Σε διαθεσιμότητα τέθηκε ο υπουργός Δικαιοσύνης της Ουκρανίας, Γκέρμαν Γκαλουστσένκο, εν μέσω εκτεταμένης έρευνας για διαφθορά στον ενεργειακό τομέα της χώρας, ανακοίνωσε την Τετάρτη η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο.
«Σήμερα το πρωί, πραγματοποιήθηκε έκτακτη συνεδρίαση της κυβέρνησης. Ελήφθη απόφαση να τεθεί σε διαθεσιμότητα ο Γκέρμαν Γκαλουστσένκο από την εκτέλεση των καθηκόντων του υπουργού Δικαιοσύνης», δήλωσε η Σβιριντένκο σε ανακοίνωσή της. Η κίνηση αυτή έγινε στον απόηχο της έρευνας από υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς στην Ουκρανία για ένα σκάνδαλο «μεγάλης κλίμακας», όπως το περιγράφουν με μίζες και ξέπλυμα μαύρου χρήματος ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων που αφορά ανώτερους αξιωματούχους του τομέα ενέργειας.
Οι ουκρανικές αρχές απήγγειλαν κατηγορίες σε επτά άτομα για εμπλοκή στην υπόθεση, η οποία προκάλεσε δημόσια αγανάκτηση και εκ νέου έλεγχο στις απόπειρες Ζελένσκι να εξαλείψει τη διαφθορά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://twitter.com/Dubinsky_pro/status/1988344590642843920}
Ο Γκαλουστσένκο, ο οποίος έχει διατελέσει στο παρελθόν υπουργός Ενέργειας, φέρεται να αποτέλεσε αντικείμενο ερευνών από το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) τη Δευτέρα. Την Τετάρτη δήλωσε ότι μίλησε με την Σβιριντένκο και συμφώνησε απόλυτα με την απόφαση της κυβέρνησης. «Πιστεύω ότι η αναστολή για το χρονικό διάστημα της έρευνας είναι ένα πολιτισμένο και σωστό σενάριο. Θα υπερασπιστώ τον εαυτό μου στο νομικό πεδίο και θα αποδείξω τη θέση μου», είπε ο υπουργός Δικαιοσύνης. Τα καθήκοντά του αναλαμβάνει προσωρινά η υφυπουργός Δικαιοσύνης για Θέματα Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, Λιουντμίλα Σουχάκ.Η NABU και η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SAP) δήλωσαν την Τρίτη ότι στην υπόθεση εμπλέκεται ένας πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργού, γνωστός με το ψευδώνυμο «Τσε Γκεβάρα», μετά από στοιχεία για παράνομες μεταφορές χρημάτων συνολικού ύψους άνω των 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν δύο ημέρες αφότου η Ρωσία εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη επίθεσή της μέχρι σήμερα κατά του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών σταθμών και ηλεκτρικών υποσταθμών, και έπληξε την ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του διαχειριστή ενέργειας Цentrеgenergo.
Έρευνα για διαφθορά στην Energoatom
Σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στα social media, η υπηρεσία ισχυρίστηκε ότι πίσω από το σχέδιο βρισκόταν μια «εγκληματική οργάνωση υψηλού επιπέδου», η οποία, όπως είπε, είχε ως ηγετικό στέλεχος έναν επιχειρηματία ενώ μέλη της ήταν ένας πρώην σύμβουλος του υπουργού Ενέργειας, ο επικεφαλής ασφαλείας της εταιρείας πυρηνικής ενέργειας Energoatom και τέσσερις υπάλληλοι.
«Συνολικά, περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ πέρασαν από αυτό το λεγόμενο "πλυντήριο"», ανέφερε η υπηρεσία στην ανακοίνωση, η οποία δεν κατονόμασε κανένα από τα άτομα. Η Energoatom επί του παρόντος λειτουργεί τρεις πυρηνικούς σταθμούς που προμηθεύουν την Ουκρανία με περισσότερο από το μισό της ηλεκτρικής της ενέργειας.
