Μέχρι πρόσφατα, πολλοί αντιστέκονταν στη χρήση του όρου «φασισμός» για να περιγράψουν τα έργα και τις ήμερες του προέδρου Τραμπ.
Ένας από αυτούς ήταν και ο Jonathan Rauch, συνεργάτης του Brookings Institution που έγραψε χθες το παρακάτω άρθρο γνώμης στο Atlantic.
O Rauch αναφέρεται καταρχάς τους λόγους που τον έκαναν επιφυλακτικό στην χρήση του όρου: «Πρώτον, υπήρχαν πάρα πολλά στοιχεία του κλασικού φασισμού που δεν φαίνονταν να ταιριάζουν. Δεύτερον, ο όρος έχει χρησιμοποιηθεί υπερβολικά, σε σημείο να έχει χάσει το νόημά του, ιδίως από προοδευτικούς κύκλους που σε αποκαλούν φασίστα αν αντιτίθεσαι στις αμβλώσεις ή τις θετικές διακρίσεις. Τρίτον, ο φασισμός ορίζεται αρκετά στενά, ακόμη και από τους ίδιους τους υποστηρικτές του.
Από την αρχή, ο φασισμός υπήρξε ένα ασυνάρτητο δόγμα, και ακόμη και σήμερα οι μελετητές δεν συμφωνούν στον ορισμό του. Η αρχική εκδοχή της Ιταλίας διέφερε από της Γερμανίας, η οποία διέφερε από της Ισπανίας, η οποία διέφερε από της Ιαπωνίας».
Γράφοντας πριν έναν χρόνο, ο Rauch υποστήριξε ότι το καθεστώς διακυβέρνησης του Τραμπ είναι μια εκδοχή πατριμονιαλισμού - στην οποία το κράτος γίνεται αντιληπτό ως προσωπική ιδιοκτησία και οικογενειακή επιχείρηση του εκάστοτε ηγέτη. «Αυτό εξακολουθεί να ισχύει. Όπως σημείωσα όμως και τότε, ο πατριμονιαλισμός είναι ένα στυλ διακυβέρνησης, όχι μια επίσημη ιδεολογία ή σύστημα.
Μπορεί να επικαλυφθεί με κάθε είδους οργανωτικές δομές, ενώ επειδή η μόνη σταθερή του αρχή είναι η προσωπική πίστη στο "αφεντικό", δεν έχει συγκεκριμένη ατζέντα. Ο φασισμός, αντίθετα, είναι ιδεολογικός, επιθετικός και, τουλάχιστον στα πρώτα του στάδια, επαναστατικός. Επιδιώκει να κυριαρχήσει στην πολιτική, να συντρίψει την αντίσταση και να ξαναγράψει το κοινωνικό συμβόλαιο.
Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους του Τραμπ, αυτό που αρχικά έμοιαζε με μια προσπάθεια να μετατρέψει την κυβέρνηση σε προσωπικό του παιχνίδι έχει μετατοπιστεί εμφανώς προς έναν δογματικό και επιχειρησιακό φασισμό.
«Η όρεξη του Τραμπ για lebensraum, οι ισχυρισμοί του περί απεριόριστης εξουσίας, η στήριξή του στην παγκόσμια ακροδεξιά, η πολιτικοποίηση της δικαιοσύνης, η χρήση επιδεικτικής βαρβαρότητας, η επιδεικτική παραβίαση δικαιωμάτων, η δημιουργία μιας εθνικής παραστρατιωτικής αστυνομίας - όλα αυτά μαρτυρούν κάτι πιο σκόπιμο και πιο σκοτεινό από τη συνηθισμένη απληστία ή τον γκανγκστερισμό».
«Όταν αλλάζουν τα γεγονότα, αλλάζω γνώμη», υπογραμμίζει ο Jonathan Rauch. «Ο φασισμός περιγράφει πλέον καλύτερα την κατάσταση και η απροθυμία χρήσης του όρου καθίσταται μάλλον παράλογη. Αυτό δεν οφείλεται σε μία ή δύο ενέργειες της κυβέρνησής του, αλλά στο σύνολο τους».
