Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γερμανία θεωρείται βασικό κομμάτι της άμυνας του ΝΑΤΟ, αλλά έχει ζωτική σημασία και για την προβολή της αμερικανικής ισχύος σε άλλα μέρη του κόσμου. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να μειώσει αυτή την παρουσία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος- εμφανώς δυσαρεστημένος τα τελευταία 24ωρα με την κριτική του Φρίντριχ Μερτς για τον πόλεμο στο Ιράν- προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ «μελετούν και εξετάζουν την πιθανή μείωση» των αμερικανικών στρατευμάτων στη Γερμανία και πως η απόφαση θα ληφθεί στο άμεσο μέλλον.
Με αφορμή αυτή την εξέλιξη, ο Guardian εξηγεί γιατί οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία, τι ρόλο παίζουν και πώς η νέα- από τις πολλές- απειλές του Τραμπ μπορεί να μην αρέσει ιδιαίτερα στο Πεντάγωνο ή το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γερμανία χρονολογείται από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όταν παραδόθηκε το ναζιστικό καθεστώς, υπήρχαν 1,6 εκατ. Αμερικανοί στρατιώτες στη χώρα. Ο αριθμός τους μέσα σε ένα χρόνο μειώθηκε σε λιγότερους από 300.000, που κυρίως διαχειρίζονταν την αμερικανική ζώνη κατοχής.
Η αμερικανική παρουσία συνέχισε να συρρικνώνεται μέχρι τον Ψυχρό Πόλεμο, όταν η αποστολή στράφηκε από την αποναζιστικοποίηση, στην ανοικοδόμηση της Γερμανίας, ως «ασπίδα» κατά της ΕΣΣΔ. Οι βάσεις έγιναν μόνιμα στοιχεία με την ίδρυση του ΝΑΤΟ και της Δυτικής Γερμανίας, το 1949. Στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ είχαν περίπου 50 μεγάλες βάσεις και πάνω από 800 εγκαταστάσεις στη Γερμανία, από τεράστια αεροδρόμια μέχρι στρατώνες. Πολλά έκλεισαν μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και την κατάρρευση της ΕΣΣΔ δύο χρόνια αργότερα.
Τις δεκαετίες του ‘60, του ‘70 και του ‘80, οι στρατιώτες των ΗΠΑ στη Γερμανία συχνά ξεπερνούσαν τους 250.000, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες συγγενείς τους ζούσαν μέσα και γύρω από τις βάσεις, που άρχισαν να μοιάζουν με αυτόνομες αμερικανικές πόλεις, οι οποίες είχαν τα δικά τους σχολεία, καταστήματα και κινηματογράφους.
Πόσο μεγάλες είναι οι βάσεις και ποιος είναι ο ρόλος τους
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πενταγώνου, στα τέλη του 2025 ο αμερικανικός στρατός είχε 68.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς μόνιμα τοποθετημένους σε βάσεις στην Ευρώπη και οι περίπου 36.400 από αυτούς βρίσκονταν στη Γερμανία.
Είναι διασκορπισμένοι σε 20-40 βάσεις, που περιλαμβάνουν τα αρχηγεία της Ευρωπαϊκής και της Αφρικανικής Διοίκησης, στη Στουτγάρδη, τα οποία συντονίζουν τις επιχειρήσεις των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων σε αυτές τις ηπείρους.
Πέντε από τις επτά φρουρές του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη βρίσκονται στη Γερμανία- οι άλλες δύο είναι στο Βέλγιο και την Ιταλία. Πέρα από τη Στουτγάρδη, οι μεγαλύτερες αμερικανικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν την τεράστια αεροπορική βάση του Ράμσταϊν, το αρχηγείο της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη, με 8.500 μέλη του προσωπικού.
Οι βάσεις στο Γκράφενβερ, το Βίλσεκ και το Χόχενφελς, που διοικούνται από τη φρουρά της Βαυαρίας, είναι μέρος της μεγαλύτερης περιοχής εκπαίδευσης του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη. Επίσης, το ιατρικό κέντρο του Λάντσουλ αποτελεί το μεγαλύτερο αμερικανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ.
Ο ρόλος των βάσεων έχει αλλάξει δραστικά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Πλέον έχουν γίνει ζωτικής σημασίας τοποθεσίες προώθησης και κόμβοι υλικοτεχνικής υποστήριξης για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας τους πολέμους στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και τελευταία στο Ιράν.
Έχει ξανακάνει ο Τραμπ παρόμοιες απειλές;
Ναι, πάνω από μία φορά. Το 2020, κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής θητείας, κατά τα φαινόμενα εξοργισμένος από τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες της Γερμανίας και την υποστήριξη στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2, δήλωσε ότι θα έκοβε κατά το ένα τρίτο τον αριθμό των Αμερικανών στρατιωτών στη χώρα.
