Η χρήση φθηνών drones από το Ιράν θέτει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους σε οικονομικό μειονέκτημα, εξαντλώντας τα αποθέματα των ακριβών πυραύλων τους, αναφέρουν οι New York Times. Σύμφωνα με τους Financial Times, το Πεντάγωνο και τουλάχιστον μια χώρα του Περσικού Κόλπου βρίσκονται σε συζητήσεις για να αποκτήσουν ουκρανικής κατασκευής φθηνά drones.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κυριαρχούν στους ουρανούς πάνω από το Ιράν. Ωστόσο τα... μαθηματικά δεν είναι απαραίτητα με το μέρος της Αμερικής. Το Ιράν χρησιμοποιεί φθηνά drones για στοχευμένες επιθέσεις στη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαθέτουν προηγμένα και ακριβά συστήματα αεράμυνας ικανά να αναχαιτίσουν τον μεγάλο όγκο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και drones.
«Είναι σίγουρα πιο ακριβό να καταρρίψεις ένα drone παρά να το στείλεις στον αέρα», τονίζει ο Άρθουρ Έρικσον, διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της εταιρείας κατασκευής drones Hylio στο Τέξας. «Είναι παιχνίδι χρημάτων. Ο λόγος κόστους ανά βολή, ανά αναχαίτιση, στην καλύτερη περίπτωση είναι 10 προς 1. Αλλά μπορεί να φτάσει 60 ή 70 προς 1 υπέρ του Ιράν».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Ιράν έχει εκτοξεύσει περισσότερα από 2.000 drones από το Σάββατο που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις επιθέσεις εναντίον του και κάποια έφτασαν στον στόχο τους, παρά τα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων συστήματα αεράμυνας που διαθέτει ο Τραμπ. Πρόκειται για ένα επερχόμενο πρόβλημα - όχι μόνο στη Μέση Ανατολή, αλλά παντού. Σε έναν κόσμο όπου τα επιθετικά drones είναι φθηνά και η άμυνα εναντίον τους δαπανηρή, το κόστος μπορεί να γίνει μη βιώσιμο με την πάροδο του χρόνου.
Τι κάνει τα ιρανικά drones τόσο αποτελεσματικά;
Τα drones Shahed του Ιράν είναι τριγωνικής μορφής, έχουν περίπου 3,5 μέτρα μήκος και φέρουν εκρηκτικό φορτίο στη μύτη, το οποίο εκρήγνυται όταν χτυπήσει τον στόχο. Είναι αρκετά μικρά ώστε να εκτοξεύονται από το πίσω μέρος ενός φορτηγού, καθιστώντας τα εύκολα στην απόκρυψη και δύσκολα στο κυνήγι. Η μακρινής εμβέλειας εκδοχή του Shahed, γνωστή ως 136, μπορεί να διανύσει περίπου 1.200 μίλια, φτάνοντας σε στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την Stacie Pettyjohn, ανώτερη συνεργάτη και διευθύντρια του προγράμματος άμυνας στο Center for a New American Security, ένα think tank στην Ουάσιγκτον.
Πόσο κοστίζουν τα drones του Ιράν;
Κάθε Shahed κοστίζει περίπου 20.000 έως 50.000 δολάρια, ανάλογα με το μοντέλο, σύμφωνα με την Pettyjohn. Η Ρωσία παράγει μαζικά μια εκδοχή του Shahed για χρήση κατά της Ουκρανίας. Το Ιράν πιθανόν να έχει κατασκευάσει χιλιάδες τέτοια drones.
Πόσο κοστίζει η εξουδετέρωση των ιρανικών drones;
Το κορυφαίο σύστημα αεράμυνας Patriot χρησιμοποιεί πυραύλους αναχαίτισης που μπορεί να κοστίζουν πάνω από 3 εκατομμύρια δολάρια η βολή και υπάρχουν σε περιορισμένα αποθέματα. Για παράδειγμα, η Lockheed Martin παρέδωσε μόλις 620 PAC-3 αναχαιτιστές το 2025, σημειώνοντας ρεκόρ παραγωγής.