Καταστρατήγηση των κανόνων
Από την αρχή της πρώτης προεκλογικής του εκστρατείας το 2015, ο Τραμπ διέλυσε σκόπιμα κάθε όριο ευπρέπειας: χλεύασε τον γερουσιαστή Τζον Μακέιν για την πολεμική του δράση, κορόιδεψε το πρόσωπο της συνυποψήφιας του Κάρλι Φιορίνα, φάνηκε να χλευάζει την έμμηνο ρύση της παρουσιάστριας του Fox News Μέγκιν Κέλι, δυσφήμησε μετανάστες και πολλά άλλα. Σήμερα συνεχίζει με άσεμνες χειρονομίες σε εργάτη εργοστασίου και αποκαλώντας έναν δημοσιογράφο «γουρούνι».
Δεν πρόκειται για ατυχήματα: Οι φασίστες χλευάζουν με ευχαρίστηση φιλελεύθερες αξίες όπως η λογική και η μετριοπάθεια, η ευγένεια και το δημόσιο πνεύμα, η ανεκτικότητα και η αυτοσυγκράτηση. Με το να γελοιοποιούν την ευπρέπεια και να λένε το «απαγορευμένο», ανοίγουν τον δρόμο για όσα ο Γουίλιαμ Γκάλστον έχει αποκαλέσει «σκοτεινά πάθη» του φόβου, της αγανάκτησης και κυρίως της κυριαρχίας - ένα είδος πολιτικής που μετατοπίζει τον δημόσιο λόγο σε έδαφος όπου οι φιλελεύθεροι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν.
Εξύμνηση της βίας
Κάθε κράτος χρησιμοποιεί βία για να επιβάλει τους νόμους του, αλλά τα φιλελεύθερα κράτη το κάνουν «απρόθυμα», ενώ ο φασισμός την αγκαλιάζει και την επιδεικνύει.
Ο Τραμπ επαινεί ένα βίαιο πλήθος· υποστηρίζει τα βασανιστήρια· φέρεται να έχει προτείνει να πυροβολούνται διαδηλωτές και μετανάστες. Οι διαφημίσεις στρατολόγησης της ICE εξιδανικεύουν στρατιωτικού τύπου εφόδους σε σπίτια και γειτονιές· η προπαγάνδα του δείχνει παιδική ευχαρίστηση στον θάνατο αμάχων· και όλοι έχουμε δει βίντεο πρακτόρων να τραβούν ανθρώπους έξω από αυτοκίνητα και σπίτια - εν μέρει επειδή η ίδια η κυβέρνηση τα κινηματογραφεί.
Όπως και η κατεδάφιση της αστικής ευπρέπειας, η εξύμνηση της βίας δεν είναι τυχαία στον φασισμό· είναι αναπόσπαστο μέρος του.
Το δίκαιο του ισχυρού
Επίσης χαρακτηριστικό του φασισμού είναι αυτό που ο Τζορτζ Όργουελ αποκάλεσε «λατρεία του νταή»: η αρχή, όπως το έθεσε ο Θουκυδίδης, πως «οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι πρέπει».
Αυτή η αντίληψη αποκαλύφθηκε στη διαβόητη συνάντηση του Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο, όπου ο Τραμπ έδειξε ανοιχτή περιφρόνηση για αυτό που θεωρούσε αδυναμία της Ουκρανίας· αποκαλύφθηκε ρητά και ανατριχιαστικά όταν ο Στίβεν Μίλερ, ο ισχυρότερος συνεργάτης του προέδρου, είπε στον Τζακ Τάπερ του CNN: «Ζούμε σε έναν κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, που κυβερνάται από τη δύναμη, που κυβερνάται από τη βία, που κυβερνάται από την ισχύ. Αυτοί είναι οι σιδερένιοι νόμοι του κόσμου που υπάρχουν από την αρχή του χρόνου». Αυτά τα λόγια, αν και ξένα προς τις παραδόσεις της αμερικανικής και της χριστιανικής ηθικής, θα μπορούσαν να είχαν βγει από τα χείλη οποιουδήποτε φασίστα δικτάτορα.
