Η εμπορική κίνηση, συμπεριλαμβανομένου του κρίσιμου παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, συνεχίζεται μέσω των Στενών του Ορμούζ μετά την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν. Ωστόσο, ειδικοί στη ναυτιλία προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος παραμένει, καθώς τα μέτρα ασφαλείας που λαμβάνουν οι πλοιοκτήτες ενδέχεται να λειτουργήσουν ουσιαστικά ως επιβράδυνση, αν όχι προσωρινό κλείσιμο, της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα τεταμένη, σύμφωνα με τον Jakob Larsen, επικεφαλής ασφάλειας στο Baltic and International Maritime Council (BIMCO), έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς ναυτιλιακούς οργανισμούς. Ο ίδιος ανέφερε ότι το BIMCO λαμβάνει όλο και περισσότερες αναφορές πλοιοκτητών που επιλέγουν να αποφύγουν την Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο.
Η ένταση κλιμακώνεται, με το Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους προς το Ισραήλ το βράδυ της Παρασκευής, ενώ δεν συμμετείχε στον έκτο γύρο πυρηνικών διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ που ήταν προγραμματισμένος για το Σαββατοκύριακο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα Στενά του Ορμούζ, πλάτους 55 έως 95 χιλιομέτρων, που συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τη Θάλασσα της Αραβίας, εξυπηρετούν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως - -σχεδόν το 1/5 των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Παρότι υπάρχουν λόγοι για τους οποίους το Ιράν ίσως δεν κλείσει τα στενά (έχουν διακινήσει φέτος το 34% του δια θαλάσσης εμπορίου πετρελαίου, σύμφωνα με το MarineTraffic), το τελευταίο ουσιαστικό κλείσιμο τους έγινε το 1984 κατά τη διάρκεια του «Πολέμου των Τάνκερ» μεταξύ Ιράν και Ιράκ. Παραμένουν κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου - γεγονός που οδήγησε σε άνοδο της τιμής του αργού την Παρασκευή.
Τα Στενά του Ορμούζ είναι επίσης κομβικά για το παγκόσμιο εμπόριο εμπορευματοκιβωτίων. Τα λιμάνια της περιοχής (Jebel Ali και Khor Fakkan) λειτουργούν ως κόμβοι μεταφόρτωσης. Ο κύριος όγκος φορτίου προορίζεται για το Ντουμπάι, το οποίο έχει εξελιχθεί σε κέντρο μεταφοράς φορτίου προς τον Περσικό Κόλπο, τη Νότια Ασία και την Ανατολική Αφρική.
Η βρετανική εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Ambrey συνέστησε σε πλοία και εταιρείες να προετοιμαστούν για εκτροπή διαδρομών υψηλού κινδύνου. «Σε περίπτωση κλιμάκωσης, τα εμπορικά πλοία καλούνται να επανεξετάσουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και κοντά στα ιρανικά ύδατα, καθώς και να επιλέξουν σημεία αγκυροβολίας κοντά σε φιλικά και προστατευόμενα εθνικά ύδατα», ανέφερε σε ενημερωτικό δελτίο.
Η Ambrey πρότεινε επίσης στους πλοιοκτήτες να ελέγχουν την εθνική ή επιχειρηματική σύνδεση των πλοίων με το Ισραήλ πριν από πλόες στη Θάλασσα της Αραβίας, τον Κόλπο του Ομάν και τον Περσικό/Αραβικό Κόλπο, καθώς στο παρελθόν τέτοιες συνδέσεις οδήγησαν σε στοχοποίηση πλοίων.
