Μία πολύ σκληρή κριτική για τους χειρισμούς της βρετανικής κυβέρνησης στην αντιμετώπιση της πανδημίας του Covid κάνει νέα έκθεση που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη.
Η αντίδραση της Βρετανίας στην πανδημία του κορωνοϊου ήταν «ελάχιστη και ήρθε καθυστερημένη», κατέληξε η επίσημη έκθεση για τον χειρισμό της πανδημίας, λέγοντας ότι η εφαρμογή του lockdown ακόμη και μια εβδομάδα νωρίτερα από ό,τι συνέβη θα μπορούσε να είχε σώσει πάνω από 20.000 ζωές.
Το έγγραφο περιέχει επίσης αναφορές για μια «τοξική και χαοτική» κουλτούρα εντός της Ντάουνινγκ Στριτ του Μπόρις Τζόνσον, την οποία, όπως ανέφερε, ο τότε πρωθυπουργός ενστερνίστηκε ενεργά - στην οποία οι πιο δυνατές φωνές κυριαρχούσαν και οι γυναίκες ήταν στο περιθώριο.
Με λεπτομερώς σε περισσότερες από 750 σελίδες και σε δύο τόμους, τα ευρήματα του δεύτερου μέρους των ακροάσεων της έρευνας για τον Covid, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίστηκε την πανδημία, σκιαγραφούν μια συνεπή εικόνα καθυστέρησης, αδράνειας και μιας φαινομενικής αδυναμίας να πάρει η διοίκηση μαθήματα.
Η αφήγηση για την έναρξη της πανδημίας στις αρχές του 2020 είναι ιδιαίτερα βάναυση, περιγράφοντας τον Φεβρουάριο ως «έναν χαμένο μήνα». Η έκθεση επικρίνει το γεγονός γιατί ο Τζόνσον δεν προήδρευσε ούτε σε μία συνεδρίαση της επιτροπής έκτακτης ανάγκης Cobra εκείνο τον μήνα, σημειώνοντας επίσης ότι η αντίδραση στην πανδημία του Covid ουσιαστικά σταμάτησε κατά τη διάρκεια της εβδομάδας των διακοπών στα μέσα του εξαμήνου.
Τα lockdown
Παρόλο που αναγνωρίζει ότι η απόφαση επιβολής lockdown ήταν άνευ προηγουμένου και εξαιρετικά δύσκολη, η λήψη άλλων μέτρων για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού νωρίτερα θα μπορούσε να είχε ως αποτέλεσμα να είχε αποφευχθεί ένα τέτοιο lockdown ή τουλάχιστον να ήταν μικρότερο, αναφέρει η έκθεση.
Εάν είχε επιβληθεί lockdown στις 16 Μαρτίου, μια εβδομάδα νωρίτερα από ό,τι συνέβη, η μοντελοποίηση υποδηλώνει ότι αυτό θα μπορούσε να είχε μειώσει τον αριθμό των θανάτων στην Αγγλία στο πρώτο κύμα του ιού σχεδόν στο μισό, που ισοδυναμεί με 23.000 ζωές, λένε οι συντάκτες της έρευνας.
Ίσως η πιο έντονη κριτική στρέφεται κατά του Τζόνσον και της ομάδας του, ιδίως στον τότε σύμβουλό του Ντόμινικ Κάμινγκς, ο οποίος περιγράφεται ως κεντρική φιγούρα σε μια «κουλτούρα φόβου». «Η έρευνα διαπιστώνει ότι η αντίδραση των τεσσάρων τοπικών κυβερνήσεων επανειλημμένα ισοδυναμούσε με μια περίπτωση «ελάχιστη, καθυστερημένη (αντίδραση)», αναφέρει. «Η αδυναμία εκτίμησης της κλίμακας της απειλής ή του επείγοντος χαρακτήρα της αντίδρασης που απαιτούσε, σήμαινε ότι όταν εξετάστηκε για πρώτη φορά η πιθανότητα υποχρεωτικού lockdown, ήταν ήδη πολύ αργά και το lockdown είχε καταστεί αναπόφευκτο».
Πολλά από τα ίδια λάθη - η πολύ αργή αντίδραση και η υποτίμηση της ταχύτητας και του αντίκτυπου της εξάπλωσης του Covid - επαναλήφθηκαν αργότερα το 2020, όταν άρθηκαν οι περιορισμοί και στη συνέχεια επιβλήθηκαν εκ νέου με καθυστέρηση ενόψει νέων μολυσματικών στελεχών, προσθέτει η έκθεση, χαρακτηρίζοντας το αυτό «ασυγχώρητο». Ο πρώτος τόμος της έκθεσης δίνει μια χρονολογία της κρίσης, από τις αρχές του 2020 έως την τελική άρση των περιορισμών, υποδεικνύοντας μια συνεπή εικόνα αδράνειας παρά τα συνεχώς αυξανόμενα στοιχεία για έναν νέο ιό που εξαπλωνόταν σε όλο τον κόσμο και θα μπορούσε να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων.
