Σε ένα εξαιρετικά ρευστό πολιτικό τοπίο ξύπνησε το Ισραήλ την Τετάρτη (28/10), μετά τις βουλευτικές εκλογές που δεν ανέδειξαν ξεκάθαρη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ, διεκδικούν τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, με τις επόμενες ημέρες να θεωρούνται καθοριστικές για τις πολιτικές ισορροπίες στη χώρα.
Συγκεκριμένα, με καταμετρημένο το 41,9% των εκλογικών τμημάτων, στις 05:58 το πρωί της Τετάρτης, η προσωρινή κατανομή έδινε 57 έδρες στο μπλοκ Νετανιάχου, 47 στην αντιπολίτευση και 16 στα δύο αραβικά κόμματα. Οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι αποδοκίμασαν έντονα τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου την Τρίτη, στερώντας από τον συνασπισμό του την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και περιορίζοντας τη δύναμή του από τις 68 στις 50 έδρες, σύμφωνα με τα exit polls.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα αραβικά κόμματα σε ρόλο ρυθμιστή
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η παρουσία των αραβικών παρατάξεων, οι οποίες εμφανίζονται ενισχυμένες σε σχέση με την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο. Η Κοινή Λίστα και το κόμμα Ραάμ του Μανσούρ Αμπάς μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στις διεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης, εφόσον κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα δεν συγκεντρώσει αυτοδύναμα την απαιτούμενη πλειοψηφία.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια ιδιαίτερα σύνθετη πολιτική εξίσωση, καθώς η πιθανότητα συνεργασίας με αραβικά κόμματα προκαλεί σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των ισραηλινών πολιτικών δυνάμεων. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει απορρίψει δημόσια το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης που θα εξαρτάται από τη στήριξή τους, ενώ και στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Τα τέσσερα σενάρια για την επόμενη ημέρα
Νέα κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Νετανιάχου
Το πρώτο σενάριο αφορά την παραμονή του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην πρωθυπουργία μέσω μιας νέας συμφωνίας με δεξιά, ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα. Το Λικούντ αναδεικνύεται σε μεγαλύτερο κόμμα σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, ωστόσο η πρωτιά δεν εξασφαλίζει αυτόματα την κυβερνητική πλειοψηφία. Εφόσον το σημερινό κυβερνητικό μπλοκ παραμείνει κάτω από τις 61 έδρες, θα χρειαστεί να αναζητήσει πρόσθετη κοινοβουλευτική στήριξη.
Κυβέρνηση Άιζενκοτ με στήριξη αραβικών κομμάτων
Το δεύτερο ενδεχόμενο προβλέπει την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Yashar, μέσα από έναν ευρύτερο συνασπισμό της αντιπολίτευσης. Η συγκεκριμένη επιλογή θα μπορούσε να απαιτήσει είτε την άμεση συμμετοχή αραβικών κομμάτων είτε την εξωτερική κοινοβουλευτική στήριξή τους σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας. Παράλληλα, συζητείται το ενδεχόμενο μετακίνησης μεμονωμένων βουλευτών από άλλους πολιτικούς σχηματισμούς.
Κυβέρνηση εθνικής ενότητας
Ένα ακόμη σενάριο αφορά τη συγκρότηση κυβέρνησης ευρείας συνεργασίας, με συμμετοχή κομμάτων από διαφορετικά πολιτικά στρατόπεδα. Η προοπτική αυτή θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και συμφωνία εναλλαγής στην πρωθυπουργία, κατά το πρότυπο προηγούμενων ισραηλινών κυβερνητικών συνεργασιών. Ωστόσο, οι έντονες πολιτικές διαφωνίες και η αντιπαράθεση γύρω από το πρόσωπο του Νετανιάχου συνιστούν σημαντικά εμπόδια για μια τέτοια συμφωνία.
Πολιτικό αδιέξοδο και νέες εκλογές
Εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν και κανένα πολιτικό σχήμα δεν καταφέρει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική υποστήριξη, το Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγηθεί σε νέες εκλογές. Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που η χώρα αντιμετωπίζει παρατεταμένη κυβερνητική αστάθεια, καθώς την περίοδο 2019-2021 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις χωρίς να επιτευχθεί εξαρχής σταθερή κυβερνητική λύση.
Τι προβλέπει η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης
Μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των κομμάτων και θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό που θεωρεί ότι μπορεί να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική υποστήριξη. Ο εντολοδόχος μπορεί να έχει στη διάθεσή του έως 42 ημέρες για να ολοκληρώσει τις σχετικές διαπραγματεύσεις. Εάν η προσπάθεια αποτύχει, είναι δυνατόν να δοθεί ευκαιρία σε άλλον υποψήφιο. Η ολοκλήρωση της καταμέτρησης αναμένεται έως τις 30 Οκτωβρίου, ενώ η επίσημη δημοσίευση των αποτελεσμάτων προβλέπεται για τις 4 Νοεμβρίου.
Οι πρώτες αντιδράσεις Νετανιάχου και Άιζενκοτ
Στις πρώτες δημόσιες τοποθετήσεις τους, οι δύο πολιτικοί ηγέτες εμφανίστηκαν αποφασισμένοι να διεκδικήσουν την επόμενη ημέρα. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριξε ότι το Λικούντ θα αναδειχθεί πρώτη πολιτική δύναμη, ενώ επανέλαβε την πρόθεσή του να συνεχίσει την πολιτική του σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και απέναντι στο Ιράν. Από την πλευρά του, ο Γκάντι Άιζενκοτ παρουσίασε την εκλογική αναμέτρηση ως αίτημα πολιτικής αλλαγής, δηλώνοντας στους υποστηρικτές του ότι επιδιώκει μια νέα περίοδο εθνικής ενότητας.