Ζελένσκι Vs Υπηρεσίας Καταπολέμησης Διαφθοράς
Η έρευνα ανακοινώθηκε από το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς και τον Ειδικό Εισαγγελέα Καταπολέμησης της Διαφθοράς, υπηρεσίες που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσπάθησε να εξουδετερώσει τον Ιούλιο, αφού είχαν ερευνήσει στενούς συνεργάτες του. Ο Ζελένσκι το 2019 μπήκε στην πολιτική δεσμευόμενος να ξεριζώσει τη διαφθορά που μαστίζει εδώ και καιρό την Ουκρανία. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί για εμπιστευτικές συμφωνίες και διαφθορά συνεχίστηκαν κατά τη διάρκεια της διοίκησής του, ιδίως στον ενεργειακό τομέα.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην βραδινή του ομιλία είπε ότι οι αξιωματούχοι πρέπει να συνεργαστούν με την υπηρεσία για την εξάλειψη της διαφθοράς. Πριν από τέσσερις μήνες, ωστόσο είχε προσπαθήσει χωρίς επιτυχία, να περιορίσει την ανεξαρτησία της υπηρεσίας, προτού αναγκαστεί να κάνει στροφή 180 μοιρών μετά από διαμαρτυρίες. «Όλοι όσοι έχουν εμπλακεί σε σχέδια διαφθοράς πρέπει να λάβουν σαφή νομική απάντηση. Πρέπει να υπάρξουν ποινικές ετυμηγορίες», δήλωσε ο Ζελένσκι τη Δευτέρα.
1.000 ώρες ηχογραφήσεων στην έρευνα
Αντί να υποχωρήσουν υπό την πίεση του Ζελένσκι, οι υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς φαίνεται πως ενέτειναν τον έλεγχο που ασκούν στους ηγέτες της χώρας. Στην έρευνά τους για τον κρατικό πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας, οι υπηρεσίες δήλωσαν ότι είχαν συγκεντρώσει 1.000 ώρες ηχογραφήσεων σε διάστημα 15 μηνών και είχαν καταγράψει «τις δραστηριότητες μιας εγκληματικής οργάνωσης υψηλού επιπέδου».
Οι υπηρεσίες κατά της διαφθοράς δήλωσαν ότι μια ηχογράφηση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα αφορούσε κυβερνητικούς αξιωματούχους και επιχειρηματίες στις 9 Ιουλίου να συζητούν την υπεξαίρεση κεφαλαίων που προορίζονταν για την προστασία του ενεργειακού τομέα από τους βομβαρδισμούς. Οι NYT αναφέρουν πως ήταν αδύνατο να επαληθευτεί η αυθεντικότητα της ηχογράφησης ή να γνωρίζει με βεβαιότητα ποιος μιλούσε και τι σήμαιναν τα λόγια του.
{https://twitter.com/Dubinsky_pro/status/1988340155821015489}
Ο επικεφαλής της Energoatom παραιτήθηκε τον Αύγουστο υπό ασαφείς συνθήκες. Την περασμένη εβδομάδα, οι υπηρεσίες κατά της διαφθοράς συνέλαβαν έναν κορυφαίο αξιωματούχο μιας θυγατρικής της Energoatom με κατηγορίες για δωροδοκία. Την ίδια ώρα πρόσφατη έκθεση από ανεξάρτητο ουκρανικό think tank που επικεντρώνεται στην ενέργεια ανέφερε ότι η κυβέρνηση είχε επεκτείνει ραγδαία τον έλεγχο της στον ενεργειακό τομέα μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας το 2022.
«Αυτή η μετατόπιση δεν έχει μειώσει τη διαφθορά. Σε πολλές περιπτώσεις, οι περιπτώσεις διαφθοράς έχουν επιμείνει ή επιδεινωθεί», δήλωσε το think tank, η Πλατφόρμα Διευκόλυνσης της Ουκρανίας, η οποία συνέταξε την έκθεση τον Ιούλιο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον Ιούλιο χιλιάδες συγκεντρώθηκαν στο Λβιβ της Ουκρανίας για να διαμαρτυρηθούν για την κίνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αναδιαμορφώσει τους θεσμούς κατά της διαφθοράς.