«Χαμένος μήνας»
Γεγονότα όπως η πρώιμη κρίση Covid στην Ιταλία «θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει σε επείγοντα σχεδιασμό», ανέφερε η έκθεση, προσθέτοντας πως «αντίθετα, οι κυβερνήσεις δεν έλαβαν την πανδημία αρκετά σοβαρά μέχρις ότου ήταν πολύ αργά. Ο Φεβρουάριος του 2020 ήταν ένας χαμένος μήνας».
«Ο κ. Τζόνσον θα έπρεπε να είχε καταλάβει νωρίτερα ότι επρόκειτο για μια έκτακτη ανάγκη που απαιτούσε από την πρωθυπουργική ηγεσία να εισάγει επείγουσα αντίδραση», καταλήγει η έρευνα, υπό την προεδρία της συνταξιούχου δικαστή και ομολόγου Χέδερ Χάλετ.
Όπως εξηγεί η έκθεση ο πρωθυπουργός «ενεργούσε σύμφωνα με τη δική του αισιόδοξη διάθεση» και αποδεχόταν τις διαβεβαιώσεις ότι γίνονταν όλα τα απαραίτητα. Πολλές από αυτές τις διαβεβαιώσεις προήλθαν από τον Ματ Χάνκοκ, τον υπουργό Υγείας, ο οποίος περιγράφεται από την έκθεση ως γνωστός «για υπερβολικές υποσχέσεις και ανεπαρκείς παραδόσεις».
Κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου, ο Τζόνσον πέρασε ολόκληρη την εβδομάδα στην εξοχική κατοικία της κυβέρνησης για το Chevening, αναφέρει η έκθεση, προσθέτοντας πως «Δεν φαίνεται να ενημερώθηκε, καθόλου ή σε σημαντικό βαθμό, για τον Covid-19 και δεν λάμβανε καθημερινές ενημερώσεις». Μέχρι τη δεύτερη εβδομάδα του Μαρτίου, αναφέρει η έκθεση, η κατάσταση ήταν «κάτι λιγότερο από καταστροφική», χωρίς σωστό σχέδιο, χωρίς να πραγματοποιούνται τεστ και επομένως χωρίς κατανόηση για το πόσο είχε εξαπλωθεί ο ιός.
Ωστόσο, το lockdown καθυστέρησε, εν μέρει λόγω των προειδοποιήσεων των επιστημονικών συμβούλων Κρις Γουίτι και Πάτρικ Βάλανς σχετικά με την πιθανότητα «συμπεριφορικής κόπωσης», που σημαίνει ότι οι άνθρωποι θα συμμορφώνονταν μόνο για μια περίοδο. Αυτή η έννοια, αναφέρει η έκθεση, «δεν είχε καμία βάση στην επιστήμη της συμπεριφοράς και αποδείχθηκε επιζήμια, δεδομένης της επιτακτικής ανάγκης να ενεργήσουμε πιο αποφασιστικά και νωρίτερα».
Ακόμα και μετά την επιβολή lockdown στις 23 Μαρτίου, σύμφωνα με την έκθεση, επαναλήφθηκαν λάθη, συμπεριλαμβανομένης αυτού που αποκαλεί «άσοφη» έξοδο από τους περιορισμούς εκείνο το καλοκαίρι, την οποία αποτέλεσε εν μέρει και ιδέα του Ρίσι Σουνακ, τότε υπουργό Οικονομικών.
Όταν ένα δεύτερο κύμα σάρωσε τη Βρετανία, ένα νέο lockdown αναβλήθηκε και πάλι, με την ηγεσία να δηλώνει ότι οι περιορισμοί θα μπορούσαν να χαλαρώσουν κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων, δίνοντας στους ανθρώπους «ψεύτικες ελπίδες», όπως το θέτει η έκθεση.
Ο δεύτερος τόμος της έκθεσης υιοθετεί μια θεματική προσέγγιση, περιγράφοντας λεπτομερώς τις αποτυχίες στις συμβουλές των ειδικών, στην επικοινωνία με το κοινό και στον αντίκτυπο στις ευάλωτες ομάδες. Η αρχική συμβουλή «μένουμε σπίτι» ήταν εύκολο να ακολουθηθεί, οι μεταγενέστεροι περιορισμοί, όμως, ιδίως οι τοπικοί, ήταν σημαντικά πιο δύσκολο να κατανοηθούν, αναφέρει η έκθεση.
Με πληροφορίες του Guardian
