Οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να μειώσουν σημαντικά τα αεροσκάφη και τα πολεμικά πλοία που θέτουν στη διάθεση των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, σύμφωνα με δύο ανώτερους Ευρωπαίους αξιωματούχους που επικαλούνται οι New York Times.
Η κίνηση αυτή επιταχύνει την προσπάθεια της Αμερικής να περιορίσει την προστασία που προσφέρει στους Ευρωπαίους συμμάχους της εδώ και οκτώ δεκαετίες, ενώ αναμένεται να περιορίσει τη δυνατότητα του ΝΑΤΟ να εξαπολύει πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς και να διεξάγει επιχειρήσεις επιτήρησης στην γηραιά ήπειρο.
Η απόφαση φέρεται να διαβιβάστηκε στους συμμάχους στις αρχές Ιουνίου μέσω γραπτού εγγράφου, τμήματα του οποίου περιήλθαν σε γνώση των New York Times.
Οι προγραμματισμένες περικοπές περιλαμβάνουν μείωση των μαχητικών αεροσκαφών F-16 και F-15E από περίπου 150 σε 100, μείωση των αεροσκαφών ναυτικής αναγνώρισης από 26 σε 15 και πλήρη κατάργηση και των οκτώ ιπτάμενων τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού που ήταν προηγουμένως διαθέσιμα στην Ευρώπη.
Την ίδια ώρα προβλέπεται μετακίνηση ενός υποβρυχίου εκτόξευσης πυραύλων και ενός αεροπλανοφόρου, μαζί με αρκετά πολεμικά πλοία και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη που πλαισιώνουν τις αποστολές του αεροπλανοφόρου, αλλά και μετακίνηση μίας εκ των δύο ομάδων βομβαρδιστικών που είχαν προηγουμένως διατεθεί για την άμυνα της Ευρώπης.
Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει τους συγκεκριμένους αριθμούς του εγγράφου και παρέπεμψε σε δήλωση της Ευρωπαϊκής Διοίκησής του την περασμένη εβδομάδα, η οποία αναφερόταν σε γενικές γραμμές στην πρόθεσή του να μειώσει τις δεσμεύσεις του στην Ευρώπη.
Αυτές οι λεπτομέρειες, ορισμένες από τις οποίες αναφέρθηκαν για πρώτη φορά στο γερμανικό ειδησεογραφικό μέσο Die Welt, προσφέρουν την πιο ξεκάθαρη εικόνα μέχρι στιγμής για τον βαθμό στον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ προτίθεται να περιορίσει τη δέσμευσή της προς το ΝΑΤΟ, μια στρατιωτική συμμαχία που δημιουργήθηκε στον απόηχο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Διακηρυγμένος σκοπός του ΝΑΤΟ ήταν κυρίως η προστασία των Αμερικανών συμμάχων στην Ευρώπη από εξωτερικές απειλές, όπως η Σοβιετική Ένωση, και τα ευρωπαϊκά μέλη του εξακολουθούν να το θεωρούν απαραίτητο για την ικανότητά τους να αποτρέπουν τη Ρωσία.
Προκλήσεις για την ετοιμότητα αποτροπής της Ευρώπης
Το Πεντάγωνο δεν έχει αποκαλύψει ακόμη δημοσίως το χρονοδιάγραμμα για την απόσυρση, όμως Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα τεθεί σε ισχύ πολύ σύντομα - πολύ νωρίτερα από ό,τι προετοιμάζονταν οι Ευρωπαίοι ομόλογοί τους.
Η απότομη διακοπή της παρουσίας των αμερικανικών δυνάμεων θα επηρεάσει ενδεικτικά την ικανότητα του ΝΑΤΟ να παρακολουθεί την κίνηση των ρωσικών υποβρυχίων ή να εξαπολύει πυραύλους μεγάλου βεληνεκού Tomahawk βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Αν και οι Ευρωπαίοι διαθέτουν παρόμοιες δυνατότητες εκτόξευσης πυραύλων, οι ειδικοί λένε ότι οι πύραυλοι λειτουργούν ως μεγαλύτερο μέσο αποτροπής έναντι της Ρωσίας όταν χρησιμοποιούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι Ευρωπαίοι ενδέχεται να εμφανίζονται πιο διστακτικοί στο να τους αναπτύξουν στο πεδίο.