Πολιτικοποιημένη επιβολή του νόμου
Οι φιλελεύθεροι τηρούν τον νόμο είτε τους αρέσει είτε όχι· οι φασίστες, μόνο όταν τους αρέσει.
Ο ναζισμός διέθετε ένα «διττό κράτος», όπου ανά πάσα στιγμή οι εγγυήσεις του δικαίου μπορούσαν να πάψουν να ισχύουν. Ο Τραμπ δεν κρύβει την περιφρόνησή του για τη δικαιοσύνη · έχει απαιτήσει αμέτρητες φορές τη φυλάκιση των αντιπάλων του («Lock her up!» ήταν κεντρικό σύνθημα της εκστρατείας του το 2016), έχει προτείνει την «κατάργηση» του Συντάγματος και έχει απαντήσει «δεν ξέρω» όταν ρωτήθηκε αν υποχρεούται να το τηρεί.
Η πιο επικίνδυνη καινοτομία της δεύτερης θητείας του είναι η αναπροσαρμογή των ομοσπονδιακών διωκτικών αρχών ώστε να διώκουν τους εχθρούς του (και να προστατεύουν τους φίλους του).
«Τουλάχιστον 470 άτομα, οργανισμοί και θεσμοί έχουν στοχοποιηθεί για αντίποινα από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε - κατά μέσο όρο περισσότεροι από ένας την ημέρα», ανέφερε το Reuters τον Νοέμβριο (και σήμερα μπορούν να προστεθούν κι άλλοι, ξεκινώντας από τον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ).
Απανθρωποποίηση
Ο φασισμός αντλεί τη νομιμοποίησή του από τον ισχυρισμό ότι υπερασπίζεται τον λαό από εχθρούς που παρουσιάζονται ως ζώα, εγκληματίες, κτήνη.
Ο Τραμπ χαρακτηρίζει (μεταξύ άλλων) τους πολιτικούς του αντιπάλους ως «παράσιτα» και τους μετανάστες ως «σκουπίδια» που «δηλητηριάζουν το αίμα της χώρας μας» (φρασεολογία ευθέως δανεισμένη από το Τρίτο Ράιχ). Ο αντιπρόεδρος Βανς, ως γερουσιαστής, είχε εγκρίνει ένα βιβλίο με τίτλο Unhumans («Υπάνθρωποι»), τίτλος που αναφέρεται στην αριστερά. Και ποιος μπορεί να ξεχάσει τον ψευδή ισχυρισμό του ότι Αϊτινοί απαγάγουν και τρώνε κατοικίδια γάτες και σκύλους;
Τακτικές αστυνομικού κράτους
Ο Τραμπ έχει μετατρέψει την ICE σε μια εκτεταμένη παραστρατιωτική δύναμη που περιπολεί τη χώρα κατά βούληση, ερευνά και συλλαμβάνει χωρίς εντάλματα πολίτες με και χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα, χρησιμοποιεί επιδεικτικά βία, δρα πίσω από μάσκες, λαμβάνει ανεπαρκή εκπαίδευση, ψεύδεται για τις δραστηριότητές της και έχει ενημερωθεί ότι απολαμβάνει «απόλυτη ασυλία».
Το 2025 υπερδιπλασίασε το μέγεθός της και ο προϋπολογισμός της είναι πλέον μεγαλύτερος από εκείνον όλων των άλλων ομοσπονδιακών διωκτικών αρχών - μαζί και μεγαλύτερος από τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς όλων εκτός από 15 χωρών στον κόσμο.
«Αυτό θα επηρεάσει κάθε κοινότητα, κάθε πόλη», παρατήρησε πρόσφατα ο ερευνητής του Cato Institute, Ντέιβιντ Μπιρ. «Σχεδόν όλοι στη χώρα μας θα έρθουν σε επαφή με αυτό, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Στη Μινεάπολη και αλλού, η υπηρεσία έχει συμπεριφερθεί προκλητικά, βίαια και παράνομα — συμπεριφορές που ο Τραμπ και το επιτελείο του έχουν ενθαρρύνει και καλύψει - στέλνοντας μάλιστα τηλεοπτικά συνεργεία να τις καταγράψουν, ίσως με την ελπίδα να προκαλέσουν βίαιη αντίσταση που θα δικαιολογούσε περαιτέρω καταστολή, μια κλασική φασιστική τακτική.
