Μήνυμα ενότητας, με σαφείς όμως υπενθυμίσεις για την ανάγκη μιας πιο ισχυρής και αυτόνομης Ευρώπης, εξέπεμψαν οι ευρωπαίοι ηγέτες μετά την κεντρική ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Όπως αναφέρει το Reuters, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε τις Ηνωμένες Πολιτείες «παιδί της Ευρώπης», επιδιώκοντας να κατευνάσει τις ανησυχίες που έχουν ενταθεί έπειτα από έναν χρόνο τεταμένων διατλαντικών σχέσεων. Ωστόσο, παρά τον συμφιλιωτικό τόνο, η ομιλία του Ρούμπιο άφησε αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα. Δεν υπήρξαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ούτε άμεση αναφορά στη Ρωσία, γεγονός που προκάλεσε σκέψεις σε ευρωπαϊκούς κύκλους.
Φον ντερ Λάιεν: «Πολύ καθησυχαστική» ομιλία
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η τοποθέτηση του Ρούμπιο την «καθησύχασε πολύ». Όπως ανέφερε, τον θεωρεί «καλό φίλο και ισχυρό σύμμαχο», επισημαίνοντας ότι ήταν σημαντικό το ξεκάθαρο μήνυμα υπέρ μιας ισχυρής Ευρώπης εντός της Συμμαχίας.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης υπάρχουν και πιο «σκληρές φωνές», υπογραμμίζοντας όμως ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται εντατικά για την ενίσχυση της δικής της ισχύος.
Γαλλία: Σταθερή πορεία προς την ευρωπαϊκή αυτονομία
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό χαιρέτισε την αναφορά στην κοινή διατλαντική κληρονομιά, τονίζοντας ότι οι μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από μία μόνο χώρα, όσο ισχυρή κι αν είναι.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η ομιλία Ρούμπιο δεν αλλάζει τη στρατηγική της Ευρώπης. «Αυτό το έχουμε ξανακούσει από Δημοκρατικές και Ρεπουμπλικανικές κυβερνήσεις», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση για οικοδόμηση μιας «ισχυρής και ανεξάρτητης Ευρώπης», ανεξάρτητα από τους εκάστοτε τόνους στην Ουάσιγκτον.
Γερμανία: Στήριξη στη διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ χαρακτήρισε την ομιλία «ακριβώς αυτή που περίμενε» από τον Ρούμπιο, τον οποίο περιέγραψε ως «αληθινό εταίρο».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη διατήρησης της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες, με επίκεντρο τα United Nations, τα οποία χαρακτήρισε «συμβούλιο ειρήνης». Αναγνώρισε, ωστόσο, την ανάγκη μεταρρυθμίσεων ώστε ο ΟΗΕ να γίνει πιο αποτελεσματικός, στοιχείο που –όπως είπε– υπογράμμισε και ο Ρούμπιο.
Φινλανδία: Έμφαση στην ενότητα και το διεθνές δίκαιο
Από την πλευρά της, η υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας Ελίνα Βάλτονεν δήλωσε «πολύ ικανοποιημένη» τόσο με τον τόνο όσο και με το περιεχόμενο της ομιλίας. Τόνισε ότι η επαναλαμβανόμενη αναφορά στην ενότητα και στην υπεράσπιση των κοινών αξιών ανταποκρίνεται στις ευρωπαϊκές προσδοκίες.
Υπογράμμισε, τέλος, τη σταθερή προσήλωση της Ευρώπης στη διεθνή κοινότητα και στο διεθνές δίκαιο, ως θεμέλιο της συλλογικής ασφάλειας.
Η Ρωσία, η Κίνα και η «σκληρή ισχύς»
Σε ερώτηση για τη Ρωσία, ο Ρούμπιο διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ δεν εγκαταλείπουν την προσπάθεια για ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, σημειώνοντας όμως ότι δεν είναι σαφές αν η Μόσχα είναι έτοιμη για ουσιαστική πρόοδο.
Στο ίδιο βήμα, ο Κινέζος ΥΠΕΞ Γουάνγκ Γι προειδοποίησε κατά των «αυθόρμητων» εκκλήσεων αποστασιοποίησης των ΗΠΑ από την Κίνα, αφήνοντας αιχμές για φωνές στην Ουάσιγκτον που υπονομεύουν τη διμερή σχέση.
Από την ευρωπαϊκή πλευρά, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε μια ισχυρότερη και πιο αυτάρκη Ευρώπη, ικανή να διαχειριστεί τη νέα εποχή γεωπολιτικού ανταγωνισμού, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έδωσε έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της «σκληρής ισχύος» και της στρατιωτικής ετοιμότητας του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο Στάρμερ μίλησε, επίσης, για βαθύτερη οικονομική και αμυντική συνεργασία με την Ευρώπη, έξι χρόνια μετά το Brexit, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω ευθυγράμμισης με την ενιαία αγορά της ΕΕ.
«Το νόμισμα της εποχής είναι η σκληρή ισχύς», υπογράμμισε. «Πρέπει να είμαστε σε θέση να αποτρέψουμε την επιθετικότητα και, αν χρειαστεί, να είμαστε έτοιμοι να πολεμήσουμε».
