Το Ισραήλ ενέκρινε νέο νόμο για την επιβολή θανατικής ποινής και τη διεξαγωγή δημόσιων δικών για όσους κατηγορούνται για εμπλοκή στην πρωτοφανούς αγριότητας επιδρομή μαχητών της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023.
Η νομοθεσία εγκρίθηκε με 93 ψήφους υπέρ και 0 κατά στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο, με τους 27 υπόλοιπους βουλευτές να απουσίαζουν ή να απέχουν.
«Είθε όλοι να δουν πώς τα θύματα και οι οικογένειές τους κοιτούν στα μάτια εκείνους τους δολοφόνους, βιαστές και απαγωγείς», δήλωσε η Γιούλια Μαλίνοφσκι, εκ των υποστηρικτών του νομοσχεδίου, σε συνέντευξη Τύπου πριν από την ψηφοφορία.
«Είθε όλοι να δουν πώς το Κράτος του Ισραήλ είναι ένα κυρίαρχο κράτος που ξέρει πώς να λογοδοτούν όσοι το έβλαψαν».
«Φτάσαμε στη γραμμή τερματισμού, που στην πραγματικότητα είναι η γραμμή εκκίνησης: η αρχή ιστορικών δικών, τις οποίες θα δει ολόκληρος ο κόσμος».
Ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν ταχθεί κατά του νέου νόμου, αντιτιθέμενες στην αρχή της θανατικής ποινής, αλλά και προειδοποιώντας κατά των «δικών-παρωδία» που βασίζονται σε ομολογίες οι οποίες, όπως υποστηρίζουν, έχουν αποσπαστεί υπό βασανιστήρια.
Η 7η Οκτωβρίου 2023 ήταν η πιο θανατηφόρα ημέρα στην ιστορία του Ισραήλ: Μαχητές υπό την ηγεσία της Χαμάς σκότωσαν πάνω από 1.200 ανθρώπους στο νότιο Ισραήλ, κυρίως αμάχους. Άλλοι 251 απήχθησαν και κρατήθηκαν όμηροι στη Λωρίδα της Γάζας, μεταξύ αυτών άνδρες, γυναίκες, παιδιά και ξένοι υπήκοοι.
Τα γεγονότα πυροδότησαν τον πιο αιματηρό πόλεμο που έχει καταγραφεί ποτέ στη Γάζα, με 72.740 νεκρούς μέχρι σήμερα - η πλειονότητα παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένοι, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας που ελέγχεται από τη Χαμάς.
Αν και το ισραηλινό κοινοβούλιο είχε εγκρίνει τον Μάρτιο τον Νόμο περί Θανατικής Ποινής για Τρομοκράτες, που αφορά Παλαιστίνιους καταδικασμένους για αδικήματα τρομοκρατίας, αυτός δεν είχε αναδρομική ισχύ. Αυτό σήμαινε ότι απαιτούνταν ξεχωριστή νομοθεσία για όσους φέρονται να συμμετείχαν στην επίθεση.
Ισραηλινοί πολιτικοί που στηρίζουν τον νόμο λένε ότι θα επιτρέψει μια δίκη ιστορικής σημασίας, συγκρίνοντάς την με εκείνη του ναζιστή εγκληματία πολέμου Άντολφ Άιχμαν. Ο Άιχμαν - ένας από τους αρχιτέκτονες του Ολοκαυτώματος - απαγχονίστηκε το 1962, αποτελώντας το μοναδικό άτομο που έχει καταδικαστεί ποτέ σε θάνατο από ισραηλινό πολιτικό δικαστήριο.
Ο νέος νόμος δημιουργεί ειδικό νομικό πλαίσιο για τη δίωξη όσων κατηγορούνται για άμεση εμπλοκή στις επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων μελών της μονάδας ειδικών δυνάμεων Νουκμπά των Ταξιαρχιών Αλ-Κάσαμ, της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς, οι οποίοι έχουν συλληφθεί στο Ισραήλ.
