Η Ρουμανία έχει τους πιο θανατηφόρους δρόμους στην ΕΕ ενώ οι κακές υποδομές της, η αδύναμη επιβολή του νόμου και η κουλτούρα της επιθετικής οδήγησης οδήγησαν σε 78 θανάτους ανθρώπων ανά εκατομμύριο σε τροχαία δυτυχήματα το 2024.
Η πρόσφατη απώλεια των 7 Ελλήνων φιλάθλων του ΠΑΟΚ σε τροχαίο δυστύχημα στη Ρουμανία, κάνει την ιστορία αυτή ακόμα πιο σημαντική.
Σχεδόν οι μισοί από τους 1.500 ετήσιους θανάτους στη Ρουμανία είναι οι ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, πεζοί και ποδηλάτες. «Δεν ήμουν αρκετά προσεκτικός, δεν οδηγούσα αρκετά αργά, ούτε αρκετά συνειδητοποιημένος», δήλωσε ο Lucian Mîndruță, δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παρουσιαστής στο Βουκουρέστι. «Έμαθα με τον δύσκολο τρόπο» είπε στον Guardian.
Τα αυτοκίνητα είναι ο μεγαλύτερος «δολοφόνος» παιδιών και νεαρών ενηλίκων παγκοσμίως, αλλά οι προσπάθειες για να διασωθούν ζωές δεν μπορούν εύκολα να προσελκύσουν την προσοχή του κοινού ή της πολιτικής. Ακόμα και στην Ευρώπη, όπου τα ποσοστά θνησιμότητας είναι χαμηλά σε σχέση με τα παγκόσμια πρότυπα, πέντε φορές περισσότεροι άνθρωποι σκοτώνονται σε τροχαία δυστυχήματα παρά δολοφονούνται. Η ΕΕ είναι κοντά στο να αποτύχει στον στόχο της για μείωση στο μισό των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα έως το 2030.
Την ώρα που η απογοήτευση του κοινού για την επικίνδυνη οδήγηση έχει αυξηθεί, η ρουμανική κυβέρνηση έκανε τα πρώτα σοβαρά βήματα για να κάνει τους δρόμους ασφαλέστερους. Πέρυσι, όρισε την επιθετική συμπεριφορά, ανάμεσά τους και τον εκφοβισμό άλλων οδηγών, νομικά και αύξησε τις ποινές για επικίνδυνη οδήγηση. Ένα δίκτυο καμερών ταχύτητας εισήχθη παράλληλα με ένα σύστημα για την αυτόματη ανίχνευση παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
«Τα πράγματα κινούνται», δήλωσε ο Alexandru Ciuncan, πρόεδρος του Συνασπισμού για την Οδική Ασφάλεια (RSC), μιας ομάδας που αγωνίζεται για την οδική ασφάλεια στη Ρουμανία. «Όχι με την ταχύτητα που θέλουμε, αλλά είμαστε χαρούμενοι που κάτι συμβαίνει τώρα».
Τα στατιστικά
Υπάρχουν σημάδια προόδου. Το ποσοστό θανάτων στους δρόμους της Ρουμανίας μειώθηκε ελαφρώς το 2024 σε έναν μέσο όρο τεσσάρων ατόμων την ημέρα, με εννέα επιπλέον άτομα την ημέρα να τραυματίζονται σοβαρά. Νέα στοιχεία της αστυνομίας δείχνουν ότι η πτωτική τάση συνεχίστηκε το 2025, με τους θανάτους να μειώνονται κατά 13% και τους σοβαρούς τραυματισμούς κατά 4%.
Ωστόσο, η διαρθρωτική αλλαγή παραμένει άπιαστος στόχος. Τον Οκτώβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε στη Ρουμανία επιστολή ειδοποίησης για την ορθή εφαρμογή της οδηγίας της για την οδική ασφάλεια. Οι ακτιβιστές παραπονιούνται για μια διάχυτη κουλτούρα «εγωιστικής» οδήγησης και φοβούνται ότι η αλλαγή νοοτροπίας θα διαρκέσει περισσότερο από μια δεκαετία. Τον Μάιο, η χώρα διοργάνωσε την πρώτη εβδομάδα ευαισθητοποίησης για την οδική ασφάλεια.
Στην πυκνή κυκλοφορία των αυτοκινήτων στις ώρες αιχμής που γεμίζουν τους δρόμους με νέφος του Βουκουρεστίου, της δεύτερης πιο μολυσμένης πρωτεύουσας στην ΕΕ, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, ένας γερασμένος στόλος αυτοκινήτων που συχνά λειτουργεί με ντίζελ επιδεινώνει τους κινδύνους από την απερίσκεπτη οδήγηση.
