Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τα μέτρα τους κατά του Έμπολα, πώς θα αντιδράσει η Ευρώπη στη νέα επιδημία που ξέσπασε στην Κεντρική Αφρική, όπου ο ιός φαίνεται να εξαπλώνεται ταχύτερα απ' ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί; Θα προχωρήσει επίσης σε ελέγχους επιβατών στα αεροδρόμια ή ακόμη και σε ακυρώσεις πτήσεων;
Η επιδημία στη ΛΔ Κονγκό και την Ουγκάντα οδήγησε τις ΗΠΑ σε στροφή 180 μοιρών από τη γενικά χαλαρή προσέγγισή τους στα μέτρα δημόσιας υγείας.
Τη Δευτέρα ανακοινώθηκαν μέτρα για την αποτροπή εξάπλωσης του ιού, συμπεριλαμβανομένων ελέγχων σε ταξιδιώτες που φτάνουν αεροπορικώς στις ΗΠΑ από πληγείσες περιοχές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περιορισμοί εισόδου.
Την επόμενη ημέρα, ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε ότι είναι «βαθιά ανήσυχος για την κλίμακα και την ταχύτητα εξάπλωσης της επιδημίας».
Πρέπει να ανησυχεί η Ευρώπη;
Πόσο πρέπει να ανησυχούν οι Ευρωπαίοι; Τι ισχύει για πολίτες χωρών με τακτικές απευθείας πτήσεις προς την Κινσάσα, όπως το Βέλγιο;
«Η κατάσταση στη ΛΔ Κονγκό είναι σοβαρή και πρέπει να αντιμετωπιστεί αποφασιστικά εκεί. Οι Βρυξέλλες έχουν πράγματι απευθείας συνδέσεις με την Κινσάσα, κάτι που δικαιολογεί την επαγρύπνηση», δήλωσε στο Euronews ένας από τους κορυφαίους ιολόγους του Βελγίου, Στίβεν βαν Γκαχτ.
Το αεροδρόμιο των Βρυξελλών, που βρίσκεται στην καρδιά του Βελγίου, αποτελεί τη βασική ευρωπαϊκή πύλη προς και από τη ΛΔ Κονγκό.
Η Brussels Airlines πραγματοποιεί καθημερινές πτήσεις (επτά φορές την εβδομάδα) προς και από την Κινσάσα. Τα αεροσκάφη Airbus A330 που χρησιμοποιούνται στη συγκεκριμένη διαδρομή μπορούν να μεταφέρουν περίπου 290 επιβάτες.
«Η εμπειρία από προηγούμενες εξάρσεις δείχνει ότι ο κίνδυνος για το Βέλγιο και την Ευρώπη είναι χαμηλός», πρόσθεσε ο Στίβεν βαν Γκαχτ.
Την ίδια άποψη εξέφρασε και η Brussels Airlines. «Παρακολουθούμε στενά την κατάστασης. Είμαστε σε επαφή με όλες τις αρμόδιες αρχές και θα προσαρμόσουμε τις δραστηριότητές μας αν αυτό καταστεί απαραίτητο», δήλωσε στο Euronews η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων της εταιρείας, Ζοέλ Νιμπ.
«Προς το παρόν, όλες οι πτήσεις εκτελούνται κανονικά και δεν έχουν τεθεί σε ισχύ ενισχυτικά μέτρα». Ωστόσο, τα πληρώματα της Brussels Airlines ακολουθούν ειδικές οδηγίες για θέματα υγείας και ασφάλειας, όπως σε περιπτώσεις λοιμωδών νοσημάτων.
«Τα πληρώματά μας είναι εκπαιδευμένα για τέτοιες καταστάσεις. Μεταξύ άλλων, παρακολουθούν πιθανά συμπτώματα, εφαρμόζουν μέτρα υγιεινής όπως τακτική απολύμανση χεριών και περιορίζουν την επαφή όπου χρειάζεται. Εφόσον απαιτηθεί, συνεργάζονται με ιατρικές υπηρεσίες και υγειονομικές αρχές», πρόσθεσε η Ζοέλ Νιμπ.
Υπενθυμίζεται ότι έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος για τη νέα επιδημία Έμπολα, που έχει προκαλέσει τουλάχιστον 131 θανάτους και 500 κρούσματα.
