Ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ, με τις συνομιλίες Τραμπ - Σι να αναβάλλονται, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από το Πεκίνο να στείλει πολεμικά πλοία στον Κόλπο. Ανεπίσημα, το αίτημά του αντιμετωπίστηκε με χλευασμό στην Κίνα.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι ζήτησε να αναβληθεί η επίσκεψή του στο Πεκίνο στο τέλος του μήνα, λόγω του πολέμου. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, είχε απειλήσει ότι θα καθυστερήσει τη συνάντηση αν η Κίνα δεν στείλει πολεμικά πλοία για να τερματιστεί ο de facto αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, που ασκεί μεγάλη πίεση στις αγορές πετρελαίου.
«Θα το ήθελα πολύ, αλλά λόγω του πολέμου θέλω να είμαι εδώ», είπε ο Τραμπ αναφερόμενος στην προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ. «Ανυπομονώ να τον δω. Έχουμε πολύ καλή σχέση», πρόσθεσε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ενδεικτικό ότι οι σχέσεις ΗΠΑ - Κίνας δεν είναι τόσο θερμές όσο υποστηρίζει ο Τραμπ, είναι το γεγονός ότι Κινέζοι αξιωματούχοι αντέδρασαν ψυχρά στην έκκληση του Αμερικανού προέδρου προς τις χώρες να συνοδεύσουν εμπορικά πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Όταν ρωτήθηκε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ, Λιν Τζιάν, περιορίστηκε να δηλώσει ότι η χώρα του καλεί «όλα τα μέρη να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις».
Ανεπίσημα, το αίτημα του Τραμπ αντιμετωπίστηκε με χλευασμό στην Κίνα, τονίζει το δημοσίευμα των New York Times.
Κινέζος μπλόγκερ ανέφερε ότι το αίτημα είναι τόσο παράλογο που ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε κάλλιστα να ζητήσει από ιρανικά πολεμικά πλοία να συνοδεύουν αμερικανικά. Η εφημερίδα Global Times έγραψε: «Είναι θέμα "μοιρασιάς της ευθύνης» ή μήπως επιμερισμού του κινδύνου ενός πολέμου που ξεκίνησε η Ουάσιγκτον και δεν μπορεί να τελειώσει;».
Άλλα κινεζικά μέσα, αναφερόμενα στην απουσία ανταπόκρισης από άλλες χώρες, σχολίασαν ότι ο Τραμπ «έφαγε πόρτα» ή «έτυχε ψυχρής υποδοχής».
Η στάση της Κίνας
Το Πεκίνο έχει ελάχιστα κίνητρα να διακινδυνεύσει προσωπικό και πλοία ή να υπονομεύσει τις σχέσεις του με το Ιράν, τον στενότερο εταίρο του στην περιοχή. Το Ιράν έχει δηλώσει ότι στοχοποιεί μόνο πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους και επιτρέπει τη διέλευση πλοίων που μεταφέρουν πετρέλαιο προς την Κίνα.
«Δεν είναι δύσκολο να απαντηθεί αυτό. (...) Η Κίνα δεν πρόκειται να στείλει πολεμικά πλοία για επιχειρήσεις συνοδείας», δήλωσε ο Ντινγκ Λονγκ από το Ινστιτούτο Μελετών Μέσης Ανατολής του Πανεπιστημίου Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η αποστολή κινεζικών πολεμικών πλοίων θα ισοδυναμούσε με «είσοδο στον πόλεμο και συμμετοχή στη σύγκρουση κατά του Ιράν» - κάτι που η Κίνα δεν επιθυμεί.
Για τον Σι Τζινπίνγκ, που επιδιώκει να εδραιώσει τη θέση του Πεκίνου ως παγκόσμια υπερδύναμη, η αποστολή πλοίων θα σήμαινε υποταγή στην ηγεσία των ΗΠΑ.
«Από την οπτική του Πεκίνου, πρόκειται για έναν αμερικανικό πόλεμο και όχι για κινεζικό πρόβλημα», δήλωσε ο αναλυτής Κλάους Σουνγκ. Ανταποκρινόμενη στο αίτημα Τραμπ, η Κίνα θα φαινόταν σαν να «ακολουθεί εντολές», πρόσθεσε.
Ωστόσο, η πλήρης απουσία αντίδρασης ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών. Το Πεκίνο υπολόγιζε στη σύνοδο για να μειώσει τις πιέσεις, καθώς προσπαθεί να αναδιαρθρώσει μια επιβραδυνόμενη οικονομία. Επιθυμεί επίσης από την Ουάσιγκτον να περιορίσει τη στήριξη στην Ταϊβάν, να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές τεχνολογίας και να παρατείνει την αναστολή δασμών.
Θα πιέσει το Ιράν η Κίνα;
Παρά τις επενδύσεις της Κίνας σε ανανεώσιμες πηγές και ηλεκτρικά οχήματα, εξακολουθεί να επηρεάζεται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, καθώς έως και το 40% των εισαγωγών πετρελαίου της διέρχεται από εκεί.
Σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλίας, λίγα κινεζικά πλοία ρισκάρουν πλέον τη διέλευση, ενώ τουλάχιστον εννέα φαίνεται να έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο.
«Όλοι ωφελούνται από το άνοιγμα των Στενών», δήλωσε η Γιουν Σαν από το Stimson Center, εκτιμώντας ότι το Πεκίνο ίσως προσπαθήσει να μεσολαβήσει ή να ασκήσει διακριτική πίεση στο Ιράν.
Μια τέτοια στάση θα βελτίωνε τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον πριν από τη σύνοδο και θα ενίσχυε την εικόνα της Κίνας ως υπεύθυνης μεγάλης δύναμης.
Ωστόσο, «η Κίνα δεν μπορεί να πιέσει το Ιράν μονομερώς», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι πιθανότατα θα προτρέψει ιδιωτικά τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να προχωρήσουν σε κατάπαυση πυρός.
Η αναβολή της συνόδου ίσως εξυπηρετεί και τα συμφέροντα της Κίνας: αν ο πόλεμος παραταθεί, η αυξημένη πίεση στις ΗΠΑ μπορεί να δώσει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στο Πεκίνο.
«Και οι δύο πλευρές έχουν προσδοκίες από τη σύνοδο, αλλά ίσως ο Τραμπ τη χρειάζεται περισσότερο για να δείξει ότι μπορεί να πετύχει μια συμφωνία», κατέληξε ο αναλυτής Κλάους Σουνγκ.
Με πληροφορίες από New York Times