Το BIMCO συνέστησε την εφαρμογή αμυντικών μέτρων πλοίων που περιγράφονται σε επίσημα έγγραφα της βιομηχανίας, την αναφορά ύποπτων κινήσεων στο UK Maritime Trade Operations (UKMTO), την επανεξέταση διαδρομών και την προτεραιότητα στην ασφάλεια των πληρωμάτων.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ αυξάνει τον κίνδυνο για τα πλοία
Ο Larsen δήλωσε ότι η όποια αντίληψη εμπλοκής των ΗΠΑ αυξάνει τον κίνδυνο για τα πλοία, αν και μέχρι στιγμής οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει τις δημόσιες δηλώσεις τους. Ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio χαρακτήρισε τις ενέργειες του Ισραήλ «μονομερείς» και δήλωσε την Πέμπτη το βράδυ ότι «το Ιράν δεν πρέπει να στοχοποιήσει αμερικανικά συμφέροντα ή προσωπικό». Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι βοήθησαν το Ισραήλ να αναχαιτίσει πυραύλους που εκτοξεύτηκαν την Παρασκευή.
«Αν γίνει αντιληπτό ότι οι ΗΠΑ συμμετέχουν σε επιθέσεις, η πιθανότητα κλιμάκωσης αυξάνεται δραματικά», είπε ο Larsen. «Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ελευθερία πλεύσης στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο. Η κλιμάκωση θα μπορούσε να περιλαμβάνει πυραυλικές επιθέσεις σε πλοία ή πόντιση ναρκών στα στενά».
Το Κέντρο Ναυτιλιακής Πληροφόρησης (JMIC), υπό αμερικανική ηγεσία, ανέφερε την Παρασκευή ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και η εμπορική κίνηση συνεχίζεται χωρίς διακοπές. Συμπλήρωσε ότι «δεν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένης απειλής για το ναυτιλιακό περιβάλλον».
Το JMIC καλεί τις ναυτιλιακές εταιρείες να αναθεωρήσουν τα σχέδια έκτακτης ανάγκης για εναλλακτικές διαδρομές, την ευημερία των πληρωμάτων και την απόκριση σε κρίσεις κατά τις διελεύσεις στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τη βόρεια Θάλασσα της Αραβίας.
Η Ελλάδα, έχοντας στο παρελθόν αντιμετωπίσει κατασχέσεις ελληνικών δεξαμενόπλοιων από το Ιράν, ζητά από τους Έλληνες πλοιοκτήτες και διαχειριστές να κοινοποιούν λεπτομέρειες των διελεύσεών τους από τα Στενά του Ορμούζ.
Η εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων Kpler δήλωσε στο CNBC ότι παρακολουθεί τις τυχόν εκτροπές πλοίων, αλλά είναι ακόμη νωρίς για να εντοπιστούν αλλαγές μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ.
Οι πρόσφατες πρακτικές ασφαλείας στη θαλάσσια ζώνη της Ερυθράς Θάλασσας δείχνουν ότι οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να αποφεύγουν την περιοχή, ακόμη και με τις ελπίδες εκεχειρίας και την ανακοίνωση των Χούθι πως δεν στοχοποιούν πλοία. Ωστόσο, οι επιθέσεις του Ισραήλ ανέστειλαν τις προσδοκίες επιστροφής στην κανονικότητα. «Η μαζική επιστροφή των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στην Ερυθρά Θάλασσα φαίνεται όλο και λιγότερο πιθανή, επηρεάζοντας σοβαρά τις τιμές των ναύλων 18 μήνες μετά την έναρξη των επιθέσεων από τους Χούθι», δήλωσε ο Peter Sand, επικεφαλής αναλυτής της Xeneta.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες αναμένεται να αυξήσουν τα ασφάλιστρα για πλοία, φορτία και πληρώματα.
«Η αναπόφευκτη διατάραξη της κυκλοφορίας και η συμφόρηση στα λιμάνια, καθώς και η πιθανή άνοδος των τιμών πετρελαίου, θα οδηγήσουν σε εκτόξευση των ναύλων στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, με τις ναυτιλιακές να προσανατολίζονται και στην επιβολή "προσαύξησης ασφαλείας" τις επόμενες ημέρες», κατέληξε ο Sand.
