Φτηνά ρωσικά drones «κατασκευασμένα από ξύλο και αφρό» εισέβαλαν στον εναέριο χώρο της Πολωνίας αυτήν την εβδομάδα και καταρρίφθηκαν με όπλα αξίας πολλών εκατομμυρίων δολαρίων - υπογραμμίζοντας την έλλειψη κατάλληλης προετοιμασίας του ΝΑΤΟ για τέτοιες απειλές - σχολιάζει το Politico.
Τουλάχιστον 19 drones εισήλθαν στην Πολωνία την Τετάρτη, σε ένα ιδιότυπο τεστ στα αντανακλαστικά της. «Είναι πολύ καλό που η Βαρσοβία εντόπισε και κατέρριψε τα drones», δήλωσε η Ulrike Franke, ερευνήτρια στο European Council on Foreign Relations.
Ωστόσο, η αντίδραση του ΝΑΤΟ ήταν πολύ λιγότερο αποτελεσματική σε σύγκριση με την τυπική αντίδραση της Ουκρανίας.
Η συμμαχία κατέρριψε περίπου τρία drones, ενώ το Κιέβο συνήθως αναφέρει ποσοστό αναχαίτισης 80% έως 90% - παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερες επιθέσεις.
Η Franke πρόσθεσε ότι υπάρχει μια ασυμφωνία μεταξύ του χαμηλού κόστους εξοπλισμού της Ρωσίας και της δαπανηρής στρατιωτικής αντίδρασης του ΝΑΤΟ: «Τι θα κάνουμε, θα στέλνουμε F-16 και F-35 κάθε φορά; Δεν είναι βιώσιμο. Πρέπει να εξοπλιστούμε καλύτερα με συστήματα κατά των drones».
Η απειλή από τα drones ήταν πολύ πραγματική.
Σύμφωνα με την Welt, πέντε drones κατευθύνθηκαν προς μια βάση του ΝΑΤΟ προτού αναχαιτιστούν από ολλανδικά μαχητικά F-35 της Lockheed Martin. Στην επιχείρηση φέρεται ότι συμμετείχαν επίσης ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού του ΝΑΤΟ, ένα ιταλικό αεροσκάφος επιτήρησης και ένα γερμανικό σύστημα αεράμυνας Patriot.
Αυτό σημαίνει δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμού για να αντιμετωπιστούν φτηνά ρωσικά drones Gerbera - αντίγραφα των ιρανικών Shahed, που κοστίζουν περίπου 10.000 δολάρια το καθένα.
Αυτή η χαμηλού κόστους εισβολή προκάλεσε πολύ υψηλού επιπέδου αντίδραση.
Η Πολωνία επικαλέστηκε το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο καλεί τα κράτη μέλη σε επείγουσες διαβουλεύσεις. Τόσο η Πολωνία όσο και η Λετονία έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους στα ανατολικά, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες το ΝΑΤΟ εξετάζει πρόσθετα «αμυντικά μέτρα».
Ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει από την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων να ενισχύσει την αεράμυνα του ΝΑΤΟ πάνω από την Πολωνία, η Ουκρανία προσέφερε επίσης τη βοήθειά της, ενώ η Γαλλία αποφάσισε να στείλει 3 Rafale στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Φτηνά drones, ακριβά πυραυλικά συστήματα
Η αεράμυνα έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό ως η αχίλλειος πτέρνα των χωρών του ΝΑΤΟ.
Η ΕΕ έχει ενθαρρύνει τις χώρες να δαπανήσουν μέρος των 150 δισεκατομμυρίων σε δάνεια SAFE για την αεράμυνα, ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων προορίζεται για πολύ ακριβά όπλα.
Ο ίδιος ο Ουκρανός Πρόεδρος έχει τονίσει ότι τα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας MIM-104 Patriot και το γαλλο-ιταλικό SAMP/T, κοστίζουν το καθένα εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια κι επομένως δεν αποτελούν λογική επιλογή απέναντι στα φτηνά drones της Ρωσίας.
Η Ουκρανία δεν χρησιμοποιεί τέτοιο εξοπλισμό για να αντιμετωπίσει τα κύματα ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που φτάνουν κατά εκατοντάδες κάθε νύχτα. Αντίθετα, έχει αναπτύξει δικά της πολύ φτηνά αντι-drone συστήματα για να αναχαιτίζει τις εισερχόμενες ρωσικές απειλές.
