Ο Ρούμεν Ράντεφ χαιρέτισε μια «νίκη της ελπίδας» καθώς ο συνασπισμός του κατέκτησε την πρώτη θέση στις κοινοβουλευτικές εκλογές της Βουλγαρίας, σύμφωνα με τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα.
Οι Βούλγαροι ψήφισαν την Κυριακή για όγδοη φορά σε πέντε χρόνια, μετά από μαζικές διαδηλώσεις που οδήγησαν στην απομάκρυνση της προηγούμενης συντηρητικής κυβέρνησης, τον Δεκέμβριο του 2025.
Με πάνω από 60% των ψηφοδελτίων να έχουν καταμετρηθεί το πρωί της Δευτέρας, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της χώρας ανακοίνωσε ότι ο συνασπισμός Progressive Bulgaria (PB) του Ράντεφ κέρδιζε περίπου 45% των ψήφων, που του εξασφαλίζει την απόλυτη πλειοψηφία - 132 από τις 240 έδρες.
Το PB άφησε πολύ πίσω τον φιλελεύθερο συνασπισμό We Continue the Change-Democratic Bulgaria (PP-DB) με 14,26% και το συντηρητικό κόμμα GERB του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ με 13,01%.
«Το PB κέρδισε ξεκάθαρα. Είναι μια νίκη της ελπίδας απέναντι στη δυσπιστία, μια νίκη της ελευθερίας απέναντι στον φόβο», δήλωσε ο Ράντεφ σε δημοσιογράφους έξω από τα κεντρικά γραφεία του κόμματός του στη Σόφια.
Ο Μπορίσοφ συνεχάρη τον Ράντεφ αλλά προειδοποίησε ότι «είναι άλλο να κερδίζεις τις εκλογές και άλλο να κυβερνάς».
Ο Ράντεφ, αριστερόστροφος ευρωσκεπτικιστής, παραιτήθηκε από την προεδρία της χώρας τον Ιανουάριο, έπειτα από εννέα χρόνια, για να διεκδικήσει τον πρωθυπουργικό θώκο.
Είχε υποστηρίξει τις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις που έφεραν εκατοντάδες χιλιάδες (κυρίως) νέους στους δρόμους τον Δεκέμβριο, και υποσχέθηκε να απαλλαγεί από το «ολιγαρχικό μοντέλο διακυβέρνησης».
«Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να μην ξαναπάμε [σε εκλογές]. Είναι καταστροφικό για τη Βουλγαρία», είπε ο Ράντεφ σε δημοσιογράφους μετά την ανακοίνωση των exit polls.
«Είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε διάφορες επιλογές ώστε η Βουλγαρία να έχει μια κανονική και σταθερή κυβέρνηση».
Η βαλκανική χώρα από το 2021 έχει δει κατακερματισμένα κοινοβούλια, με συνασπισμούς που δεν διαρκούν πάνω από έναν χρόνο.
Μεγάλη συμμετοχή
Η συμμετοχή ξεπέρασε το 50%, η υψηλότερη από τον Απρίλιο του 2021, σύμφωνα με την εταιρεία δημοσκοπήσεων Market Links. Οι Αρχές είχαν καλέσει τους πολίτες να ψηφίσουν λόγω ανησυχιών για εξαγορά ψήφων.
Τις τελευταίες εβδομάδες, η αστυνομία είπε ότι κατέσχεσε πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ σε εφόδους που σχετίζονται με εξαγορά ψήφων και συνέλαβε εκατοντάδες άτομα, μεταξύ των οποίων τοπικούς συμβούλους και δημάρχους.
Ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική
Η προεκλογική εκστρατεία του Ράντεφ προκάλεσε συγκρίσεις με τον επίσης φιλορώσο πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, όταν μίλησε για βελτίωση των σχέσεων με τη Μόσχα και επαναφορά της ελεύθερης ροής ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Επίσης άσκησε κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση για υπερβολική εξάρτηση από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Ωστόσο, ο Ράντεφ ήταν ασαφής ως προς το πόσο θα αλλάξει την εξωτερική πολιτική της Βουλγαρίας, ενός μέλους του ΝΑΤΟ στη νοτιοανατολική πτέρυγα της ΕΕ που εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο - μια κίνηση που ο Ράντεφ έχει επικρίνει.
Την Κυριακή είπε ότι θα ήταν πρόθυμος να συνεργαστεί για δικαστική μεταρρύθμιση με το PP-DB και ότι η Βουλγαρία θα «καταβάλει προσπάθειες να συνεχίσει στην ευρωπαϊκή της πορεία».
Η Βουλγαρία έχει αναπτυχθεί γρήγορα από την πτώση του κομμουνισμού το 1989 και εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007. Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά, η ανεργία είναι η χαμηλότερη στην ΕΕ και η οικονομία έχει περισσότερες δικλείδες ασφαλείας μετά την υιοθέτηση του ευρώ.
Ωστόσο, υστερεί σε άλλα κριτήρια σε σχέση με τις χώρες της ΕΕ.
Το κόστος ζωής έχει γίνει ιδιαίτερο ζήτημα από τότε που η Βουλγαρία εντάχθηκε στο ευρώ. Η προηγούμενη κυβέρνηση κατέρρευσε εν μέσω διαδηλώσεων κατά ενός νέου προϋπολογισμού που πρότεινε αυξήσεις φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.
«Η βασική πρόκληση της χώρας είναι η οικονομική κρίση και η δημογραφική κρίση», ανέφερε ο Tihomir Bezlov, ανώτερος ερευνητής στο Centre for the Study of Democracy στη Σόφια.
«Δεν φαίνεται να υπάρχουν πολλές ιδέες στο νικηφόρο στρατόπεδο για κανένα από αυτά τα ζητήματα.»
Η Βουλγαρία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007 και υιοθέτησε το ευρώ ως νόμισμά της φέτος τον Ιανουάριο.
Με πληροφορίες από Al Jazeera, Reuters
