπώνει το εύρος των προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει η ΥΠΑ σε ένα περιβάλλον αυξημένης εναέριας κυκλοφορίας και πιεστικών επιχειρησιακών απαιτήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού, τα συνολικά έσοδα της Υπηρεσίας για το 2026 ανέρχονται σε 326,17 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος τους προέρχεται από τέλη αεροναυτιλίας, φόρους επί των υπηρεσιών αερομεταφορών, καθώς και από κρατικές και ευρωπαϊκές μεταβιβάσεις που στηρίζουν τη χρηματοδότηση του οργανισμού. Την ίδια ώρα, οι συνολικές δαπάνες διαμορφώνονται σε 429,66 εκατ. ευρώ, αποτυπώνοντας το αυξημένο λειτουργικό βάρος ενός φορέα που διαχειρίζεται έναν από τους πιο επιβαρυμένους εναέριους χώρους της Ευρώπης, με υποδομές που σε κρίσιμα σημεία παραμένουν παρωχημένες.
Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αφορά παροχές σε εργαζομένους και αγορές αγαθών και υπηρεσιών, οι οποίες κρίνονται αναγκαίες για τη διατήρηση της καθημερινής λειτουργίας και της επιχειρησιακής επάρκειας της ΥΠΑ. Οι ανάγκες αυτές καθίστανται ακόμη πιο πιεστικές σε συνθήκες αυξημένης κίνησης, αλλά και περιορισμένου ανθρώπινου δυναμικού, στοιχείο που επιβαρύνει περαιτέρω τη λειτουργία του συστήματος αεροναυτιλίας. Κομβικό ρόλο στον προϋπολογισμό του 2026 κατέχει το σκέλος των επενδύσεων, με προβλεπόμενες δαπάνες για πάγια περιουσιακά στοιχεία που προσεγγίζουν τα 100 εκατ. ευρώ. Οι πόροι αυτοί κατευθύνονται κυρίως στην αναβάθμιση αεροπορικών εγκαταστάσεων, στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων επικοινωνιών, πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, καθώς και στην προμήθεια μηχανημάτων και εξοπλισμού κρίσιμων για την ασφάλεια και τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας. Οι επενδύσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα μετά το περιστατικό του Ιανουαρίου, όταν για ώρες το Δημόσιο δεν ήταν σε θέση να διασφαλίσει πλήρως την ασφαλή διέλευση του ελληνικού εναέριου χώρου, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα.
Η Sun Force Two
Ούτε ένα, ούτε δυο, ούτε τρία, αλλά 36 υποκαταστήματα συνέστησε χθες η Sun Force Two ΑΕ. Πρόκειται για την εταιρεία των επιχειρηματιών Χριστόδουλου Μποζατζίδη και Κώστα Μητσιολίδη, οι οποίοι εκπροσωπούν στην Ελλάδα τον παγκόσμιο κολοσσό γεωργικών μηχανημάτων John Deere και τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει δυναμικά το αποτύπωμά τους στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η γεωγραφική διασπορά των νέων υποκαταστημάτων καλύπτει ευρύ φάσμα αγροτικών και περιαστικών περιοχών της Μακεδονίας και της Θράκης. Στον Δήμο Κιλκίς, η εταιρεία δημιούργησε πολλαπλές εγκαταστάσεις σε αγροτεμάχια στις περιοχές Βαπτιστή, Μεγάλης Βρύσης και Μικροκάμπου Πικρολίμνης, ενώ παρουσία καταγράφεται και στο Ξηροχώρι Αγίου Αθανασίου. Παράλληλα, στον Δήμο Χαλκηδόνος Θεσσαλονίκης ιδρύθηκαν νέα υποκαταστήματα στη Νέα Μεσήμβρια, ενισχύοντας περαιτέρω την παρουσία της εταιρείας στη δυτική περιαστική ζώνη του πολεοδομικού συγκροτήματος. Σημαντική είναι και η επέκταση στον Δήμο Λαγκαδά, όπου τα νέα υποκαταστήματα χωροθετούνται σε αγροτεμάχια στις περιοχές Ασσήρου, Κριθιάς και Καρτερών Λαχάνα. Αντίστοιχα, στον Έβρο, η Sun Force Two ΑΕ απέκτησε παρουσία στον Δήμο Αλεξανδρούπολης, με εγκαταστάσεις στην περιοχή Αρδανίου Φερών.
Task Force για το Ταμείο Ανάκαμψης
Με στόχο να «τρέξουν» πιο γρήγορα τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και να μη χαθούν πολύτιμοι ευρωπαϊκοί πόροι, η κυβέρνηση προχώρησε στη σύσταση Ομάδας Συντονισμού (Task Force) στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η Task Force αναλαμβάνει να παρακολουθεί στενά την πορεία των υπογεγραμμένων συμβάσεων, να εντοπίζει καθυστερήσεις και να παρεμβαίνει όπου υπάρχουν διοικητικά ή διαχειριστικά εμπόδια. Σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, όπου τα ορόσημα και τα χρονοδιαγράμματα πιέζουν ασφυκτικά, στόχος είναι να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι και να υπάρξει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, ώστε τα έργα να μην «κολλήσουν» και να διασφαλιστεί η εκταμίευση των κονδυλίων. Η εικόνα της προόδου θα ελέγχεται σε τακτική βάση, με στόχο να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος. Η Task Force θα συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, ακόμη και μέσω τηλεδιάσκεψης, και θα καλεί εμπειρογνώμονες και εκπροσώπους αναδόχων, όταν κρίνεται απαραίτητο, για να βρίσκονται άμεσες λύσεις.