«Έχουμε ωθήσει κάθε σύστημα αντιμετώπισης UAS μπροστά, χωρίς να λογαριάσουμε το κόστος», δήλωσε ο Υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη, αναγνωρίζοντας τα σκληρά μαθηματικά πίσω από μια επιτυχή αναχαίτιση.
Υπάρχουν πιο φθηνοί τρόποι να αντιμετωπιστούν οι επιθέσεις του Ιράν;
Ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποιεί επίσης λιγότερο δαπανηρές τεχνολογίες αντι-drone. Το σύστημα Raytheon Coyote, που εκτοξεύει drones για να καταρρίψουν άλλα drones, κοστίζει περίπου 126.500 δολάρια ανά αναχαίτιση, σύμφωνα με το Center for a New American Security. Είναι πολύ φθηνότερο από έναν PAC-3, αλλά εξακολουθεί να είναι πολλαπλάσιο του κόστους ενός Shahed.
«Προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν φθηνότερα όπλα για να κάνουν τη δουλειά που χρειάζεται», είπε για τον αμερικανικό στρατό ο Riki Ellison, πρόεδρος και ιδρυτής του Missile Defense Advocacy Alliance.
Δεν έχουν οι ΗΠΑ δικά τους drones;
Ο αμερικανικός στρατός επένδυσε πολλά χρόνια σε μεγάλα, εξελιγμένα μη επανδρωμένα συστήματα όπως τα Predator drones, αλλά δυσκολεύτηκε να παραγάγει φθηνά, αναλώσιμα drones, που κυριαρχούν στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τους τελευταίους μήνες, το Υπουργείο Άμυνας επιχείρησε να επιταχύνει την παραγωγή τέτοιων drones με συμβάσεις αξίας 1,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε τέσσερις φάσεις τα επόμενα δύο χρόνια. Είκοσι πέντε εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων και ουκρανικών, ανταγωνίζονται για χρηματοδότηση 150 εκατομμυρίων δολαρίων. Οι νικητές πρέπει να παραδώσουν drones σε λίγους μήνες, όχι χρόνια.
Οι Αμερικανοί ηγέτες ανακοίνωσαν ότι αντέγραψαν ένα ιρανικό Shahed και χρησιμοποιούν τροποποιημένη έκδοση στον τρέχοντα πόλεμο. Η αμερικανική έκδοση, LUCAS (Low-cost Unmanned Combat Attack System), κατασκευάζεται από την εταιρεία SpektreWorks στην Αριζόνα.
Εχουν επαρκή αποθέματα πυραύλων οι ΗΠΑ;
Υπάρχουν φόβοι ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα εξαντλήσουν τους πυραύλους αναχαίτισης που χρειάζονται για να υπερασπιστούν την περιοχή.
Έκθεση του Center for Strategic and International Studies τον Δεκέμβριο παρακολουθεί δημόσια δεδομένα στρατιωτικών προμηθειών και δείχνει ότι οι ΗΠΑ προμηθεύονταν σχετικά λίγους πυραύλους αναχαίτισης τα τελευταία χρόνια - εκατοντάδες, όχι χιλιάδες - υποδεικνύοντας ανισορροπία μεταξύ αναγκών σε θερμό πεδίο μάχης και διαθέσιμης προσφοράς. Αν και πρόσφατα υπέγραψαν συμβάσεις για αύξηση της παραγωγής, θα χρειαστούν χρόνια για να καλυφθεί η ζήτηση.
Την Τετάρτη, ο στρατηγός Dan Caine, πρόεδρος των Επιτελείων, αναγνώρισε την ανησυχία αλλά διαβεβαίωσε ότι η χώρα έχει αρκετούς πυραύλους.
«Έχουμε επαρκή πυρομαχικά ακριβείας για το έργο που έχουμε μπροστά μας - τόσο στην επίθεση όσο και στην άμυνα», είπε. «Ωστόσο, θέλω να σας πω, φίλοι μου, δεν θέλω να μιλάω για ποσότητες», πρόσθεσε.
Με πληροφορίες από New York Times