Η κυκλοφορία των οχημάτων ευθύνεται για το 60% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης της πόλης, σύμφωνα με την Περιβαλλοντική Πλατφόρμα για το Βουκουρέστι, και η επικράτηση παλαιών εισαγόμενων αυτοκινήτων, με βρώμικες εξατμίσεις και ελάχιστα χαρακτηριστικά ασφαλείας, αυξάνει τον αριθμό των νεκρών τόσο από νέφος όσο και από τροχαία δυστυχήματα.
Ο Raul Cazan, πρόεδρος του 2Celsius, μιας περιβαλλοντικής ΜΚΟ, δήλωσε ότι οι εισαγώμενες «σακαράκες» συχνά είχαν φθορές και δεν διέθεταν σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας, όπως ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου ευστάθειας και προηγμένους αερόσακους. «Δεν εισάγετε μόνο ρύπανση από τη Δύση», είπε. «Εισάγετε επίσης κινδύνους» τόνισε.
Η άνθηση των SUV και οι απειλές
Οι δρόμοι της Ευρώπης έχουν γίνει ασφαλέστεροι εδώ και δεκαετίες, αλλά η πρόοδος έχει σταματήσει τα τελευταία χρόνια και η άνθηση των SUV απειλεί να αντιστρέψει την πρόοδο. Το μέσο ύψος του καπό στις πωλήσεις καινούργιων αυτοκινήτων το 2024 αυξήθηκε από 77 εκατοστά το 2010 σε 84 εκατοστά, με τους κινδύνους για τους ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου.
Στη Ρουμανία, έναν σημαντικό κατασκευαστή ανταλλακτικών για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, τα SUV αποτελούν περίπου το ήμισυ των νέων αυτοκινήτων που ταξινομούνται και κυριαρχούν στις διαδικτυακές καταχωρίσεις μεταχειρισμένων αυτοκινήτων. Η εισροή θα οδηγήσει σε έναν πιο σύγχρονο στόλο οχημάτων, αλλά η επιπλέον μάζα των αυτοκκινήτων και η μειωμένη όραση των οδηγών τους είναι πιθανό να υπονομεύσουν τα οφέλη.
«Εάν όλα τα άλλα παραμένουν ίδια, τα ολοένα και μεγαλύτερα αυτοκίνητα μειώνουν την ασφάλεια για όλους τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου», δήλωσε ο James Nix από την Transport & Environment, μία ΜΚΟ με έδρα τις Βρυξέλλες. «Η αύξηση του πλάτους είναι πιθανό να φέρει περισσότερες πλευρικές συγκρούσεις. Τα ψηλότερα καπό μειώνουν την όραση και αυξάνουν τη σοβαρότητα των τραυματισμών στη συντριπτική πλειοψηφία των συγκρούσεων».
Η ανάλυση των αστυνομικών δεδομένων από την RSC διαπίστωσε ότι η υπερβολική ταχύτητα ήταν η πιο συχνή αιτία θανάτων το 2024 και η «απειθαρχία των πεζών» - όπως η παράκαμψη της οδού - ο κύριος παράγοντας που αναφέρεται στους σοβαρούς τραυματισμούς. Στην ύπαιθρο ειδικότερα, η έλλειψη ασφαλών διαβάσεων και πεζοδρομίων συμβάλλει στο να έχουν οι αγροτικές περιοχές διπλάσιο ποσοστό θνησιμότητας από τις αστικές περιοχές. Σχεδόν οι μισοί θάνατοι συμβαίνουν σε εθνικούς δρόμους υψηλής ταχύτητας που διασχίζουν κοινότητες.
Ο Mîndruță, ερασιτέχνης ποδηλάτης που έχει χάσει φίλους σε τροχαία δυστυχήματα, είπε ότι η οδήγηση σε άλλες χώρες τον έκανε να συνειδητοποιήσει πόσο ικανοποιητικό ήταν να οδηγεί με προσοχή για τη δική του ασφάλεια και την ασφάλεια των άλλων. Το να είσαι ατομικιστής στο δρόμο δεν είναι πραγματικά καλό για την υγεία ή την ψυχή σου, είπε, αναπολώντας τις συγκρούσεις στις οποίες ενεπλάκη. «Το να σκοτώσεις κάποιον άλλο είναι εφιάλτης».
Mε πληροφορίες του Guardian