«Αν και κάθε μία από αυτές τις περικοπές μπορεί να αντιμετωπιστεί μεμονωμένα, συνολικά αντιπροσωπεύουν μια σημαντική αλλαγή στη διάταξη των δυνάμεων, δημιουργώντας προκλήσεις για την ετοιμότητα αποτροπής της Ευρώπης σε όλο το φάσμα της», δήλωσε ο Τζουζέπε Σπαταφόρα, από το Ινστιτούτο Μελετών της ΕΕ για θέματα Ασφάλειας, think tank με έδρα το Παρίσι.
Ο πρόεδρος Τραμπ διαμαρτύρεται εδώ και χρόνια για το βάρος που επωμίζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες με τη συνεισφορά τους στο ΝΑΤΟ. Έχει καλέσει επανειλημμένα την Ευρώπη να κάνει πολύ περισσότερα για να αμυνθεί μόνη της χωρίς αμερικανική υποστήριξη, ενώ έχει απειλήσει να αποχωρήσει εντελώς από τη συμμαχία. Mέχρι πρότινος, ωστόσο, η κυβέρνησή του είχε προχωρήσει μόνο σε μεμονωμένες ανακοινώσεις για σχετικά μικρές αποσύρσεις δυνάμεων από συγκεκριμένες χώρες.
Το κύριο πρόβλημα του ΝΑΤΟ είναι ότι δεν υπάρχει πλέον καμία εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ
Ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας παραιτήθηκε την Πέμπτη, κατηγορώντας την κυβέρνησή του ότι δαπανά πολύ λίγα χρήματα για τον στρατό. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη δυσκολεύεται να συντονίσει τον επανεξοπλισμό της, ενώ μόλις την Τρίτη η Γερμανία επιβεβαίωσε την αποχώρησή της από το πρόγραμμα κατασκευής ενός νέου μαχητικού αεροσκάφους από κοινού με τη Γαλλία και την Ισπανία.
Για ορισμένους Ευρωπαίους, ο συγκεκριμένος αριθμός των αμερικανικών μέσων που έχουν διατεθεί στην Ευρώπη είναι λιγότερο σημαντικός από το ερώτημα εάν ο Τραμπ είναι έτοιμος να αναπτύξει οποιοδήποτε από αυτά σε κατάσταση μάχης.
Ο Άντον Χοφράιτερ, Γερμανός βουλευτής, δήλωσε πως «το κύριο πρόβλημα του ΝΑΤΟ είναι ότι, όσο ο Τραμπ είναι πρόεδρος, δεν υπάρχει πλέον καμία πίστη ότι οι ΗΠΑ θα προσέτρεχαν σε βοήθεια των Ευρωπαίων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».
Η μείωση των δυνάμεων έρχεται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη στιγμή για την Ευρώπη. Στα τέλη Μαΐου, ένα ρωσικό drone έπληξε πολυκατοικία στη Ρουμανία, στο πρώτο τέτοιο πλήγμα σε μεγάλη αστική περιοχή εντός του εδάφους του ΝΑΤΟ. Σε συνδυασμό με άλλες παραβιάσεις του εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ από ρωσικά drones, το περιστατικό ενέτεινε τους ευρωπαϊκούς φόβους ότι η Ρωσία ενδέχεται να επεκτείνει την επιθετικότητά της πέρα από την εισβολή της στην Ουκρανία.
Οι λεπτομέρειες της απόσυρσης μεταφέρθηκαν εμπιστευτικά, την ίδια ώρα που κορυφαίοι αμερικανοί αξιωματούχοι άμυνας μιλούσαν δημοσίως για την πρόθεσή τους να ανακατανείμουν δυνάμεις για την υπεράσπιση των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.
Ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης του Πενταγώνου, Στρατηγός Άλεξους Τζ. Γκρίνκεβιτς, δήλωνε στις αρχές Ιουνίου πως «υπήρχε μια ανθυγιεινή συνεξάρτηση στο μοντέλο δυνάμεων του ΝΑΤΟ από τις αμερικανικές δυνάμεις».
«Ο πρόεδρος Τραμπ, ο υπουργός Χέγκσεθ και άλλοι υπήρξαν σαφείς ότι αυτό πρέπει να αλλάξει, και θα αλλάξει. Η πιθανή πραγματικότητα μιας ταυτόχρονης σύγκρουσης σε πολλαπλά θέατρα επιχειρήσεων το επιτάσσει».
