Το δράμα του αμερικανικού shutdown βρίσκεται ακόμη στην αρχή του, με τους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικανούς να ρίχνουν ο ένας την ευθύνη στον άλλον.
Παρά την εντεινόμενη αντιπαλότητα των δύο στρατοπέδων, τίποτα δεν αλλάζει τον κατεξοχήν παράγοντα που οδήγησε σε αδιέξοδο: Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί βλέπουν μεγαλύτερο πολιτικό όφελος στο να «κατεβάσουν τα ρολά».
Όπως διαβάζουμε στην ανάλυση του Stephen Collinson για το CNN, η χθεσινή πρώτη μέρα αποκάλυψε τις στρατηγικές για τις πολιτείες-«κλειδιά»:
Ο Λευκός Οίκος υιοθέτησε εξαιρετικά σκληρή στάση, απειλώντας με μαζικές απολύσεις ομοσπονδιακών υπαλλήλων και «παγώνοντας» δισεκατομμύρια δολάρια δημόσιων κονδυλίων για να ταπεινώσει ηγετικά στελέχη των Δημοκρατικών.
Οι Δημοκρατικοί, από την πλευρά τους, πόνταραν στον βασικό τους ισχυρισμό ότι ο Τραμπ θα αυξήσει το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης για εκατομμύρια Αμερικανούς.
Υπήρξαν ψίθυροι για παρασκηνιακές συζητήσεις στη Γερουσία σχετικά με την άμεση λήξη του shutdown από παίκτες του ολοένα και μικρότερου πολιτικού κέντρου, ενώ κάποιες πρώιμες ενδείξεις ανησυχίας εμφανίστηκαν μεταξύ ορισμένων Ρεπουμπλικανών.
Αυτή ήταν όμως μόνο η αρχή. Το BBC παρουσιάζει τα τέσσερα επικρατέστερα σενάρια για το πώς θα μπορούσε να λήξει το shutdown:
1. Οι Δημοκρατικοί υποχωρούν γρήγορα
Οι Δημοκρατικοί της Γερουσίας απέρριψαν ένα ρεπουμπλικανικό νομοσχέδιο που θα κρατούσε την κυβέρνηση σε λειτουργία μέχρι τον Νοέμβριο, αλλά αυτή η ψηφοφορία μπορεί να κρύβει και τους σπόρους της ήττας τους.
Ενώ σαράντα τέσσερις Δημοκρατικοί (μαζί με τον «επαναστάτη» Ραντ Πολ) ψήφισαν «όχι», δύο Δημοκρατικοί και ένας ανεξάρτητος σύμμαχος των Δημοκρατικών στήριξαν τη ρεπουμπλικανική πλειοψηφία.
Ο ανεξάρτητος Άνγκας Κινγκ από το Μέιν είναι πάντα κάπως απρόβλεπτος. Ο Τζον Φέτερμαν από την Πενσυλβάνια χαράζει τη δική του πορεία εδώ και σχεδόν έναν χρόνο. Η Καθρίν Κορτέζ Μάστο από τη Νεβάδα, αν και δεν είναι φιλελεύθερη ακτιβίστρια, δεν είναι η συνηθισμένη πολιτική ανεξάρτητη προσωπικότητα. Διεκδικεί ωστόσο την επανεκλογή της του χρόνου σε μια πολιτεία που κέρδισε ο Ντόναλντ Τραμπ το 2024 και η οποία τείνει σταδιακά προς τους Ρεπουμπλικάνους.
Στην ανακοίνωση της για την ψήφο της, εξέφρασε ανησυχία για τον οικονομικό αντίκτυπο που θα είχε το κλείσιμο της κυβέρνησης στη Νεβάδα. Ενδέχεται επίσης να ανησυχεί για τον πολιτικό αντίκτυπο στην επανεκλογή της, καθώς οι ψηφοφόροι ενδέχεται να θυμώσουν.
Άλλα μέλη του κόμματός της από πολιτείες, των οποίων η τύχη θα κριθεί το 2026, όπως η Τζόρτζια, η Βιρτζίνια και το Κολοράντο, ενδέχεται επίσης να αρχίσουν να αισθάνονται την πίεση.
Αν και οι βουλευτές από Μινεσότα, Μίσιγκαν και Νιου Χάμσαϊρ επέλεξαν να αποσυρθούν αντί να επανεκλεγούν, ίσως ανησυχούν ότι το shutdown θέτει σε κίνδυνο τον έλεγχο των εδρών τους από τους Δημοκρατικούς.
