Το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης είναι έτοιμο να επιτρέψει στην Τουρκία να κάνει θαλάσσιες έρευνες για υδρογονάνθρακες στη Μεσόγειο, μια δραματική ανατροπή που αποτελεί το τελευταίο σημάδι της βελτίωσης των σχέσεων της Άγκυρας με τον Χαλίφα Χαφτάρ, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη αναμένεται να ψηφίσει τις επόμενες εβδομάδες για το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, που καθόριζε τους όρους για τις έρευνες, ανέφεραν άτομα στην Τουρκία και τη Λιβύη, που έχουν γνώση των συζητήσεων. Τα περισσότερα εμπόδια έχουν αρθεί, συμπλήρωσαν, γράφει το Bloomberg.
Στις αρχές της ανατολικής Λιβύης επικρατεί η άποψη ότι η συμφωνία εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους και θα φέρει επενδύσεις, δήλωσε Λίβυος αξιωματούχος. Η διαμάχη για τις θαλάσσιες περιοχές έχει ενταθεί τους τελευταίους μήνες, αφότου η Ελλάδα ανακοίνωσε τον Μάιο διαγωνισμό για έρευνες υδρογονανθράκων σε οικόπεδα νότια της Κρήτης, που εκτείνονται σε περιοχές τις οποίες διεκδικεί η Λιβύη, σημειώνει το δημοσίευμα. Η ΕΕ έχει επισημάνει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της θάλασσας, υπενθυμίζει.
Εάν εγκριθεί, η συμφωνία θα μπορούσε να «βάλει μπροστά» τις έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τουρκικά πλοία στην περιοχή μεταξύ Κρήτης και Τουρκίας, ενισχύοντας τις διεκδικήσεις της Άγκυρας στην ανατολική Μεσόγειο, σχολιάζει το Μέσο. Αυτό απειλεί να πυροδοτήσει διαμάχη με την Ελλάδα και την Κύπρο, που κατηγορούν την Τουρκία ότι επιχειρεί να κυριαρχήσει σε αμφισβητούμενα ύδατα, συμπληρώνει.
Η προσέγγιση του Χαφτάρ
Η κυβέρνηση της Τρίπολης έχει ισχυρές σχέσεις με την Τουρκία και ήδη υποστηρίζει τη συμφωνία. Όμως, η κυβέρνηση της Βεγγάζης, όπου ο στρατός του Χαλίφα Χαφτάρ έχει την κυριαρχία, μέχρι στιγμής εμπόδιζε την ψήφισή της.
Αυτή η αλλαγή πλεύσης στην Ανατολική Λιβύη υποδηλώνει μια ύφεση ανάμεσα στην Τουρκία και τον Χαφτάρ, που ήταν σε αντίπαλες πλευρές κατά τη διάρκεια της πολύμηνης μάχης για την πρωτεύουσα της Λιβύης, το 2019 και το 2020. Η Τουρκία υποστήριξε στρατιωτικά την προηγούμενη κυβέρνηση στην Τρίπολη την οποία ο Χαφτάρ- που θεωρούσε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος και η Ρωσία ήταν ανάμεσα στους συμμάχους του- επιχείρησε ανεπιτυχώς να ανατρέψει.
Η ειρηνευτική προσπάθεια με την υποστήριξη του ΟΗΕ έφερε στην πρωθυπουργία τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντεϊμπά, αλλά απέτυχε να γεφυρώσει το χάσμα. Ανάμεσα στην κυβέρνηση της Τρίπολης και την ανατολή κατά διαστήματα υπάρχουν διαμάχες για τα έσοδα από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου της Αφρικής και τον έλεγχο κρατικών θεσμών ζωτικής σημασίας, αν και εδώ και χρόνια δεν έχουν υπάρξει σημαντικές συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία εργάζεται σιωπηλά για την οικοδόμηση σχέσεων με τον Χαφτάρ. Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται μετά την ιστορική επαναπροσέγγιση της Άγκυρας με την Αίγυπτο, έπειτα από μία οχταετή διαμάχη. Οι δύο χώρες συνεργάστηκαν πέρυσι για να επιλύσουν μία διαμάχη για την κεντρική τράπεζα, που απειλούσε να εξελιχθεί σε εμφύλιο.
Ένα ακόμα σημάδι βελτίωσης των σχέσεων αποτελεί η πρώτη επίσκεψη μιας τουρκικής κορβέτας (TCG Kinaliada) στο λιμάνι της Βεγγάζης αυτή την εβδομάδα, ενώ η Άγκυρα εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει στρατιωτικούς εκπαιδευτές και συμβούλους, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους. Ο γιος και «διάδοχος» του Χαφτάρ, Σαντάμ, συναντήθηκε με τον υπουργό Άμυνας και τον αρχηγό του στρατού της Τουρκίας, τον Απρίλιο, υπενθυμίζει το Bloomberg.
Ενώ οι έρευνες στη Μεσόγειο αποτελούν σημαντικό κίνητρο, η Τουρκία επιδιώκει επίσης να «διασώσει» επιχειρηματικά συμβόλαια ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων, που βρέθηκαν στον «αέρα» εξαιτίας των συγκρούσεων που μαστίζουν τη Λιβύη μετά την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Πρόσφατα, η Τουρκία ξεκίνησε απευθείας πτήσεις προς τη Βεγγάζη και κορυφαίοι εργολάβοι της χώρας συμμετέχουν σε έργα για την ανοικοδόμηση της πόλης και την έναρξη παραγωγής βιομηχανικών υλικών.
