Το περασμένο Σάββατο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ημερίδα για το Κουρδικό Ζήτημα, την οποία οργάνωσε το Κέντρο Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών (ΚΕΜΜΙΣ). Επρόκειτο για το πιο ολοκληρωμένο συνέδριο για το Κουρδικό που έχει γίνει ποτέ στη χώρα μας.
Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν ο συμπρόεδρος του Κόμματος του Δημοκρατικής Ενότητας (PYD) Γαρίμπ Χόσου. Το PYD είναι το βασικό κόμμα των Κούρδων της Συρίας και η κινητήρια δύναμη της Ροζάβα, της Αυτόνομης Δημοκρατικής Διοίκησης της Βορειοανατολικής Συρίας (DAAES).
To Dnews συνομίλησε με τον Γαρίμπ Χόσου για τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία και το κουρδικό κίνημα.
-Ποια είναι η κατάσταση στη Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ και να ανάληψη της εξουσία από τον αλ-Σάρα και το HTS;
-Εδώ και 14 χρόνια η Συρία είναι σε πόλεμο. Η καταστροφή είναι τεράστια, δεν υπάρχει κεντρική κυβέρνηση, δεν έχουν ισχύ οι νόμοι και η χώρα είναι έξω από το διεθνές σύστημα ασφάλειας. Τα προβλήματα είναι πολύ μεγάλα και τα τραύματα του εμφυλίου δεν έχουν επουλωθεί. Σκεφτείτε ότι μόνο στην περιοχή της Ροζάβα περισσότεροι από 500.000 άνθρωποι (Κούρδοι και Άραβες) εξακολουθούν να ζουν σε προσφυγικά στρατόπεδα. Η Αυτόνομη Δημοκρατική Διοίκηση της Βορειοανατολικής Συρίας (DAAΝES-Ροζάβα) διαπραγματεύεται με τη Δαμασκό για να δοθούν λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της χώρας. Μέχρι τώρα η κυβέρνηση αλ Σάρα δεν έχει καταφέρει να δώσει λύσεις στα προβλήματα της Συρίας. Αν δεν βρεθούν αυτές οι λύσεις, η κατάσταση δεν πρόκειται να σταθεροποιηθεί. Οι λύσεις πρέπει να στηριχτούν στο τρίπτυχο «ισχύς των νόμων – δικαιώματα των εθνοτήτων – ανοικοδόμηση.
Τα δικαιώματα των γυναικών
-Στη Δύση είναι έντονος ο φόβος ότι η Συρία θα μετατραπεί σε φονταμενταλιστικό κράτος. Ποια είναι η πολιτική της κυβέρνησης αλ Σάρα ως προς τα δικαιώματα των γυναικών και την ισλαμιστική ατζέντα;
-Δεν αναγνωρίζουν το ρόλο των γυναικών στο δημόσιο χώρο. Δεν τους δίνουν ρόλο. Αν όμως δεν έχουν δικαιώματα οι γυναίκες, δεν έχει κανένας δικαιώματα. Τα δικαιώματα και η δικαιοσύνη είναι αδιαίρετα.
-Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο αλ Σάρα θέλει να μεταφέρει σε όλη τη Συρία το μοντέλο του Ιντλίμπ, το οποίο κυβερνούσε η HTS τα προηγούμενα χρόνια; Δηλαδή ένα ισλαμιστικό καθεστώς χωρίς όμως τις ωμότητες του Ισλαμικού Κράτους;
-Αυτή είναι η ιδεολογία τους. Επειδή όμως αντιδρούν οι άλλες εθνότητες της Συρίας κάνουν βήματα πίσω. Έχουν μαλακώσει κάπως και κάνουν κάποιες τυπικές κινήσεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Πρέπει όμως να κάνουν αποφασιστικά βήματα για την τήρηση των συμφωνιών μαζί μας. Θέλουν να δημιουργήσουν ένα καινούργιο σύστημα με ισλαμιστικό χαρακτήρα. Το σύστημα του Άσαντ στηριζόταν στον αραβικό εθνικισμό. Το σύστημα που θέλει να επιβάλει ο αλ Σάρα στηρίζεται στον ισλαμικό εθνικισμό. Αλλά αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει στη Συρία γιατί είναι μια χώρα με πολλές εθνότητες και θρησκευτικές ομάδες.
-Η συμφωνία μεταξύ του αλ Σάρα και του Μαζλούμ Άμπντι (διοικητή των SDF, της πολιτοφυλακής της Ροζάβα) τηρείται;
-Η συμφωνία είναι σε ισχύ, αλλά η εφαρμογή της είναι πολύ αργή. Συνεχίζουμε το διάλογο σε μια κοινή επιτροπή, αλλά δεν έχουν βρεθεί ακόμα λύσεις. Ακόμα και στα πεδία όπου έχουμε φτάσει σε συμφωνία όπως είναι η εκπαίδευση, δεν έχουν μπει οι υπογραφές. Εξακολουθούν να μην αναγνωρίζουν την κουρδική γλώσσα και το εκπαιδευτικό σύστημα που λειτουργεί εδώ και 14 χρόνια στη Βορειοανατολική Συρία. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ισλαμισμός αλλά και ο εθνικισμός.
Μια δημοκρατική Συρία
-Για τη Ροζάβα ποιοι είναι οι πυλώνες μιας νέας δημοκρατικής Συρίας;
-Πρέπει να αλλάξει το σύνταγμα για να αναγνωριστούν όλες οι εθνικές και θρησκευτικές ομάδες. Πρέπει να αναγνωριστεί η κουρδική ταυτότητα. Να μπορέσουν όλοι εκτοπισμένοι να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Κι εννοείται να σταματήσουν οι πολεμικές συγκρούσεις και να συνεχιστεί ο διάλογος.
-Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να ενσωματωθούν οι SDF (Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις) στις νέες συριακές Ένοπλες Δυνάμεις;
-Οι SDF πρέπει να ενταχθούν ως αυτόνομη δομή στις Ένοπλες Δυνάμεις. Στις SDF δεν συμμετέχουν μόνο Κούρδοι αλλά και Άραβες.
-Τι γίνεται όμως με την ανοικοδόμηση; Αν δεν ανοικοδομηθεί η χώρα, η συζήτηση για τη δημοκρατία δεν θα έχει σημασία…
-Η μισή Συρία είναι κατεστραμμένη. Η ανοικοδόμηση θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Χρειαζόμαστε κάθε δυνατή βοήθεια από τα άλλα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς, αφού το κόστος της ανοικοδόμησης μπορεί να φτάσει και τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια. Το επείγον είναι να ξεκινήσει η ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων σπιτιών και να πάρει μπροστά η οικονομική δραστηριότητα.
Η πρωτοβουλία του PKK
-Πώς αντιμετωπίζετε την πρωτοβουλία του PKK να εγκαταλείψει τον ένοπλο αγώνα και να προχωρήσει στην αυτοδιάλυσή του;
-Η πρωτοβουλία του προέδρου Οτσαλάν έδωσε μεγάλη ελπίδα στους Κούρδους. Το PKK πήρε μια ιστορική απόφαση για να ανοίξει ο δρόμος της ειρήνης και της δημοκρατίας για όλες τις εθνότητες. Οι Κούρδοι της Συρίας υποστηρίζουν αυτήν την τολμηρή ιστορική πρωτοβουλία, που έχει πολύ μεγάλη σημασία όχι μόνο για την Τουρκία αλλά για τη σταθερότητα και την ειρήνη σε όλη την περιοχή. Το μοντέλο του αντάρτικου και του πολέμου δεν οδηγεί πλέον πουθενά. Κάνει ζημιά σε όλους.
Ρεαλιστική διπλωματία
-Το PYD είναι ένα αριστερό και προοδευτικό κίνημα. Ταυτόχρονα, διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Ορισμένοι κάνουν λόγο για αντίφαση. Εσείς πώς απαντάτε;
-Δεν είμαστε ένα κλασικό κόμμα. Είμαστε ένα δημοκρατικό κοινωνικό κίνημα. Δεν είναι ο σκοπός μας να ελέγξουμε την κατάσταση, αλλά να διασφαλίσουμε την ειρηνική συμβίωση όλων των κοινοτήτων. Δεν θέλουμε να πάρουμε την εξουσία, αλλά να οικοδομήσουμε μια οικολογική δημοκρατική κοινωνία. Προσπαθούμε να βρούμε λύσεις στα προβλήματα του λαού μας. Γι’ αυτό κάνουμε ρεαλιστική διπλωματία και αναζητούμε συμφωνίες που εξυπηρετούν τα συμφέροντα του λαού. Δεν έχουμε σχέσεις μόνο με τις ΗΠΑ. Το PYD ανήκει στη Σοσιαλιστική Διεθνή κι έχει σχέσεις με όλα τα αραβικά κόμματα αλλά και με χώρες όπως η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία. Στο παρελθόν προσπαθήσαμε να βρούμε λύσεις μέσω του διαλόγου και με το καθεστώς Άσαντ. Το να διατηρείς σχέσεις δεν σημαίνει ότι συμφωνείς σε όλα.
Ο εναλλακτικός δρόμος
-Το πείραμα της Ροζάβα ακολουθεί ένα διαφορετικό δρόμο από τον φονταμενταλισμό και τον αυταρχισμό που κυριαρχούν στην περιοχή. Πώς προέκυψε αυτός ο εναλλακτικός δρόμος;
-Όπως σας είπα, δεν είμαστε ένα παραδοσιακό κόμμα. Ακολουθώντας τη σκέψη του Προέδρου Οτσαλάν, προσαρμόσαμε την ιδεολογία μας στη σύγχρονη εποχή, με στόχο να διαμορφώσουμε μια δημοκρατική και οικολογική κοινωνία, στηριγμένη στην ισότητα αντρών και γυναικών. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουμε δύο προέδρους, έναν άντρα και μια γυναίκα. Έχουμε κάνει πολύ μεγάλο αγώνα για να φτάσουμε ως εδώ. Το στόχο της δημοκρατικής κοινωνίας τον αντιμάχονται όλα τα καθεστώτα της περιοχής για να μην αναγνωρίσουν τα δικαιώματα των γυναικών. Μας πολέμησαν η Τουρκία, το ISIS, το καθεστώς Άσαντ. Περισσότεροι από 15.000 μαχητές μας έχουν σκοτωθεί στον αγώνα για την υπεράσπιση της Ροζάβα. Πολλοί νεκροί δεν έχουν βρεθεί. Οι τραυματίες είναι πάνω από 40.000 και οι εκτοπισμένοι πάνω από 1.000.000.
Το καθεστώς Άσαντ δεν αναγνώριζε την κουρδική ταυτότητα. Ζούσαμε χωρίς δικαιώματα. Μας έβαζαν στη φυλακή ως τρομοκράτες. Από το 2011 χτίσαμε την αυτονομία μας. Τώρα μπορούμε να μιλάμε κουρδικά. Έχουμε καταφέρει πολλά, αλλά έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας. Τώρα αρχίζουμε. Ανοίγουμε ένα νέο δρόμο για να αναγνωριστούν όλες οι ταυτότητες στη Συρία, για να γίνει μια νέα αρχή σε όλη την περιοχή.
