Νέα τροπή παίρνει η διπλωματική αντιπαράθεση γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία, μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η Μόσχα και το Κίεβο συμφώνησαν σε «ενεργειακή εκεχειρία», η οποία θα τεθεί σε ισχύ άμεσα.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ο Guardian, η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου προκάλεσε ερωτήματα, καθώς ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι πληροφορήθηκε τη συμφωνία από την ανάρτηση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του στο Axios, η Ουκρανία είναι έτοιμη να αποδεχθεί μια τέτοια συμφωνία, εφόσον η Ρωσία δεσμευτεί να σταματήσει τις επιθέσεις στις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές.
«Με άμεση ισχύ, υπάρχει ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν. Μην την παραβιάσετε!», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τους όρους ή τον μηχανισμό εφαρμογής της συμφωνίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://x.com/TrumpDailyPosts/status/2109288999026405503}
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι επανέλαβε ότι το Κίεβο υποστηρίζει την κατάπαυση του πυρός και περιμένει συγκεκριμένες διευκρινίσεις από την αμερικανική κυβέρνηση σχετικά με τις συνομιλίες που είχε με τη Ρωσία.
«Η Ουκρανία υποστηρίζει την κατάπαυση του πυρός και είναι σημαντικό να την υποστηρίξει και η Ρωσία. Περιμένουμε λεπτομέρειες από την αμερικανική πλευρά», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
{https://x.com/ZelenskyyUa/status/2109307644846444808}
«Περισσότεροι από 150 άνθρωποι σκοτώθηκαν στην Ουκρανία μέσα σε μία εβδομάδα»
Παρά τις αναφορές για συμφωνία ενεργειακής εκεχειρίας, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται. Όπως δήλωσε, μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed εξακολουθούσαν να πετούν πάνω από τη χώρα, ενώ είχαν σημειωθεί και επιθέσεις με αεροπορικές βόμβες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε πλήγμα στον θερμοηλεκτρικό σταθμό CHPP-5 στο Χάρκοβο, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, σημειώθηκε λίγα λεπτά πριν από τη δήλωσή του και είχε ως στόχο τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής.
Ο Ουκρανός πρόεδρος παρουσίασε επίσης στοιχεία για την έκταση των επιθέσεων κατά την εβδομάδα που προηγήθηκε, αναφέροντας ότι οι ρωσικές δυνάμεις πραγματοποίησαν περισσότερα από 200 πλήγματα εναντίον εγκαταστάσεων παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, καταγράφηκαν ακόμη 17 επιθέσεις σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Στη δήλωσή του, ο Ουκρανός πρόεδρος αναφέρθηκε και στις ανθρώπινες απώλειες, υποστηρίζοντας ότι περισσότεροι από 150 άνθρωποι σκοτώθηκαν στην Ουκρανία μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ οι τραυματίες ξεπέρασαν τους 700.
{https://x.com/ZelenskyyUa/status/2109343174212960390}
«Η Ουκρανία είναι έτοιμη, εάν συμφωνήσει και η Ρωσία»
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να συνοδεύεται από πραγματικές εγγυήσεις και να εφαρμόζεται αμοιβαία, προκειμένου να μην αξιοποιηθεί από τη Ρωσία ως ευκαιρία για την ενίσχυση των στρατιωτικών της επιχειρήσεων.
«Η πραγματική αιτία του πολέμου στην Ευρώπη είναι η Ρωσία και μόνο η Ρωσία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η διακοπή των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές θα μπορούσε να ξεκινήσει άμεσα, εφόσον υπήρχε αντίστοιχη βούληση από τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σε νεότερη δήλωσή του μέσω Telegram, ο Ζελένσκι επανέλαβε ότι η Ουκρανία έχει προτείνει επανειλημμένα μέτρα αποκλιμάκωσης, χωρίς, όπως υποστηρίζει, να λάβει θετική απάντηση από τη ρωσική πλευρά.
«Βασιζόμαστε στην αντίστοιχη ετοιμότητα της Ρωσίας και στη συμφωνία του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτό. Χαιρετίζουμε μια τέτοια συμφωνία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αναμένει σαφείς πληροφορίες για τον διάλογο μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Μέχρι να αποσαφηνιστούν οι όροι της εκεχειρίας, η Ουκρανία δηλώνει ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την επικράτειά της.
{https://x.com/ZelenskyyUa/status/2109209228447510774}
Η πρόταση Ζελένσκι για εκλογές και η πίεση του Τραμπ
Παράλληλα με το ζήτημα της ενεργειακής εκεχειρίας, η αντιπαράθεση μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι έχει μεταφερθεί και στο θέμα της πολιτικής ηγεσίας της Ουκρανίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άσκησε νέα κριτική στον Ουκρανό ομόλογό του, καλώντας τον να σταματήσει τις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να αποκτήσει νέο πρόεδρο, υποστηρίζοντας ότι ο Ζελένσκι έχει χάσει ευκαιρίες για την επίτευξη συμφωνίας με τη Μόσχα.
Η αντίδραση του Ουκρανού προέδρου ήταν άμεση. Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «This Week» του αμερικανικού δικτύου ABC, την Κυριακή, δήλωσε ότι είναι έτοιμος να προκηρύξει εκλογές, εφόσον ο Πούτιν συμφωνήσει σε πλήρη κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών.
«Παρακαλώ πείτε στον Πούτιν: δώστε μας δύο μήνες, 60 ημέρες πλήρους εκεχειρίας, και θα οργανώσουμε εκλογές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dm2219vo0nnl?integrationId=40599y14juihe6ly}
Ο Ζελένσκι τόνισε ότι η επιλογή της πολιτικής ηγεσίας της χώρας αποτελεί αποκλειστικά απόφαση του ουκρανικού λαού. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι εκλογές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν με ασφάλεια όσο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες.