Η πρόσφατη εμφάνιση της υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ με μια πινακίδα που έγραφε «Ένας από εμάς, όλοι σας» φάνηκε να παραπέμπει σε ένα ακόμη φασιστικό στερεότυπο, τη συλλογική τιμωρία - όπως εξάλλου και η απόφαση της κυβέρνησης να κατακλύσει τη Μινεάπολη με χιλιάδες αστυνομικούς, μια προτεραιοποίηση που ήταν ρητά εκδικητική.
Υπονόμευση των εκλογών
Η πρόσφατη νύξη του Τραμπ ότι δεν θα έπρεπε να υπάρξουν εκλογές το 2026 μπορεί να ήταν αστείο ή και όχι (όπως υποστήριξε ο Λευκός Οίκος), αλλά ο ίδιος και οι υποστηρικτές του MAGA πιστεύουν πως αυτοί δεν χάνουν ποτέ εκλογές.
Κατέβαλαν τεράστιες προσπάθειες για να ανατρέψουν το αποτέλεσμα των εκλογών του 2020, όπως περιγράφεται εξαντλητικά στο κατηγορητήριο και την έκθεση του εισαγγελέα Τζακ Σμιθ.
Η νοθεία, η κλοπή ή η απευθείας ακύρωση εκλογών είναι, φυσικά, το πρώτο μέλημα των φασιστών.
Παρότι ο Τραμπ έχει όριο θητειών, δεν πρέπει να περιμένουμε πως ο ίδιος και οι πιστοί του MAGA θα παραδώσουν οικειοθελώς τον Λευκό Οίκο σε έναν Δημοκρατικό το 2029, ανεξαρτήτως του τι θα πουν οι ψηφοφόροι - και η δεύτερη εξέγερση θα είναι πολύ καλύτερα οργανωμένη από την πρώτη.
Το ιδιωτικό γίνεται δημόσιο
Ο κλασικός φασισμός απορρίπτει τη θεμελιώδη φιλελεύθερη διάκριση ανάμεσα στο κράτος και τον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με το ρητό του Μουσολίνι: «Κανένα άτομο ή ομάδα έξω από το Κράτος».
Ανάμεσα στις πιο τολμηρές (αν και μόνο εν μέρει επιτυχημένες) πρωτοβουλίες του Τραμπ είναι οι προσπάθειές του να θέσει υπό κρατικό έλεγχο ιδιωτικούς φορείς, όπως δικηγορικά γραφεία, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις. Μία από τις πρώτες πράξεις του ως προέδρου πέρυσι ήταν να παραβιάσει προκλητικά έναν πρόσφατα ψηφισμένο νόμο αναλαμβάνοντας ο ίδιος την ιδιοκτησία του TikTok.
Επιθέσεις στα μέσα ενημέρωσης
Λίγο μετά την ανάληψη της εξουσίας το 2017, ο Τραμπ χαρακτήρισε τα μέσα ενημέρωσης «εχθρό του αμερικανικού λαού», μια φράση γνώριμη από δικτατορίες του εξωτερικού.
Η εχθρότητά του δεν υποχώρησε ποτέ, αλλά στη δεύτερη θητεία του έχει φτάσει σε νέα ύψη: Ο Τραμπ έχει απειλήσει να «κατεβάσει» εκπομπές, έχει καταχραστεί τις ρυθμιστικές του αρμοδιότητες, έχει χειραγωγήσει συμφωνίες εξαγοράς, έχει καταθέσει αγωγές SLAPP, έχει ευνοήσει συγκεκριμένα μέσα, έχει ερευνήσει την κατοικία δημοσιογράφου και έχει δυσφημίσει ειδησεογραφικούς οργανισμούς.
Παρότι δεν μπορεί να ελέγξει τα μέσα ενημέρωσης στον βαθμό που μπορεί ο Ούγγρος πρωθυπουργός, ακολουθεί πιστά την σχολή Όρμπαν. Κανένας άλλος πρόεδρος, ούτε καν ο Ρίτσαρντ Νίξον (που δεν ήταν φίλος του Τύπου), δεν έχει χρησιμοποιήσει τόσο απροκάλυπτα ανελεύθερες τακτικές κατά των μέσων.