Πόσο αποτελεσματικά είναι τα μέτρα
Ο Έμπολα μεταδίδεται αποκλειστικά μέσω άμεσης επαφής με σωματικά υγρά συμπτωματικού ασθενούς και όχι μέσω του αέρα, εξηγεί ο ιολόγος Στίβεν βαν Γκαχτ, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να περιοριστεί σχετικά εύκολα. «Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι οι άνθρωποι είναι μεταδοτικοί μόνο όταν εμφανίσουν συμπτώματα και όχι νωρίτερα».
Η περίοδος επώασης μπορεί να κυμαίνεται από 2 έως 21 ημέρες. Αυτός ο παράγοντας (η περίοδος επώασης) περιορίζει την αποτελεσματικότητα του θερμομετρικού ελέγχου κατά την άφιξη, όπως θα γίνεται στις ΗΠΑ.
«Ένας ταξιδιώτης που βρίσκεται στην περίοδο επώασης δεν έχει ακόμη πυρετό και επομένως δεν θα εντοπιστεί», τονίζει ο Στίβεν βαν Γκαχτ.
Την άποψη αυτή συμμερίζεται και η Σελίν Γκόσνερ, ειδικός στο ECDC, η οποία δήλωσε στο Euronews ότι προς το παρόν δεν συνιστώνται μέτρα ελέγχου εισόδου στην Ευρώπη. «Οι έλεγχοι στα αεροδρόμια απαιτούν σημαντικούς πόρους και έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα», τόνισε.
Τόσο η Γκόσνερ όσο και ο βαν Γκαχτ σημείωσαν ότι οι έλεγχοι κατά την αναχώρηση από τις πληγείσες χώρες είναι ένα αποτελεσματικότερο μέτρο. Ωστόσο, σύμφωνα με τον δεύτερο, οι έλεγχοι εισόδου μπορούν «να λειτουργήσουν ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και να συμβάλουν στη διατήρηση της εμπιστοσύνης του κοινού».
Το ECDC επίσης δεν προτείνει ταξιδιωτικούς περιορισμούς, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ.
Ο βαν Γκαχτ απέρριψε επίσης την ιδέα απαγόρευσης πτήσεων από τις πληγείσες χώρες ως απάντηση στην επιδημία. «Τέτοια μέτρα έχουν μικρό επιδημιολογικό όφελος, διαταράσσουν την ανθρωπιστική βοήθεια και τις αλυσίδες εφοδιασμού και μπορεί να οδηγήσουν σε καθυστερημένη αναφορά των κρουσμάτων», τόνισε.
Η τελευταία ταξιδιωτική οδηγία του υπουργείου Εξωτερικών του Βελγίου αναφέρει ότι, λόγω επιβεβαιωμένων κρουσμάτων Έμπολα στις επαρχίες Ιτούρι και Βόρειο Κίβου, όλα τα ταξίδια προς αυτές τις περιοχές «επισήμως αποθαρρύνονται». Το υπουργείο δεν μπορεί επίσημα να απαγορεύσει ταξίδια προς συγκεκριμένη χώρα.
Η βελγική Ομάδα Διαχείρισης Κινδύνου του υπουργείου Υγείας δεν απάντησε σε ερωτήσεις του Euronews σχετικά με πρόσθετα μέτρα που θα μπορούσαν να εξεταστούν για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού στο Βέλγιο.
Η Γκόσνερ του ECDC σημείωσε ότι, σε κάθε περίπτωση, ταξιδιώτες που επιστρέφουν από πληγείσες περιοχές και εμφανίζουν συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο ή γενική αδιαθεσία εντός 21 ημερών από την επιστροφή τους, θα πρέπει να αναζητούν άμεσα ιατρική βοήθεια και να ενημερώνουν τους επαγγελματίες υγείας για το πρόσφατο ταξιδιωτικό τους ιστορικό.
«Αυτό το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης είναι σημαντικότερο από τους μαζικούς θερμομετρικούς ελέγχους όλων των εισερχόμενων ταξιδιωτών», δήλωσε ο βαν Γκαχτ.
Με πληροφορίες από Euronews.com