Η ανακοίνωση του Τραμπ δεν περιείχε λεπτομέρειες και φάνηκε να αιφνιδιάζει τόσο το Πεντάγωνο, όσο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πόσο μάλλον τους ομολόγους τους στο Βερολίνο και υψηλόβαθμους αξιωματούχους του ΝΑΤΟ. Κανένας τους δεν είχε ενημερωθεί για την απόφαση.
Το σχέδιο του Τραμπ ήταν να επιστρέψουν κάποιοι στρατιώτες στις ΗΠΑ και να σταλούν άλλοι, σε χώρες όπως η Πολωνία και η Ιταλία. Όμως, υπήρξε διακομματική αντίδραση στο Κογκρέσο και τεράστια υλικοτεχνικά προβλήματα. Τελικά, ο Τζο Μπάιντεν «πάγωσε» το σχέδιο τον Φεβρουάριο του 2021 και στη συνέχεια το ακύρωσε επίσημα.
Έχει διαφορά αυτή τη φορά;
Παραμένουν τα εμπόδια για σημαντική απόσυρση Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία. Όπως δήλωσε σήμερα η εκπρόσωπος της Κομισιόν Ανίτα Χίπερ, ενώ οι ΗΠΑ αποτελούν «ζωτικής σημασίας εταίρο» για την ασφάλεια και την άμυνα της Ευρώπης, η ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στη «γηραιά» ήπειρο «είναι επίσης προς το συμφέρον των ΗΠΑ, για την υποστήριξη του παγκόσμιου ρόλου τους».
Το ίδιο υπογράμμισε και ο Τζεφ Ράθκι, του Αμερικανο-Γερμανικού Ινστιτούτου στο πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, επισημαίνοντας πως οι ΗΠΑ επωφελήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την προωθημένη παρουσία τους σε βάσεις όπως το Ράμσταϊν, χωρίς την οποία πολλές από τις επιχειρήσεις τους θα ήταν αφάνταστα πιο δύσκολες.
«Οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη δεν είναι μια φιλανθρωπική προσφορά σε αχάριστους Ευρωπαίους. Είναι ένα μέσο της παγκόσμιας στρατιωτικής εμβέλειας της Αμερικής», υπογράμμισε. Η συμφωνία, εν ολίγοις, είναι: οι ΗΠΑ βοηθούν στην υπεράσπιση της Ευρώπης, η Ευρώπη παρέχει υποδομές για τις αμερικανικές παγκόσμιες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Στη θεωρία, ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να μετακινήσει στρατεύματα στην Ευρώπη. Αυτή τη στιγμή έχει περίπου 13.000 στρατιώτες στην Ιταλία, 10.000 στη Βρετανία και 4.000 στην Ισπανία. Όμως, σύμφωνα με τον νόμο περί Εθνικής Άμυνας του 2026, δεν μπορεί να επιτρέψει να μειωθούν μόνιμα σε κάτω από 75.000.
Ακόμα περισσότερο, στρατιωτικοί αναλυτές σημειώνουν ότι σημαντικές μειώσεις προσωπικού σε βάσεις όπως του Ράμσταϊν και της Στουτγάρδης, που εδώ και δεκαετίες έχουν εξελιχθεί σε ζωτικής σημασίας στρατιωτικούς κόμβους για τις επιχειρήσεις του Πενταγώνου, θα είχαν τεράστιο κόσμος για την εμβέλεια του στρατού των ΗΠΑ.
«Παράθυρο» Τραμπ για απόσυρση στρατευμάτων και από Ιταλία- Ισπανία
Σε δηλώσεις που έκανε αργά το βράδυ της Πέμπτης (ώρα Ελλάδας), ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποσύρει στρατεύματα και από την Ιταλία και την Ισπανία, πέρα από τη Γερμανία.
Δημοσιογράφος τον ρώτησε αν θα σκεφτόταν κάτι τέτοιο για την Ιταλία και την Ισπανία. Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε: «Πιθανότατα… γιατί να μην το κάνω; Η Ιταλία δεν μας έχι δώσει καμία βοήθεια και η Ισπανία ήταν εντελώς άθλια», ενώ συμπλήρωσε «Τους βοηθήσαμε με την Ουκρανία, που τα έκαναν εντελώς χάλια, αλλά όταν τους χρειαστήκαμε δεν ήταν εκεί και πρέπει να το θυμόμαστε αυτό».
Στη συνέχεια, ο Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε ξανά στον Φρίντριχ Μερτς, χωρίς να αναφερθεί ονομαστικά στον Γερμανό καγκελάριο: «Κάνει απαίσια δουλειά, έχει προβλήματα ενέργειας, μεταναστευτικά…. Έχει κάθε είδους προβλήματα και ένα μεγάλο πρόβλημα με την Ουκρανία».
{https://x.com/RapidResponse47/status/2049934817169449167}