Η ουκρανική νομοθεσία απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών υπό στρατιωτικό νόμο, ο οποίος παραμένει σε ισχύ λόγω της ρωσικής εισβολής.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ακόμη ότι η Μόσχα θα επιθυμούσε την απομάκρυνσή του από την εξουσία, εκτιμώντας ότι η διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου θα δημιουργούσε πρόσθετους κινδύνους για τη χώρα.
Το ενεργειακό κόστος και η συμφωνία Τραμπ για το ρωσικό ντίζελ
Η αντιπαράθεση εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται υπό πίεση εξαιτίας της αύξησης των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να επιβαρύνει τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η άνοδος των τιμών του ντίζελ έχει αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική σημασία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, στις οποίες θα κριθεί εάν οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ και στις διεθνείς αγορές, ενώ είχε προηγηθεί προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων που αφορούν τα ρωσικά καύσιμα.
Σύμφωνα με τους όρους που περιέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος, η Ρωσία θα προμηθεύσει περισσότερους από 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 2,25 εκατομμύρια βαρέλια καυσίμου.
Η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς επικριτές της εκτιμούν ότι η χαλάρωση των περιορισμών προσφέρει οικονομική ανάσα στη Μόσχα, σε μια περίοδο κατά την οποία συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dm26cus6ijp5?integrationId=40599y14juihe6ly}
Ο Ζελένσκι είχε εκφράσει την έντονη αντίθεσή του, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία ενδέχεται να ενισχύσει τη δυνατότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτεί τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις και να αυξήσει τον κίνδυνο για τους Ουκρανούς αμάχους.
Αμφιβολίες εκφράστηκαν και από αναλυτές σχετικά με το κατά πόσο οι συγκεκριμένες ποσότητες καυσίμου μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική και διατηρήσιμη μείωση των τιμών, δεδομένου του μεγέθους της διεθνούς αγοράς.
Παράλληλα, Αμερικανοί νομοθέτες, μεταξύ των οποίων και ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Ντον Μπέικον, επέκριναν την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα έπρεπε να εξετάζει αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας αντί για χαλάρωση των υφιστάμενων περιορισμών.
Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, απέρριψε την προσπάθεια σύνδεσης της Ουκρανίας με την αύξηση των τιμών των καυσίμων, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντικό παράγοντα της ενεργειακής αναταραχής.
Αντιδράσεις στο Κίεβο για τις δηλώσεις Τραμπ
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου για την ανάγκη αλλαγής ηγεσίας στην Ουκρανία προκάλεσαν αντιδράσεις και μεταξύ των κατοίκων του Κιέβου.
Πολίτες εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για τις παρεμβάσεις της Ουάσιγκτον σε ζητήματα που αφορούν την πολιτική ηγεσία της χώρας, υποστηρίζοντας ότι οι εκλογές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν υπό τις σημερινές συνθήκες πολέμου.
«Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να μας πει τι να κάνουμε, ειδικά επειδή οι εκλογές δεν μπορούν να διεξαχθούν σε καιρό πολέμου», δήλωσε η Σαμπίνα, 40χρονη δασκάλα δημοτικού σχολείου, χαρακτηρίζοντας τα σχόλια του Τραμπ προδοσία από τους συμμάχους της Ουκρανίας.
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι συνεχίζει τις επαφές με Ευρωπαίους ηγέτες, επιδιώκοντας την εξασφάλιση πρόσθετης στρατιωτικής υποστήριξης, ιδιαίτερα στον τομέα της αεράμυνας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η προμήθεια πρόσθετων συστημάτων και πυρομαχικών, καθώς και η ενίσχυση των δυνατοτήτων της Ουκρανίας να αντιμετωπίζει τις ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Παράλληλα, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Αντρέι Σιμπίχα, αναμένεται να συμμετάσχει στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου πρόκειται να συζητηθούν η ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και η πορεία των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Μια συμφωνία που μένει να αποσαφηνιστεί
Η ανακοίνωση του Τραμπ για την ενεργειακή εκεχειρία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να προωθήσει την αποκλιμάκωση του πολέμου και να περιορίσει τις οικονομικές συνέπειές του.
Ωστόσο, η εμπειρία προηγούμενων διπλωματικών πρωτοβουλιών έχει δείξει ότι οι ανακοινώσεις για συμφωνίες δεν συνεπάγονται απαραίτητα ότι έχουν οριστικοποιηθεί οι όροι τους ή ότι υπάρχει πλήρης συμφωνία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ανακοινώσει εκεχειρίες και συμφωνίες πριν αποσαφηνιστούν όλες οι λεπτομέρειες εφαρμογής τους, προκαλώντας στη συνέχεια διευκρινίσεις από τις κυβερνήσεις που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις.
Στην παρούσα περίπτωση, το Κίεβο δηλώνει ότι στηρίζει την ενεργειακή κατάπαυση του πυρός, αλλά περιμένει συγκεκριμένες πληροφορίες από την Ουάσιγκτον και αντίστοιχη δέσμευση από τη Μόσχα.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου θα μετατραπεί σε μια πραγματική συμφωνία με σαφείς όρους και αμοιβαίες δεσμεύσεις ή εάν θα προστεθεί στις προηγούμενες προσπάθειες αποκλιμάκωσης που δεν οδήγησαν σε σταθερή παύση των εχθροπραξιών.
Σε κάθε περίπτωση, η στάση της Ρωσίας και η δυνατότητα εφαρμογής της εκεχειρίας θα καθορίσουν τα επόμενα βήματα, τόσο στο στρατιωτικό πεδίο όσο και στη δύσκολη διπλωματική προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου.