Αναμένεται να αντιμετωπίσουν κατηγορίες που κυμαίνονται από τρομοκρατία και φόνο έως σεξουαλική βία και γενοκτονία - αδικήματα που θα επισύρουν τη θανατική ποινή. Οι δίκες τους θα διεξάγονται ενώπιον ειδικού στρατιωτικού δικαστηρίου στην Ιερουσαλήμ, με διαφορετικούς κανόνες από τις κανονικές ποινικές δίκες.
Βασικά σημεία των ακροάσεων, συμπεριλαμβανομένων της έναρξης, της απόφασης και της επιβολής ποινής, θα καταγράφονται και θα μεταδίδονται σε ειδική ιστοσελίδα.
Σημειώνεται πως θύματα της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου και συγγενείς θυμάτων συμμετείχαν στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις για τη νομοθεσία.
Η Καρμίτ Πάλτι Κατζίρ δήλωσε ότι συμμετείχε για να διασφαλίσει τα δικαιώματα όσων επλήγησαν περισσότερο. Ο αδελφός της, Ελάντ Κατζίρ, απήχθη από το πατρικό τους στο κιμπούτς Νιρ Οζ και σκοτώθηκε στην αιχμαλωσία. Ο πατέρας της, Ράμι, σκοτώθηκε, ενώ η μητέρα της, Χάνα, απήχθη και αργότερα απελευθερώθηκε.
«Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι σε πολλά επίπεδα αυτό το γεγονός δεν έχει τελειώσει», δήλωσε στην ισραηλινή στρατιωτική ραδιοφωνία. «Πολλές οικογένειες έχουν μείνει με εντελώς ανοιχτά ερωτήματα για τις δολοφονίες. Ένα μεγάλο μέρος της πληροφορίας απλώς δεν φτάνει σε εμάς».
Η Πάλτι Κατζίρ είπε ότι ελπίζει να υπάρξουν απαντήσεις από τη δίκη των υπόπτων, αλλά ζήτησε οι ευαίσθητες λεπτομέρειες να αποκαλύπτονται πρώτα στις οικογένειες των θυμάτων πριν δημοσιοποιηθούν.
Η ισραηλινή υπηρεσία φυλακών κρατά σήμερα 1.283 άτομα ως λεγόμενους παράνομους μαχητές, χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες. Η πλειονότητα προέρχεται από τη Γάζα. Ένας μικρός αριθμός Παλαιστινίων φέρεται να κρατείται επίσης από τον ισραηλινό στρατό, ενώ σύμφωνα με αναφορές 300 έως 400 κάτοικοι της Γάζας κρατούνται ως κατηγορούμενοι για συμμετοχή στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.
Υποστηρικτές του νόμου λένε ότι το στρατιωτικό δικαστήριο θα προσαρμόσει ορισμένους κανόνες αποδεικτικών στοιχείων και διαδικασίας, ώστε να μπορεί να διαχειριστεί μια δίκη τεράστιας κλίμακας και σημασίας. Υποστηρίζουν ότι αυτό δεν θα επηρεάσει ουσιαστικά τη δικαιοσύνη της διαδικασίας.
Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διαφωνούν, λέγοντας ότι οι υπάρχουσες διαδικασίες έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τα δικαιώματα των κατηγορουμένων. Αναμένουν ότι ορισμένες ακροάσεις θα πραγματοποιηθούν χωρίς τη φυσική παρουσία των κατηγορουμένων.
«Μέλη του κυβερνητικού συνασπισμού έχουν καταστήσει σαφές ότι αναμένουν μαζικές εκτελέσεις ως αποτέλεσμα αυτού του δικαστηρίου που έχουν συστήσει», δήλωσε η Σάρι Μπάσι, εκτελεστική διευθύντρια της Δημόσιας Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων στο Ισραήλ.
«Γνωρίζουμε ότι Παλαιστίνιοι που κρατούνται ως ύποπτοι για συμμετοχή στα εγκλήματα της 7ης Οκτωβρίου έχουν υποστεί βασανιστήρια, συστηματικά και εκτεταμένα. Η ανησυχία μου είναι ότι θα καταδικαστούν και ακόμη και θα εκτελεστούν βάσει ομολογιών που αποσπάστηκαν υπό βασανιστήρια».
