Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ ενός προϋπολογισμού της ΕΕ που θα υπερβαίνει τα 2 τρισ. ευρώ για τον επόμενο επταετή κύκλο του με τη Γερμανία και τους οικονομικούς της συμμάχους να προτίθεται να παλέψουν για να το αποτρέψουν.
Οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ εντείνονται και οι ευρωβουλευτές και οι εθνικές κυβερνήσεις ετοιμάζονται για μια μάχη για τα χρήματα και τον τρόπο, που θα τα δαπανήσουν. Η συντριπτική πλειοψηφία των ευρωβουλευτών ψήφισε την Τρίτη υπέρ της αύξησης του συνολικού μεγέθους του προϋπολογισμού κατά 200 δισ. ευρώ, της διάθεσης περισσότερων κονδυλίων για συγκεκριμένα προγράμματα της ΕΕ και της επιβολής νέων φόρων σε ολόκληρη την ΕΕ κατά τεχνολογικών κολοσσών όπως η Amazon και η Google.
Η Γερμανία ωστόσο και οι οικονομικοί σύμμαχοί της απάντησαν σε αυτές τις τρεις προτάσεις με γνώριμες απαντήσεις: «Όχι, όχι και όχι» σχολιάζει το Politico.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να αυξήσει το μέγεθος της πρότασης της Επιτροπής για την περίοδο 2028 έως 2034, η οποία προβλέπει δαπάνες ύψους 1,8 τρισ. ευρώ σε τομείς όπως οι επιδοτήσεις για τους αγρότες, η βιομηχανική ανάπτυξη και τα διεθνή προγράμματα βοήθειας. Επιπλέον, το σχέδιο της Επιτροπής προβλέπει περίπου 165 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή του κοινού χρέους, που εκδόθηκε για τη χρηματοδότηση του πακέτου ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία Covid, ένα μέτρο που αυξάνει τον συνολικό προϋπολογισμό στα 1,984 τρισ. ευρώ.
Με τις προτάσεις αυτές για περισσότερες δαπάνες, το σχέδιο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανεβάζει τον προϋπολογισμό πάνω από το όριο των 2 τρισ. ευρώ, εξαιρουμένων των αποπληρωμών χρέους. Είναι σύνηθες οι εθνικές κυβερνήσεις να απορρίπτουν τα αιτήματα του Κοινοβουλίου για επιπλέον μετρητά. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού χρηματοδοτείται από τις κυβερνήσεις της ΕΕ, οι οποίες έχουν το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις.
Αυτό που είναι διαφορετικό αυτή τη φορά είναι το πρόσφατο ιστορικό του Κοινοβουλίου να παίζει σκληρά και να κωλυσιεργεί προς μεγάλη απογοήτευση των εθνικών ηγετών. «Σε άλλες περιπτώσεις, θεωρείται ότι μόλις το Συμβούλιο υιοθετήσει τη θέση του, ένα τηλεφώνημα είναι αρκετό για να διευθετήσει τα πράγματα στο Κοινοβούλιο. Όποιος πιστεύει ότι συμβαίνει αυτό, δεν γνωρίζει πολύ καλά αυτό το Κοινοβούλιο», δήλωσε η Ιράτσε Γκαρσία, επικεφαλής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, της δεύτερης μεγαλύτερης ομάδας στο Κοινοβούλιο.
«Ποτέ μην υποτιμάτε το Κοινοβούλιο», προειδοποίησε η πρόεδρός του, Ρομπέρτα Μετσόλα, σε συνέντευξη Τύπου μετά την ψηφοφορία, επιμένοντας ότι οι ευρωβουλευτές δεν θα «σφραγίσουν» απλώς τον προϋπολογισμό που προτείνουν οτα κράτη - μέλη.
Τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα του Κοινοβουλίου, δηλαδή το συντηρητικό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, η κεντρώα ομάδα Renew και οι Πράσινοι, υποστήριξαν την έκκληση για περισσότερα χρήματα ώστε η ΕΕ να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες προκλήσεις όπως είναι η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα. «Πιστεύουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα (πράγματα) με λιγότερα (χρήματα). Αυτός είναι ένας μύθος», δήλωσε ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν, διαπραγματευτής προϋπολογισμού του ΕΛΚ. «Προφανώς, η πλειοψηφία των μελών μπορεί να ψηφίσει υπέρ, μόνο εάν τα αιτήματά μας ενσωματωθούν σε έναν ικανοποιητικό βαθμό στον προϋπολογισμό».
