Η κυβέρνηση Τραμπ θα εγκρίνει την πρώτη πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια ένδειξη ότι η συμφωνία για τα ορυκτά που υπέγραψαν οι δύο χώρες αυτή την εβδομάδα μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες αποστολές όπλων.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρθηκε στην αποστολή στρατιωτικού εξοπλισμού «50 εκατ. δολαρίων ή περισσότερο» στην Ουκρανία, σύμφωνα με ανακοίνωση που επιδόθηκε στην επιτροπή εξωτερικών σχέσεων των ΗΠΑ. Εάν προχωρήσει αυτό το deal θα πρόκειται για την πρώτη «βοήθεια» από τότε που ο Τραμπ διέκοψε κάθε στρατιωτική βοήθεια που σχετίζεται με την Ουκρανία λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι η υπογραφή της πολυσυζητημένης συμφωνίας για τα ορυκτά -με πολύ καλύτερους όρους για την Ουκρανία από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως- ήταν αποτέλεσμα της συνάντησης που είχε με τον Τραμπ στο περιθώριο της κηδείας του Πάπα το Σάββατο.
«Τώρα έχουμε το πρώτο αποτέλεσμα της συνάντησης στο Βατικανό, γεγονός που την καθιστά πραγματικά ιστορική. Περιμένουμε και άλλα αποτελέσματα της συνάντησης», είπε, στη νυχτερινή του βιντεοσκοπημένη ομιλία.
Ο πρόεδρος Ζελένσκι χαιρέτισε τη συμφωνία ως «πραγματικά ισότιμη», λέγοντας ότι δημιουργεί «μια ευκαιρία για αρκετά σημαντικές επενδύσεις στην Ουκρανία».
Ένας ανώτερος σύμβουλος δήλωσε ότι το Κίεβο ελπίζει ότι οι παραδόσεις όπλων θα προχωρήσουν γρήγορα. «Δεν αναφέρεται ρητά ότι θα λάβετε αυτά τα συγκεκριμένα όπλα», αλλά ανοίγει ο δρόμος για παράλληλες συνομιλίες για την αγορά όπλων», δήλωσε ο Mykhailo Podolyak, σύμβουλος του Ζελένσκι, κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο Κίεβο. «Η αμερικανική πλευρά είναι πλέον ανοιχτή σε αυτές τις συζητήσεις», πρόσθεσε.
Η πρώτη αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Γιούλια Σβιρίντενκο, υπέγραψε τη συμφωνία στην Ουάσινγκτον την Τετάρτη, μαζί με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ. Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στους δημοσιογράφους ότι αναμένουν από το κοινοβούλιο της Ουκρανίας να επικυρώσει τη συμφωνία εντός μιας εβδομάδας. Η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενός κοινού ταμείου από τις δύο χώρες, το οποίο θα χρηματοδοτείται από νέες άδειες εκμετάλλευσης κοιτασμάτων κρίσιμων ορυκτών, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Μετά από αρκετές εβδομάδες που ο Τραμπ φάνηκε να είναι ήπιος απέναντι στη Ρωσία και σκληρός απέναντι στην Ουκρανία, οι αρχές στο Κίεβο ελπίζουν ότι η δυναμική μπορεί να αλλάξει. Ο Ζελένσκι δήλωσε την Πέμπτη ότι η συμφωνία για τα ορυκτά «άλλαξε σημαντικά κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης» και ότι είναι «τώρα μια πραγματικά ισότιμη συμφωνία που επιτρέπει επενδύσεις στην Ουκρανία».
Πιο συγκεκριμένα, εξαιρεί από την αρμοδιότητά της χρήματα που είχαν σταλεί προηγουμένως στην Ουκρανία ως στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια, τα οποία ο Τραμπ είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι ήλπιζε να ανακτήσει. Αναφέρει επίσης ρητά ότι θα πρέπει να εφαρμοστεί με τρόπο που να μην παρεμποδίζει την ενσωμάτωση της Ουκρανίας στην ΕΕ και ότι οι αμερικανικές εταιρείες δεν θα έχουν μονοπώλιο στις συμφωνίες στην Ουκρανία, αλλά απλώς θα αποκτήσουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε ανταγωνιστικές προσφορές με δίκαιους όρους.
Το τελικό έγγραφο ακολούθησε σχεδόν τρεις μήνες διαπραγματεύσεων, αφού το πρώτο προσχέδιο μεταφέρθηκε στο Κίεβο από τον Bessent και απορρίφθηκε από τον Ζελένσκι ως υπερβολικά τιμωρητικό για να υπογραφεί. Ένα άλλο σχέδιο που ήταν στις «υπογραφές» είχε προγραμματιστεί στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο, αλλά κατέρρευσε αφού ο Τραμπ και ο Βανς στράφηκαν εναντίον του Zelenskyy στο Οβάλ Γραφείο, με αποτέλεσμα να ολοκληρωθούν απότομα οι συνομιλίες και να ζητηθεί από τον Ουκρανό πρόεδρο να αποχωρήσει.
Σύμφωνα με το Guardian, ερωτηθείς πώς το Κίεβο κατάφερε να βελτιώσει τους όρους της συμφωνίας για τα ορυκτά, ο Podolyak υποστήριξε ότι οι πραγματικές συζητήσεις είχαν προχωρήσει σε πολύ διαφορετικό τόνο από ορισμένες δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ.
«Αυτό είναι ακριβώς το στυλ αυτής της κυβέρνησης των ΗΠΑ, είναι πολύ επιθετική με τις επικοινωνίες. Θα επιτρέψουν διαρροές για τους πιο φρικτούς όρους και ούτω καθεξής, αλλά στη συνέχεια στην πραγματικότητα διαπραγματεύονται κανονικά και μπορείτε να επιτύχετε ένα αποτέλεσμα», δήλωσε. «Χρησιμοποιούν απλώς αυτή την επιθετικότητα για να προσπαθήσουν να βελτιώσουν την αρχική τους θέση», πρόσθεσε.
Ο Ζελένσκι έχει προηγουμένως εκφράσει το ενδιαφέρον του να δαπανήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την αγορά συστημάτων αεράμυνας Patriot από τις ΗΠΑ, υπονοώντας ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει είτε μέσω χρηματοδότησης από τους Ευρωπαίους συμμάχους είτε μέσω του σχεδιαζόμενου ταμείου ορυκτών.
Δεν ήταν άμεσα σαφές σε ποια όπλα ή υπηρεσίες αναφέρονται τα πιο μετριοπαθή 50 εκατ. δολάρια που βρίσκονται τώρα στο τραπέζι. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υποχρεούται να ενημερώνει το Κογκρέσο για σημαντικές πωλήσεις εξοπλισμών και στρατιωτικών υπηρεσιών βάσει του νόμου περί ελέγχου των εξαγωγών όπλων.
Το τελευταίο πακέτο βοήθειας προς την Ουκρανία προήλθε από την κυβέρνηση Μπάιντεν, όταν το Κογκρέσο ενέκρινε δαπάνες ύψους 1 δισ. δολαρίων, καθώς η απερχόμενη κυβέρνηση επεδίωκε να επισπεύσει τη στρατιωτική βοήθεια πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του Τραμπ.