Το ζήτημα συζητήθηκε την Πέμπτη κατά τη διάρκεια ενημέρωσης μεταξύ του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και των πρεσβευτών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, καθώς πολλοί εξ αυτών εξέφρασαν ανησυχίες πως η αντίδραση της Τετάρτης απέδειξε την έλλειψη ετοιμότητας της Δύσης.
Οι στρατιωτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τακτικά F-35 για να αναχαιτίζουν τέτοιους εισβολείς. «Ο Ρούτε κατέληξε μόνος του σε αυτό το συμπέρασμα και κανείς δεν διαφώνησε», δήλωσε ένας διπλωμάτης.
Σύμφωνα με τον Charly Salonius-Pasternak, CEO του think tank Nordic West Office, η προσαρμογή της αντίδρασης του ΝΑΤΟ στον μαζικά παραγόμενο, χαμηλού κόστους ρωσικό εξοπλισμό έχει καθυστερήσει πολύ.
«Γνωρίζουμε πώς θα πρέπει να εντοπίζουμε και να καταρρίπτουμε φτηνά drones χωρίς να χρησιμοποιούμε πυραύλους αξίας πολλών εκατομμυρίων ευρώ; Φυσικά, αυτό δεν είναι κάτι καινούριο», είπε. «Τι έχει κάνει η ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία γι’ αυτό; [...] Κάποιες χώρες προσαρμόζουν τα οπλοστάσιά τους - όσες αισθάνονται πιο έντονα τις απειλές - αλλά χρειάζεται χρόνος για την εφαρμογή των αποφάσεων του προϋπολογισμού».
Οι προκλήσεις των drones
Κάποιοι από τους κολοσσούς της αμυντικής βιομηχανίας προσπαθούν να προσαρμοστούν στον ταχέως μεταβαλλόμενο αγώνα εξοπλισμού των drones.
Στα τέλη Αυγούστου, η σουηδική Saab παρουσίασε έναν νέο φτηνό πύραυλο με την ονομασία Nimbrix, σχεδιασμένο να εξουδετερώνει μικρά, χαμηλού ύψους μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η γαλλική υπηρεσία προμήθειας όπλων DGA παρήγγειλε επίσης πρόσφατα ένα δοκιμαστικό αντι-drone λέιζερ σύστημα από μια ομάδα εταιρειών, μεταξύ των οποίων οι MBDA, Safran, Thales και Cilas.
Ωστόσο, οι μικρότερες εταιρείες δυσκολεύονται να ξεπεράσουν τα εμπόδια, με τις κυριότερες προκλήσεις να είναι δύο:
Από τη μία, ένα μόνο σύστημα δεν επαρκεί για όλες τις απειλές: «Κατά κανόνα, θα χρειαστούμε πολυεπίπεδη άμυνα, με ηλεκτρονικά και κινητικά μέτρα». Κι από την άλλη, η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία είναι μεγαλή, καθώς τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία προσαρμόζουν συνεχώς τα επιθετικά και αμυντικά τους drones.
Αυτή είναι η προσέγγιση της Ουκρανίας. Χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά αντίμετρα και παράγει χιλιάδες drones αναχαίτισης κάθε μήνα. Η Ουκρανία καλείται να αντιμετωπίσει εκατοντάδες drones κάθε νύχτα, καταστρέφοντας τη συντριπτική πλειοψηφία τους.
Για τις ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνάμεις, αυτές οι αλλαγές σημαίνουν την κατάρριψη των παραδοσιακών μοτίβων προμήθειας μικρής σειράς ακριβών όπλων, δήλωσε ο πρώην αρχηγός προσωπικού άμυνας της Γαλλίας, Thierry Burkhard.
«Για ορισμένο εξοπλισμό, πιθανώς είναι καλύτερα να αγοράζεις σε παρτίδες των 10, 15, 20 ή ίσως 50», είπε. «Δεν έχει σημασία αν η εταιρεία που τον αναπτύσσει δεν μπορεί να παρέχει συντήρηση για 20 χρόνια, γιατί σε ένα χρόνο, το αντικείμενο είτε θα έχει πέσει στο πεδίο της μάχης ή θα είναι παρωχημένο».