Οι πιέσεις Γερμανίας και Ολλανδίας
Ωστόσο, αυτές οι εκκλήσεις έχουν πέσει στο κενό σε δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, οι οποίες πιέζουν για έναν μικρότερο προϋπολογισμό. «Είναι λυπηρό να βλέπουμε πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να αντιμετωπίσει τις γεωπολιτικές και γεωοικονομικές προκλήσεις του 21ου αιώνα με δημοσιονομικές προτεραιότητες, βαθιά ριζωμένες στον περασμένο αιώνα», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ.
Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, λίγο πριν την ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο, απέκλεισε την πρόταση της Επιτροπής ως πολύ μεγάλη. Σημειώνεται πως η Γερμανία συνεισφέρει το 1/4 του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ. «Σε μια εποχή που σχεδόν όλα τα κράτη - μέλη καταβάλλουν τις πιο αυστηρές προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης στο εσωτερικό τους, μια μαζική αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, δεν ταιριάζει στην εικόνα», δήλωσε ο Μερτς μετά από την άτυπη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών στην Κύπρο την περασμένη εβδομάδα.
Το φορολογικό αίνιγμα
Το Κοινοβούλιο έχει τυπικά ελάχιστη επιρροή στο μέγεθος του προϋπολογισμού, το οποίο αποτελεί προνόμιο των ηγετών της ΕΕ. Θεωρητικά, εξηγεί το Politico, οι ευρωβουλευτές μπορούν είτε να απορρίψουν, είτε να ψηφίσουν υπέρς της τελικής συμφωνίας των ηγετών με ενισχυμένη πλειοψηφία, αλλά στο παρελθόν, δεν το έκαναν ποτέ αυτό.
Ενώ η απαίτηση του Κοινοβουλίου για αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού κατά 10% πιθανότατα δεν θα δει ποτέ το φως της δημοσιότητας, πολλά από τα αιτήματά του πιθανότατα θα προωθηθούν από τις κυβερνήσεις. Η θέση των ευρωβουλευτών υποστηρίζεται ευρέως από χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Ιταλία, οι οποίες τάσσονται υπέρ ενός μεγάλου προϋπολογισμού με σημαντικές πληρωμές για τους παραδοσιακούς δικαιούχους, όπως οι αγρότες και οι φτωχότερες περιοχές.
Κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής στην Κύπρο, σε μια κίνηση ενότητας της ΕΕ, οι ηγέτες των χωρών ανέθεσαν στην Επιτροπή να διερευνήσει τους προτεινόμενους νέους φόρους του Κοινοβουλίου, γνωστούς στη γλώσσα των Βρυξελλών ως «ίδιοι πόροι», δήλωσαν τρεις αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν νέους φόρους σε ολόκληρη την ΕΕ για τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια, τους τεχνολογικούς κολοσσούς και τις εταιρείες κρυπτονομισμάτων καθώς ισχυρίζονται ότι οι νέοι φόροι θα επιτρέψουν την επέκταση του μεγέθους του προϋπολογισμού, χωρίς να ζητηθούν επιπλέον συνεισφορές από τις εθνικές κυβερνήσεις.
Η Επιτροπή πρότεινε τον Ιούλιο πέντε νέους φόρους: στα προϊόντα καπνού, στα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρικά απόβλητα, στις εισαγωγές άνθρακα, στις εκπομπές άνθρακα και στα εταιρικά κέρδη, με σκοπό την αύξηση των εσόδων κατά 65 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις ιδέες δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν αρκετή υποστήριξη από τις κυβερνήσεις.
Σε μια άλλη σημαντική εξέλιξη, οι ηγέτες στην Κύπρο ζήτησαν από την Επιτροπή να εξετάσει την καθυστέρηση περίπου 165 δισ. ευρώ αποπληρωμών κοινού χρέους που εκδόθηκε για τη χρηματοδότηση του πακέτου ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία Covid, σύμφωνα με τους τρεις αξιωματούχους, που επικαλείται το Politico.
Ο Εμάνουελ Μακρόν δήλωσε ότι η πίεση για ταχεία αποπληρωμή των χρημάτων είναι «βλακώδης». Η ιδέα της αναβολής των πληρωμών, στην οποία αντιτίθεται η Γερμανία, αλλά υποστηρίζεται από τη Γαλλία και την Ισπανία, έγινε αποδεκτή από πολλούς ευρωβουλευτές, καθώς θα απελευθερώσει περισσότερες δαπάνες για την ΕΕ. Ωστόσο, οι συζητήσεις στην Κύπρο ουσιαστικά πυροδότησαν την πρώτη συζήτηση για την πιο ευαίσθητη φάση των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό.
Οι συνομιλίες θα κορυφωθούν κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2026, η οποία είναι η ανεπίσημη προθεσμία για την επίτευξη συμφωνίας. «Μπαίνουμε στην περίοδο του δούναι και λαβείν», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. «Είναι η αρχή του τέλους».
Με πληροφορίες του Politico