Εδαφική και στρατιωτική επιθετικότητα
Ένας λόγος που δίσταζα να ταυτίσω τον τραμπισμό με τον φασισμό, στην πρώτη θητεία του προέδρου, ήταν η φαινομενική έλλειψη ενδιαφέροντος για ανάληψη στρατιωτικής δράσης εις βάρος άλλων κρατών· αν μη τι άλλο, έμοιαζε διστακτικός στη χρήση βίας στο εξωτερικό.
Στη δεύτερη θητεία του, ωστόσο, ο Τραμπ χρησιμοποιεί αδιάκριτα την στρατιωτική ισχύ του. Πολλοί πρόεδροι έχουν καταφύγει στη βία, αλλά η ρητά αρπακτική χρήση της από τον Τραμπ για την «κλοπή» του πετρελαίου της Βενεζουέλας ή οι γκανγκστερικές απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας «με τον εύκολο» ή «με τον δύσκολο τρόπο» ήταν κινήσεις αυταρχισμού τύπου δεκαετίας του 1930.
Το ίδιο ισχύει και για την περιφρόνησή του προς το διεθνές δίκαιο, το δεσμευτικό πλαίσιο των συμμαχιών και τους διακρατικούς οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση - όλα όσα εμποδίζουν την ανεμπόδιστη άσκηση της κρατικής βούλησης.
Διακρατική εμβέλεια
Οι φασίστες αγαπούν την παρέα· ο κόσμος είναι ασφαλέστερος γι’ αυτούς όταν είναι περισσότεροι.
Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει απομακρυνθεί από την παραδοσιακή πολιτική των ΗΠΑ, μειώνοντας τη στήριξη στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ επαινεί και υποστηρίζει αυταρχικούς λαϊκιστές και ανελεύθερους εθνικιστές, μεταξύ άλλων, στη Σερβία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, τη Γερμανία, την Τουρκία, το Ελ Σαλβαδόρ και τη Σλοβακία.
Την ίδια ώρα επιδεικνύει μια παράξενη υποτέλεια προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η de facto ευθυγράμμισή του απέναντι στους φιλελεύθερους συμμάχους της Αμερικής και τα κόμματά τους στην Ευρώπη, τα οποία περιφρονεί.
Εθνικισμός «αίμα και γη»
Σήμα κατατεθέν του φασισμού είναι η επιμονή στο δόγμα πως η χώρα δεν είναι απλώς ένα σύνολο ατόμων αλλά ένας λαός, ένα Volk: μια μυστικιστικά ορισμένη και εθνοτικά καθαρή ομάδα, δεμένη με κοινό αίμα, κουλτούρα και πεπρωμένο.
Σε συμφωνία με αυτή την ιδέα, ο Τραμπ έχει αποκηρύξει την ιθαγένεια, ενώ ο Βανς έχει καλέσει σε «επαναπροσδιορισμό του νοήματος της αμερικανικής ιθαγένειας στον 21ο αιώνα», ώστε να δίνεται προτεραιότητα σε Αμερικανούς με μακρύτερους ιστορικούς δεσμούς: «σε ανθρώπους των οποίων οι πρόγονοι πολέμησαν στον Εμφύλιο Πόλεμο», όπως το έθεσε, ή σε όσους στη δεξιά του MAGA αποκαλούνται «Αμερικανοί κληρονομιάς». Με άλλα λόγια, κάποιοι Αμερικανοί είναι πιο volk από άλλους.
Λευκός και χριστιανικός εθνικισμός
Παρότι ο Βανς, ο Τραμπ και το MAGA δεν διακηρύσσουν ρητά μια ιδεολογία φυλετικής υπεροχής, δεν κρύβουν τη νοσταλγία τους για μια πιο λευκή και πιο χριστιανική Αμερική.
