Η συζήτηση μεταξύ των σκληροπυρηνικών κύκλων στο Ιράν για το αν η Τεχεράνη θα πρέπει να επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικής βόμβας - αψηφώντας την κλιμακούμενη αμερικανοϊσραηλινή επίθεση - γίνεται ολοένα πιο έντονη, πιο δημόσια και πιο πιεστική, σύμφωνα με πηγές εντός της χώρας.
Με τους Φρουρούς της Επανάστασης να κυριαρχούν πλέον μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην αρχή του πολέμου, οι σκληροπυρηνικές απόψεις για την πυρηνική στρατηγική του Ιράν ενισχύονται, ανέφεραν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές.
Παρότι οι δυτικές χώρες θεωρούν εδώ και χρόνια ότι το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου - ή τουλάχιστον τη δυνατότητα ταχείας κατασκευής του - η Τεχεράνη το αρνείται σταθερά, υποστηρίζοντας ότι ο Χαμενεΐ είχε απαγορεύσει τα πυρηνικά όπλα ως μη επιτρεπτά στο Ισλάμ και επικαλούμενη τη συμμετοχή της στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
Δεν υπάρχει ακόμη σχέδιο αλλαγής του πυρηνικού δόγματος του Ιράν ούτε έχει ληφθεί κάποια απόφαση για την απόκτηση πυρηνικής βόμβας, δήλωσε μία από τις πηγές.
Οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν, ωστόσο, που σημειώθηκαν ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενδέχεται να άλλαξαν τα δεδομένα, πείθοντας Ιρανούς στρατηγικούς αναλυτές ότι η αποχή από την απόκτηση πυρηνικών ή η παραμονή στη NPT ίσως δεν προσφέρουν πλέον οφέλη.
Η σκληροπυρηνική γραμμή
Η ιδέα αποχώρησης από τη NPT - κάτι που οι σκληροπυρηνικοί είχαν απειλήσει και στο παρελθόν - προβάλλεται όλο και συχνότερα στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, μαζί με την ιδέα, άλλοτε ταμπού στη δημόσια συζήτηση, ότι το Ιράν θα πρέπει να επιδιώξει ανοιχτά την απόκτηση πυρηνικής βόμβας.
Το πρακτορείο Tasnim, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, δημοσίευσε άρθρο καλώντας το Ιράν να αποχωρήσει άμεσα από τη NPT, διατηρώντας παράλληλα ένα πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο σκληροπυρηνικός πολιτικός Μοχάμαντ Τζαβάντ Λαριτζανί, αδελφός του ανώτερου αξιωματούχου Αλί Λαριτζανί που σκοτώθηκε σε πλήγμα αυτόν τον μήνα, δήλωσε στα κρατικά μέσα ότι το Ιράν θα πρέπει να αναστείλει τη συμμετοχή του στη συνθήκη.
«Η NPT πρέπει να ανασταλεί. Πρέπει να συγκροτήσουμε επιτροπή για να εξετάσει αν η NPT μάς είναι χρήσιμη. Αν αποδειχθεί χρήσιμη, θα επιστρέψουμε. Αν όχι, ας την κρατήσουν», ανέφερε.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε απόσπασμα με τον συντηρητικό σχολιαστή Νασέρ Τοραμπί να δηλώνει ότι η ιρανική κοινή γνώμη απαιτεί την κατασκευή ή την απόκτηση ενός πυρηνικού όπλου.
Οι απειλές για την NPT και η απόσταση από μια λειτουργική πυρηνική βόμβα
Η πυρηνική πολιτική αποτελεί επίσης αντικείμενο ιδιωτικών συζητήσεων στους κυβερνητικούς κύκλους, σύμφωνα με τις δύο πηγές, οι οποίες σημείωσαν ότι υπάρχει διάσταση απόψεων μεταξύ των πιο σκληρών στοιχείων - συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης - και της πολιτικής ηγεσίας για το κατά πόσο μια τέτοια κίνηση θα ήταν συνετή.
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν στο παρελθόν απειλήσει να επανεξετάσουν τη συμμετοχή στη NPT ως διαπραγματευτική τακτική στις επί δεκαετίες συνομιλίες με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα, χωρίς όμως ποτέ να προχωρήσουν σε αποχώρηση. Η πιο δημόσια συζήτηση ενδέχεται να αποτελεί και πάλι μέρος μιας τέτοιας στρατηγικής πίεσης.
Παραμένει επίσης ασαφές πόσο γρήγορα θα μπορούσε το Ιράν να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικού όπλου, έπειτα από εβδομάδες αεροπορικών επιδρομών που έπληξαν πυρηνικές και βαλλιστικές εγκαταστάσεις, καθώς και μετά την περσινή αεροπορική εκστρατεία Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Ισραήλ προειδοποιούσε επί χρόνια ότι το Ιράν απείχε μόλις μήνες από την απόκτηση πυρηνικής βόμβας, επικαλούμενο πληροφορίες μυστικών υπηρεσιών, τον εμπλουτισμό ουρανίου σε επίπεδα σχεδόν κατάλληλα για όπλα και το βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ολο και πιο δύσκολο να αναχαιτιστούν οι αιτιάσεις των σκληροπυρηνικών
Αναλυτές εκτιμούν ότι στόχος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν να αποκτήσει τη δυνατότητα ταχείας παραγωγής πυρηνικού όπλου αν χρειαστεί, χωρίς όμως να υποστεί τη διεθνή απομόνωση που θα συνεπαγόταν η κατοχή του.
Διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και άλλες υψηλόβαθμες προσωπικότητες είχαν στο παρελθόν προειδοποιήσει ότι το Ιράν θα έπρεπε να στραφεί άμεσα στην απόκτηση πυρηνικής βόμβας εάν απειληθεί η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας - μια συνθήκη που ενδέχεται να πληροί ο σημερινός πόλεμος.
Η φετφά του Χαμενεΐ, σύμφωνα με την οποία τα πυρηνικά όπλα δεν επιτρέπονται στο Ισλάμ, διατυπώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, χωρίς ποτέ να εκδοθεί γραπτώς, και επαναβεβαιώθηκε το 2019.
Μία από τις πηγές ανέφερε ότι, μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ και του Αλί Λαριτζανί - ο οποίος επίσης αντιστεκόταν στους σκληροπυρηνικούς - γίνεται ολοένα δυσκολότερο να αναχαιτιστούν τα πιο επιθετικά επιχειρήματα.
Παραμένει επίσης ασαφές αν η υποχρέωση συμμόρφωσης με τη μη γραπτή φετφά του Χαμενεΐ εξακολουθεί να ισχύει μετά τον θάνατό του, αν και πιθανότατα θα παραμείνει σε ισχύ εκτός εάν ανακληθεί από τον νέο ανώτατο ηγέτη, τον γιο του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια μετά τον θάνατο του πατέρα του.
Πηγή: Reuters
