Στη σύγχρονη εποχή, η έννοια της οικονομικής ασφάλειας έχει αλλάξει ριζικά. Σήμερα, περίπου το 80% των εργαζομένων που διαθέτουν συνταξιοδοτικά προγράμματα μέσω του εργοδότη τους συμμετέχουν σε προγράμματα καθορισμένων εισφορών, μέσω ιδιωτικών συμβολαίων. Σε αυτά τα συστήματα, ο επενδυτικός κίνδυνος δεν βαραίνει πλέον τον οργανισμό ή το κράτος, αλλά αποκλειστικά τον ίδιο τον εργαζόμενο. Αυτό σημαίνει ότι η μελλοντική συνταξιοδότηση δεν εξαρτάται μόνο από την αποταμίευση, αλλά και από τη σωστή διαχείριση. Δηλαδή τις επιλογές επενδύσεων, τη χρονική συγκυρία και την ψυχολογική αντοχή σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου η σταθερότητα αποτελούσε βασικό χαρακτηριστικό, οι προηγούμενες γενιές δεν χρειάζονταν εξειδικευμένες οικονομικές γνώσεις για να εξασφαλίσουν το μέλλον τους. Αρκούσε η συνέπεια στην εργασία. Το σύστημα, αν και όχι τέλειο, ήταν δομημένο ώστε να ανταμείβει την εργασιακή ηθική.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αγορά κατοικίας. Τη δεκαετία του 1960, το μέσο κόστος ενός σπιτιού ήταν περίπου 2,1 φορές το ετήσιο εισόδημα ενός νοικοκυριού. Ένα μόνο εισόδημα αρκούσε για την κάλυψη βασικών αναγκών, όπως η αγορά κατοικίας, η ανατροφή της οικογένειας, και η αξιοπρεπής διαβίωση. Σήμερα, το ίδιο κόστος ξεπερνά πέντε φορές το μέσο εισόδημα, ενώ η πλειονότητα των νοικοκυριών βασίζεται σε δύο εργαζόμενους. Παρά τη διπλή προσπάθεια, το αποτέλεσμα είναι συχνά λιγότερο ευνοϊκό.
Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει οτι υπάρχει έλλειψη προσπάθειας από τις νεότερες γενιές. Αντίθετα, πολλοί νέοι εργάζονται σκληρά, συχνά σε πολλαπλές θέσεις εργασίας, χωρίς όμως να καταφέρνουν να εξασφαλίσουν βασικές οικονομικές προϋποθέσεις, όπως η απόκτηση κατοικίας. Η εργασιακή ηθική παραμένει ζωνταν, αυτό που έχει αλλάξει είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί.
Στο παρελθόν, θεσμοί όπως τα συνδικάτα, οι συντάξεις και μια πιο ισορροπημένη αγορά κατοικίας συνέβαλαν στη δημιουργία ενός σταθερού κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος. Οι μισθοί ακολουθούσαν την παραγωγικότητα, η εργασία οδηγούσε σε ασφάλεια και η οικονομία ήταν δομημένη ώστε να υποστηρίζει την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Σήμερα, μεγάλο μέρος αυτής της «υποδομής» έχει αποδυναμωθεί ή εξαφανιστεί. Στη θέση της, έχει αναδειχθεί ένα σύστημα που δίνει έμφαση στην ατομική ευθύνη, χωρίς να παρέχει τα αντίστοιχα εργαλεία ή εγγυήσεις. Έτσι, η επιτυχία παρουσιάζεται συχνά ως αποτέλεσμα αποκλειστικά προσωπικής προσπάθειας.
Τελικά, το ζήτημα δεν είναι αν οι άνθρωποι εργάζονται σκληρά — αυτό παραμένει διαχρονικό. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το σύστημα μέσα στο οποίο εργάζονται επιτρέπει αυτή η προσπάθεια να μετατραπεί σε σταθερότητα και πρόοδο. Και σήμερα, περισσότερο από ποτέ, φαίνεται πως η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι αυτονόητη.
