Στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς διεθνούς δημοσιογραφικής έρευνας βρίσκεται η Deutsche Bank, μετά τη διαρροή περισσότερων από 15 εκατομμυρίων εμπιστευτικών αρχείων, μεταξύ των οποίων εννέα εκατομμύρια ηλεκτρονικά μηνύματα. Η έρευνα, με τίτλο «Inside Deutsche Bank», πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή περισσότερων από 230 δημοσιογράφων και περίπου 50 οργανισμών ενημέρωσης από όλο τον κόσμο, αποτελώντας τη μεγαλύτερη δημοσιογραφική έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για τις δραστηριότητες ενός τραπεζικού ιδρύματος.
Το περιεχόμενο των εκατομμυρίων αρχείων
Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Monde, η οποία άρχισε να δημοσιεύει τα αποτελέσματα της έρευνας την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, το τεράστιο αρχείο περιλαμβάνει πληροφορίες για τη λειτουργία της μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας από τις αρχές της δεκαετίας του 2010. Τα δεδομένα εξασφάλισαν ο Ινδός δημοσιογράφος και συγγραφέας Josy Joseph και η Νοτιοαφρικανή ερευνητική δημοσιογράφος Khadija Sharife, οι οποίοι στη συνέχεια τα μοιράστηκαν με ένα εκτεταμένο διεθνές δίκτυο δημοσιογράφων. Τον συντονισμό της έρευνας ανέλαβε η νοτιοαφρικανική μη κερδοσκοπική οργάνωση Barracuda Media NPC, με την τεχνική υποστήριξη του γερμανικού Data and Research Center (DARC), που ειδικεύεται στην ανάλυση δεδομένων για δημοσιογραφικές έρευνες. Η έκταση του υλικού και η συμμετοχή δεκάδων μέσων ενημέρωσης αναδεικνύουν τη διεθνή διάσταση της υπόθεσης, καθώς τα στοιχεία καλύπτουν περισσότερο από μία δεκαετία τραπεζικών δραστηριοτήτων.
Η διαρροή προήλθε από δύο πληροφοριοδότες, των οποίων οι ταυτότητες και η σχέση τους με την Deutsche Bank παραμένουν απόρρητες για λόγους προστασίας. Για τον ίδιο λόγο δεν δημοσιοποιείται ούτε η ακριβής ημερομηνία παράδοσης των εγγράφων. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν οι ίδιοι στους δημοσιογράφους, αποφάσισαν να αποκαλύψουν το υλικό επειδή θεωρούσαν ότι η τράπεζα εμπλεκόταν σε εγκληματικές δραστηριότητες και ότι η δημοσιοποίηση των πληροφοριών εξυπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον. Σημαντικό μέρος των αρχείων προέρχεται από εσωτερικές έρευνες της Deutsche Bank και περιλαμβάνει ηλεκτρονική αλληλογραφία, εκθέσεις δέουσας επιμέλειας και αναφορές για οικονομικά εγκλήματα. Πρόκειται για υλικό που μπορεί να προσφέρει εικόνα των εσωτερικών διαδικασιών ελέγχου και της διαχείρισης πιθανών παρατυπιών. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί των πληροφοριοδοτών δεν συνιστούν από μόνοι τους απόδειξη τέλεσης παράνομων πράξεων.
Στα χέρια και των αμερικανικών αρχών τα στοιχεία
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι δύο πληροφοριοδότες δεν περιορίστηκαν στη συνεργασία με δημοσιογράφους, αλλά παρέδωσαν τα δεδομένα και στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, καθώς και στο Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN), την υπηρεσία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που ασχολείται με την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος. Εφόσον οι αμερικανικές αρχές αποφασίσουν να κινηθούν δικαστικά εναντίον της Deutsche Bank αξιοποιώντας τα συγκεκριμένα έγγραφα, οι πληροφοριοδότες και οι δικηγόροι τους ενδέχεται να δικαιούνται οικονομική ανταμοιβή. Πάντως, σύμφωνα με τη Le Monde, κανένας από τους δύο δημοσιογράφους που εξασφάλισαν το αρχείο δεν κατέβαλε χρήματα ούτε προσέφερε οποιοδήποτε αντάλλαγμα για την απόκτησή του. Παράλληλα, οι πληροφοριοδότες δεν έθεσαν όρους για τη δημοσιογραφική αξιοποίησή του και δεν επηρέασαν το περιεχόμενο των ερευνών.
Στη διεθνή συνεργασία συμμετέχουν μεγάλοι δημοσιογραφικοί οργανισμοί, μεταξύ των οποίων οι Financial Times, οι New York Times, το Der Spiegel, το γερμανικό τηλεοπτικό δίκτυο ZDF και δεκάδες μέσα από την Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την αμερικανική ήπειρο. Από την Κύπρο συμμετέχει το CIReN.



