Ο Ρεπουμπλικανός ηγέτης της Γερουσίας, Τζον Θουν, δήλωσε ότι ήδη ακούει από ορισμένους Δημοκρατικούς πως ανησυχούν για τον τρόπο που εξελίσσεται το shutdown. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζει μια σειρά ψηφοφοριών για τον προϋπολογισμό τις επόμενες ημέρες προκειμένου να αυξήσει την πίεση.
Σημειώνεται πως δεν υπήρξαν νέες αποχωρήσεις κατά την ψηφοφορία της Τετάρτης, αλλά αν πέντε ακόμη Δημοκρατικοί αλλάξουν γραμμή, το shutdown θα τελειώσει – είτε το υπόλοιπο κόμμα των Δημοκρατικών το θέλει είτε όχι.
2. Οι Δημοκρατικοί υποχωρούν λόγω πίεσης
Ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί παραμείνουν σχετικά ενωμένοι, η πίεση να εγκαταλείψουν τη μάχη αναμένεται να αυξηθεί όσο παρατείνεται το shutdown.
Οι υπάλληλοι της κυβέρνησης αποτελούν σημαντικό τμήμα της κομματικής βάσης των Δημοκρατικών και είναι αυτοί που θα υποφέρουν άμεσα από καθυστερημένους μισθούς, αλλά και οι πρώτοι που απειλούνται με απολύσεις, εφόσον η κυβέρνηση Τραμπ αποφασίσει να χρησιμοποιήσει το shutdown ως αφορμή για μόνιμες περικοπές.
Συνήθως, το κόμμα που προκαλεί τo shutdown θέτοντας τα όποια προαπαιτούμενα –σε αυτή την περίπτωση οι Δημοκρατικοί– είναι αυτό που κατηγορείται από το κοινό. Αν συμβεί αυτό, το κόμμα μπορεί να αποφασίσει να περιορίσει τις απώλειες και να τερματίσει την αναστολή.
Ακόμη και χωρίς απτά κέρδη, οι Δημοκρατικοί μπορούν να επικεντρωθούν στο ότι κατάφεραν έστω να αναδείξουν τις περικοπές στην υγειονομική περίθαλψη. Η βάση τους, που απαιτεί να αγωνιστεί το κόμμα ενάντια στην κυβέρνηση Τραμπ, δεν θα είναι πλήρως ικανοποιημένη, αλλά αυτή θα είναι ίσως μια «έξοδος» που η ηγεσία του κόμματος μπορεί να αποδεχτεί.
3. Οι Ρεπουμπλικανοί κάνουν παραχωρήσεις
Αυτή τη στιγμή, οι Ρεπουμπλικανοί αισθάνονται ισχυροί και σκέφτονται τρόπους να αυξήσουν το κόστος για τους Δημοκρατικούς. Ωστόσο, ίσως υποτιμούν την κατάσταση και τελικά αναγκαστούν να υποχωρήσουν.
Το ρεπουμπλικανικό κόμμα έχει εξάλλου «παράδοση» στα shutdowns και το κοινό θα μπορούσε να τους θεωρήσει ξανά υπεύθυνους.
Στην προσπάθειά τους να περικόψουν υπηρεσίες και θέσεις εργασίας, μπορεί και να υπερεκτιμήσουν τις δυνατότητές τους.
Σε αυτό το σενάριο, οι Ρεπουμπλικανοί θα μπορούσαν να προσφέρουν κάποια εγγύηση στους Δημοκρατικούς για την παράταση των ασφαλιστικών επιδοτήσεων, κάτι που θα ενίσχυε τις εκλογικές τους προοπτικές και θα απέτρεπε εύκολες επιθέσεις από τους Δημοκρατικούς στις επόμενες ενδιάμεσες εκλογές.
4. Το shutdown συνεχίζεται και χάνουν και οι δύο πλευρές
Προς το παρόν, η ρητορική είναι έντονη και η πόλωση μεγάλη. Ο Τραμπ μοιράζεται βίντεο με περιφρονητικό περιεχόμενο για τους αντιπάλους του, ενώ οι Δημοκρατικοί απαντούν με φωτογραφίες και υποσχέσεις ότι θα συνεχίσουν τον αγώνα.
Το shutdown του 2018 κράτησε 35 μέρες, προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση στις αερομεταφορές. Αυτή τη φορά οι συνέπειες μπορεί να είναι πιο σοβαρές.
Αν διαρκέσει πολύ, δεν θα έχει σημασία ποιος θα «κερδίσει» υποχρεώνοντας τον άλλον να υποχωρήσει. Και οι δύο πλευρές θα φέρουν το βάρος της ευθύνης, με αρνητικές συνέπειες για τους εκλεγμένους του επόμενου έτους και την αυξανόμενη δυσαρέσκεια του κοινού να προετοιμάζει το έδαφος για την επόμενη γενιά πολιτικών που υπόσχονται ριζικές αλλαγές.
