Λίγο μετά τις πρώτες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αναλυτές προειδοποίησαν ότι ο πόλεμος μπορεί να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Σήμερα, σχεδόν τρεις εβδομάδες από την έναρξη της σύγκρουσης, αναλυτές χαρακτηρίζουν σοβαρό το ενδεχόμενο οι τιμές να ξεπεράσουν τα 150 ή ακόμη και τα 200 δολάρια/βαρέλι.
Στις 9 Μαρτίου, η τιμή του Brent - παγκόσμιο σημείο αναφοράς - έφτασε σχεδόν τα 120 δολάρια, ενώ από τις 13 Μαρτίου δεν έχει πέσει κάτω από τα 100 δολάρια.
Η ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν στις 18 Μαρτίου, οδήγησε σε ιρανικά αντίποινα σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στο Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ωθώντας τις τιμές του αργού πάνω από τα 108 δολάρια το βαρέλι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι υπάρχει ο κίνδυνος για πολύ μεγαλύτερη άνοδο των τιμών εάν τα Στενά του Ορμούζ - από όπου σε κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου - παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά τις επόμενες εβδομάδες.
Στο μόνο που διαφωνούν είναι στο πόσο θα αυξηθούν οι τιμές.
Ενα είναι σίγουρο: οι τιμές θα αυξηθούν
«Οι τιμές του αργού πετρελαίου του Ομάν και του Ντουμπάι έχουν ήδη ξεπεράσει το όριο των 150 δολαρίων, οπότε τα 200 δολάρια είναι ορατά, ακόμη κι αν αυτό δεν ισχύει για το Brent και το West Texas Intermediate», δήλωσε στο Al Jazeera η Vandana Hari, ιδρύτρια της εταιρείας ανάλυσης αγοράς πετρελαίου Vanda Insights.
«Το πόσο ακόμη θα αυξηθεί το αργό εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το πόσο καιρό θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ», πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέτυχε να εξασφαλίσει διεθνή στήριξη για ναυτική συνοδεία με στόχο το άνοιγμα των Στενών, ενώ χώρες προσπαθούν να συνάψουν συμφωνίες με το Ιράν για ασφαλή διέλευση. Μόνο λίγα πλοία - κυρίως με σημαία Ινδίας, Πακιστάν, Τουρκίας και Κίνας - έχει επιτραπεί να περάσουν τις τελευταίες ημέρες.
Παρότι χώρες έχουν δεσμευτεί να απελευθερώσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, αυτά τα αποθέματα δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως τη διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω της θαλάσσιας οδού.
Η OCBC Group Research με έδρα τη Σιγκαπούρη εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει ημερήσιο έλλειμμα περίπου 10 εκατομμυρίων βαρελιών ακόμη και αν συνυπολογιστούν τα αποθέματα που θα αποδεσμευτούν.
Αναλυτές της Wood Mackenzie δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι το Brent μπορεί να φθάσει σύντομα τα 150 δολάρια και πως τα 200 δολάρια δεν είναι «εκτός πραγματικότητας» για το 2026.
Το Ιράν επίσης έχει αναφερθεί στο ενδεχόμενο το πετρέλαιο να φθάσει τα 200 δολάρια, με εκπρόσωπο του στρατού να προειδοποιεί την περασμένη εβδομάδα ότι ο κόσμος πρέπει να «προετοιμαστεί» για αυτό το ενδεχόμενο.
«Αν οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ διαταραχθούν για παρατεταμένο διάστημα, τιμές πολύ πάνω από τα 100 δολάρια, ακόμη και κοντά στα 200, είναι πιθανές», δήλωσε ο Chad Norville, πρόεδρος του Rigzone.
«Από πολλές απόψεις, οι σημερινές συνθήκες μπορεί να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη άνοδο των τιμών από ό,τι στον Πόλεμο του Κόλπου, δεδομένου του μεγαλύτερου μεριδίου της παγκόσμιας προσφοράς που κινδυνεύει και της ευρύτερης ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης», πρόσθεσε.
Τιμές πετρελαίου στα 150 δολάρια ή υψηλότερα θα επιβάρυναν σημαντικά την παγκόσμια οικονομία.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι κάθε 10% αύξηση στις τιμές του πετρελαίου, εφόσον διατηρηθεί για έναν χρόνο, αντιστοιχεί σε αύξηση 0,4% του παγκόσμιου πληθωρισμού και σε μείωση 0,15% της οικονομικής ανάπτυξης.
Η υψηλότερη τιμή που έχει φτάσει ποτέ το Brent είναι 147,50 δολάρια το βαρέλι, στο αποκορύφωμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008.
Σε σημερινές τιμές, αυτό το ιστορικό υψηλό αντιστοιχεί περίπου σε 224 δολάρια.
Ο Adi Imsirovic, ειδικός στην ενέργεια στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε αν το πετρέλαιο έφθανε τα 200 δολάρια το βαρέλι «θα φρέναρε σοβαρά την παγκόσμια οικονομία» και χαρακτήρισε αυτό το ενδεχόμενο «απολύτως πιθανό».
«Θα επηρέαζε τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη, την απασχόληση και σε ορισμένες περιπτώσεις θα προκαλούσε ελλείψεις όχι μόνο σε καύσιμα αλλά και σε υλικά όπως λιπάσματα, πλαστικά και άλλα», τόνισε.
Η Sasha Foss, αναλύτρια ενεργειακών αγορών στη Marex στο Λονδίνο, έχει πιο συγκρατημένη άποψη, χαρακτηρίζοντας το σενάριο το Brent να φθάσει τα 200 δολάρια «αρκετά τραβηγμένο».
Η Foss επισήμανε τις σημαντικές αυξήσεις παραγωγής από διάφορες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Γουιάνα, καθώς και την ύπαρξη εναλλακτικών διαδρομών εφοδιασμού, όπως ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας.
Με πληροφορίες από Al Jazeera