«Οι υπεύθυνοι για επιθέσεις εναντίον αμάχων στο νότιο Ισραήλ πρέπει να λογοδοτήσουν, αλλά όχι με αυτόν τον τρόπο», πρόσθεσε. «Αξίζουν δίκαιη διαδικασία και η θανατική ποινή δεν θα έπρεπε ποτέ να είναι στο τραπέζι».
Η ισραηλινή κυβέρνηση αρνείται τις κατηγορίες για εκτεταμένα βασανιστήρια, υποστηρίζοντας ότι συμμορφώνεται με τα πρότυπα του διεθνούς δικαίου.
Σε συνέντευξη Τύπου την Κυριακή, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιαρίβ Λεβίν δήλωσε ότι έχει γίνει «έργο τεράστιας και άνευ προηγουμένου κλίμακας» υπό την καθοδήγησή του για τη δημιουργία του ειδικού νομικού πλαισίου.
Είπε ότι μια ερευνητική ομάδα «παρακολούθησε χιλιάδες ώρες βίντεο, εξέτασε τεράστιο όγκο αποδεικτικού υλικού και ταυτόχρονα ανέκρινε τρομοκράτες που πραγματοποίησαν τη σφαγή και συνελήφθησαν».
Πολλοί κάτοικοι της Γάζας εξακολουθούν να αναζητούν πληροφορίες για συγγενείς που πιστεύεται ότι πέρασαν τα σύνορα προς το Ισραήλ κατά τις επιθέσεις του Οκτωβρίου 2023 ή συνελήφθησαν στη συνέχεια.
Δεκάδες διαδήλωσαν κατά του νέου νόμου για τη θανατική ποινή έξω από τα γραφεία της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού στην πόλη της Γάζας τη Δευτέρα.
«Κοιτάξτε, αυτός ο νόμος είναι σκληρός, είναι ένας νόμος που προσπαθεί να αφαιρέσει την ελπίδα πάνω στην οποία ζεις», δήλωσε στο BBC ο Χισάμ αλ-Ουαχάντ, αδελφός του αγνοούμενου δημοσιογράφου Χάιθαμ αλ-Ουαχάντ. «Εμείς, ως οικογένειες κρατουμένων και αγνοουμένων, καλούμε τα κράτη και την κοινή γνώμη - διεθνή, αραβική και ισλαμική - να δράσουν για να σταματήσουν έναν τέτοιο νόμο».
Η οικογένεια αλ-Ουαχάντ λέει ότι ο Χάιθαμ, εικονολήπτης, εθεάθη τελευταία φορά με συναδέλφους κοντά στο πέρασμα Ερέζ προς τη Γάζα, στο Μπεΐτ Χανούν, μετά την κατάληψή του από μαχητές της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.
Ενώ το Ισραήλ για χρόνια θεωρούνταν de facto χώρα χωρίς θανατική ποινή, πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν αυξανόμενη υποστήριξη μεταξύ των Εβραίων Ισραηλινών - ιδιαίτερα για μαχητές της Νουκμπά που καταδικάζονται για τρομοκρατία.
Οι έρευνες δείχνουν επίσης ευρεία υποστήριξη για ανεξάρτητη επιτροπή έρευνας για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, αν και ο σημερινός συνασπισμός έχει δεσμευτεί μόνο για κυβερνητική έρευνα.
Πολλές οικογένειες θυμάτων στο Ισραήλ επιμένουν ότι ο νέος ειδικός στρατιωτικός νόμος αφορά μόνο μία πτυχή της δικαιοσύνης.
Η Καρμίτ Πάλτι Κατζ έχει δηλώσει: «Δεν μπορεί να εστιάζουμε στους τρομοκράτες της Νουκμπά και όχι στο πώς συνέβη αυτή η φρικτή τραγωδία και ποιος θα αναλάβει την ευθύνη, ποιος θα λογοδοτήσει νομικά και πώς θα ληφθεί υπόψη η αποκατάσταση των συγγενών».
Πηγή: BBC