Όταν ο Ζελένσκι επιχείρησε να αποδυναμώσει τις υπηρεσίες κατά της διαφθοράς, αυτές ερευνούσαν μέλη του στενού κύκλου του, σύμφωνα με ακτιβιστές κατά της διαφθοράς. Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Ολέξι Τσερνίσοφ κατηγορήθηκε για διαφθορά τον Ιούνιο. Και ο επιχειρηματίας Τιμούρ Μίντιτς, ο οποίος είναι μισός ιδιοκτήτης ενός τηλεοπτικού στούντιο που ίδρυσε ο Ζελένσκι, αποτελεί αντικείμενο έρευνας μεγάλης κλίμακας, σύμφωνα με την εφημερίδα Ukrainska Pravda.
Ένας ερευνητής κατά της διαφθοράς, ο οποίος συνελήφθη τον Ιούλιο με κατηγορίες που οι υποστηρικτές του μιλούν για πολιτικά υποκινούμενους ισχυρισμούς, συμμετείχε στην έρευνα για τον Μίντιτς, δήλωσε ο Γιάροσλαβ Ζελέζνιακ, μέλος της αντιπολίτευσης στο Κοινοβούλιο.
Ο Ζελέζνιακ δήλωσε ότι είχε συγκεντρώσει υλικό που αποδεικνύει διαφθορά στην Energoatom και το είχε δώσει στις υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς. Είπε ότι μέρος αυτού είχε ενσωματωθεί στην έρευνα που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα, προσθέτοντας ότι πιστεύει ότι αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα διαφθοράς που αποκαλύφθηκαν ποτέ στην Ουκρανία.
Το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς έκανε έφοδο στο σπίτι του Μίντιτς τη Δευτέρα, ανέφερε η Ukrainska Pravda. Ώρες πριν, ο Μίντιτς είχε διαφύγει από την Ουκρανία. Η Kyiv Independent, ανέφερε τον Αύγουστο ότι η υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς εξέταζε δεσμούς μεταξύ του Μίντιτςκαι μιας εταιρείας κατασκευής όπλων, της Fire Point. Η εταιρεία, από την πλευρά της αρνήθηκε ότι είχε επιχειρηματικούς δεσμούς μαζί του.
Οι μίζες
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι αντισυμβαλλόμενοι της Energoatom αναγκάστηκαν να πληρώσουν μίζες 10%-15% για να αποφύγουν την παρεμπόδιση πληρωμών για υπηρεσίες ή αγαθά ή την απώλεια της ιδιότητας του προμηθευτή τους.
«Μια στρατηγική επιχείρηση με ετήσιο εισόδημα άνω των 200 δισεκατομμυρίων γρίβνα, περίπου δηλαδή 4,79 δισ. δολάρια δεν διοικούνταν από τους αρμόδιους αξιωματούχους, αλλά από τρίτους που δεν είχαν επίσημη εξουσία», ανέφερε η δήλωση.
{https://twitter.com/Dubinsky_pro/status/1987860995717357609}
Το γραφείο καταπολέμησης της διαφθοράς σημείωσε πως είχε διεξάγει 70 έρευνες και όλοι οι ντετέκτιβ του είχαν συμμετάσχει σε μια έρευνα που διήρκεσε 15 μήνες και συγκέντρωσε 1.000 ώρες ηχογραφήσεων. Τον Ιούλιο του 2025, μεγάλες διαμαρτυρίες και διεθνής κριτική ανάγκασαν τον Ζελένσκι να αντιστρέψει την πολιτική του και να αποκαταστήσει την ανεξαρτησία των δύο κύριων υπηρεσιών καταπολέμησης της διαφθοράς της Ουκρανίας.
Η εξάλειψη της διαφθοράς και η ενίσχυση του κράτους δικαίου αποτελούν εξάλλου, βασικές προϋποθέσεις για την ένταξη του Κιέβου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που οι Ουκρανοί θεωρούν κρίσιμο για το μέλλον τους καθώς αποκρούουν μια ρωσική εισβολή.
{https://www.youtube.com/watch?v=V2V9SVXL0ek}
Με πληροφορίες των Politico/Reuters/NYT