Ο Τραμπ το έχει καταστήσει σαφές με πολλούς τρόπους: εκφράζοντας την περιφρόνησή του για «τριτοκοσμικές» χώρες και την προτίμησή του σε λευκούς χριστιανούς μετανάστες· δεχόμενος επιλεκτικά λευκούς Νοτιοαφρικανούς ως πολιτικούς πρόσφυγες· επαναφέροντας ονόματα συνομοσπονδιακών στρατηγών σε στρατιωτικές βάσεις· και λέγοντας ότι οι νόμοι για τα πολιτικά δικαιώματα οδήγησαν στο να «υποστούν οι λευκοί πολύ άδικη μεταχείριση».
Χρήση πολιτοφυλακών
Η χρήση πολιτοφυλακών και όχλων για την παρενόχληση, τον ξυλοδαρμό και τον εκφοβισμό αντιπάλων είναι κλασική φασιστική τακτική (το κλασσικό παράδειγμα είναι το πογκρόμ της Νύχτας των Κρυστάλλων το 1938). Το αντίστοιχο του Τραμπ και του MAGA ήταν η εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021.
Ο Τραμπ προετοίμασε συνειδητά το έδαφος, καλώντας πολιτοφυλακές να «κρατηθούν πίσω και να είναι έτοιμες» και στέλνοντας το μήνυμα «Ελάτε, θα γίνει χαμός!».
Η χάρη που έδωσε σε όλους τους επιτιθέμενους στο Καπιτώλιο - περισσότερους από 1.500, συμπεριλαμβανομένων των πιο βίαιων — απέδειξε αυτό που γνωρίζαμε: ότι είχαν την ευλογία του.
Εμμονή με τον ηγέτη
Από το 2016, όταν δήλωνε ότι «μόνο εγώ μπορώ να το διορθώσω αυτό» και ότι οι υποστηρικτές του θα του παρέμεναν πιστοί ακόμη κι αν πυροβολούσε κάποιον στη Πέμπτη Λεωφόρο, ο Τραμπ καλλιέργησε μια λατρεία στο πρόσωπό του.
Αν και ορισμένες από τις προσπάθειές του μπορεί να φαίνονται κωμικές (το επίχρυσο Οβάλ Γραφείο, η μετονομασία του Κέντρου Κένεντι, η προτεινόμενη αψίδα του θριάμβου), ο καθένας μπορεί να δει ομοιότητες με την στρατηγική της λατρείας του ηγέτη σε ένα καθεστώς φασιστικού τύπου.
Κατασκευή μιας εναλλακτικής πραγματικότητας
Όπως έχουν τονίσει ο Όργουελ, η Χάνα Άρεντ και σχεδόν κάθε άλλος μελετητής του αυταρχισμού, η δημιουργία ενός πεδίου παραμόρφωσης της πραγματικότητας είναι το πρώτο πράγμα που θα κάνει μια φασιστικού τύπου κυβέρνηση, ώστε να προωθήσει τη δική της αφήγηση, να συγχύσει τους πολίτες, να αποθαρρύνει τους πολιτικούς αντιπάλους και να δικαιολογήσει κάθε μορφή διαφθοράς και κατάχρησης.
Αν και άλλοι πρόεδροι έχουν πει ψέματα, κανένας δεν έχει πλησιάσει τη χρήση μαζικής παραπληροφόρησης όσο ο Τραμπ. Η «magaποιημένη» μεταμοντέρνα δεξιά καταστρέφει με χαρά την αντικειμενικότητα ως ελιτισμό και την αλήθεια ως μάσκα της εξουσίας.
Η πολιτική ως πόλεμος
Ένα διακριτικό γνώρισμα του φασισμού είναι η αντίληψή του για την πολιτική, η οποία αποτυπώνεται καλύτερα στον Καρλ Σμιτ, Γερμανό πολιτικό θεωρητικό των αρχών του 20ού αιώνα, του οποίου τα δόγματα νομιμοποίησαν τον ναζισμό.
Ο Σμιτ […] έβλεπε την πολιτική ως κατάσταση πολέμου μεταξύ εχθρών, όπου κανένας δεν μπορεί να κατανοήσει τον άλλον και αμφότεροι αισθάνονται υπαρξιακά απειλούμενοι - εκεί μόνο ένας μπορεί να νικήσει.
Ο σκοπός της σμιτιανής πολιτικής δεν είναι να μοιραστείς τη χώρα αλλά να κυριαρχήσεις ή να καταστρέψεις την άλλη πλευρά. Αυτή η σύλληψη ήταν εμφανής στην πολιτική του MAGA από τότε που ο Μάικλ Άντον (σήμερα αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ) δημοσίευσε το διάσημο άρθρο του που υποστήριζε ότι οι εκλογές του 2016 ήταν μια μάχη ζωής και θανάτου για να σωθεί η χώρα από την αριστερά […]
Η διακυβέρνηση ως επανάσταση
Αν και γεννήθηκε μέσα από επανάσταση, η αμερικανική φιλελεύθερη παράδοση - ιδίως το συντηρητικό της σκέλος - εκτιμά τη συνέχεια, τη σταθερότητα και τη σταδιακή αλλαγή καθοδηγούμενη από τη λογική. Ο φασισμός, αντιθέτως, «δεν είναι αντιδραστικός αλλά επαναστατικός», όπως επέμενε ο Μουσολίνι.
Το MAGA αγκαλιάζει το δικό του επαναστατικό ήθος, αυτό που ο Ράσελ Βόουτ, διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού της κυβέρνησης, έχει αποκαλέσει «ριζοσπαστικό συνταγματισμό», ένα δόγμα που θα αποδυνάμωνε τους «περιττούς» ελέγχους στην προεδρική εξουσία.
Στο πλαίσιο αυτού του οράματος, «ο πρόεδρος πρέπει να κινηθεί εκτελεστικά όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και πιο επιθετικά, με μια ριζοσπαστική συνταγματική οπτική, ώστε να μπορέσει να διαλύσει αυτή την [ομοσπονδιακή] γραφειοκρατία και τα κέντρα ισχύος της», επειδή «οι γραφειοκρατίες μισούν τον αμερικανικό λαό».
Κάποιος μπορεί να αντιτείνει ότι υπάρχουν στοιχεία του κλασικού ευρωπαϊκού φασισμού που δεν απαντώνται στον τραμπισμό - ή ότι υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία του τραμπισμού που θα έπρεπε να περιληφθούν στον κατάλογο.
Αν οι ιστορικοί αντιτείνουν ότι ο Τραμπ δεν είναι αντίγραφο του Μουσολίνι ή του Χίτλερ ή του Φράνκο, η απάντηση είναι: ναι - και λοιπόν; Ο Τραμπ οικοδομεί κάτι νέο πάνω σε παλιές αρχές. Μας δείχνει σε πραγματικό χρόνο πώς μοιάζει ο αμερικανικός φασισμός του 21ου αιώνα.
Αν, ωστόσο, ο Τραμπ είναι φασίστας πρόεδρος, αυτό δεν σημαίνει ότι η Αμερική είναι φασιστική χώρα. Τα δικαστήρια, οι πολιτείες και τα μέσα ενημέρωσης παραμένουν ανεξάρτητα από αυτόν, και οι προσπάθειές του να τα εκφοβίσει πιθανότατα θα αποτύχουν. Μπορεί να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου τον Νοέμβριο. Δεν έχει καταφέρει να διαμορφώσει τη δημόσια γνώμη, παρά μόνο εναντίον του εαυτού του. Έχει υπερβεί την εντολή των ψηφοφόρων του, ο συνασπισμός του διαλύεται και έχει παραμελήσει εργαλεία που επιτρέπουν στους προέδρους να επιφέρουν διαρκή αλλαγή. Εκείνος και το κόμμα του μπορεί να παραβιάζουν το Σύνταγμα, αλλά δεν μπορούν να το ξαναγράψουν, ευτυχώς.
Κάπως έτσι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η άλλοτε υποδειγματική φιλελεύθερη δημοκρατία, είναι πλέον ένα υβριδικό κράτος που συνδυάζει έναν φασίστα ηγέτη και ένα φιλελεύθερο Σύνταγμα· αλλά όχι, δεν έχουν πέσει στον φασισμό. Και δεν θα πέσουν.
