Τη Δευτέρα, αμέσως μετά την ορκωμοσία του για τη δεύτερη θητεία στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε διάταγμα που αποσύρει για δεύτερη φορά τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα. Η απόσυρση θα γίνει επίσημη έναν χρόνο μετά την υποβολή της σχετικής επιστολής.
Οι προσπάθειες των ΗΠΑ να μειώσουν τις εκπομπές ρυπογόνων αερίων είχαν ήδη σταματήσει το 2024 και η ανάληψη των καθηκόντων του Τραμπ καθιστά όλο και πιο απίθανο να τηρήσει η χώρα τις φιλόδοξες δεσμεύσεις της να τις μειώσουν ακόμη περισσότερο. Οι εκπομπές ρύπων μειώθηκαν μόλις 0,2%, πέρυσι σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με εκτιμήσεις που δημοσιεύθηκαν αυτόν τον μήνα από την Rhodium Group, μια ερευνητική εταιρεία, που επικαλούνται οι New York Times.
Το γεγονός ότι οι εκπομπές ρύπων δεν μειώθηκαν, πολύ σημαίνει ότι οι ΗΠΑ απέχουν ακόμα περισσότερο από την επίτευξη του στόχου της προηγούμενης κυβέρνησης, αυτής του Τζο Μπάιντεν, που ανακοινώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 61% κάτω από τα επίπεδα του 2005 έως το 2030.
Το παρελθόν των ΗΠΑ με τη Συνθήκη του Παρισιού για το Κλίμα
Οι ΗΠΑ, ο Τραμπ και η Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα είναι μία υπόθεση που χρονολογείται από το 2017. Τότε, ο Τραμπ πρώτη φορά δήλωσε ότι πρόκειται να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία για το Κλίμα. Δύο χρόνια νωρίτερα το 2015, η κυβέρνηση Ομπάμα είχε υπογράψει τη Συνθήκη του Παρισιού για το Κλίμα. Αμερικανοί εκπρόσωποι εξάλλου ηγούνταν στις διαπραγματεύσεις της Συμφωνίας του Παρισιού, η οποία υιοθετήθηκε από σχεδόν 200 χώρες.
Η απόφαση του Τραμπ να αποσυρθούν οι ΗΠΑ από τη Συμφωνία οριστικοποιήθηκε και τέθηκε σε εφαρμογή στις 4 Νοεμβρίου του 2020, μία μόλις μέρα μετά τη νίκη Μπάιντεν στις προεδρικές εκλογές.
Την πρώτη κιόλας μέρα ανάληψης των καθηκόντων του ο Μπάιντεν υπέγραψε την απόφασή του να επιστρέψουν οι ΗΠΑ στη Συμφωνία για το Κλίμα. Πέντε χρόνια αργότερα, ο Τραμπ επίσης κατά την πρώτη μέρα ανάληψης των καθηκόντων του για τη δεύτερη θητεία του στους Λευκούς Οίκο διέταξε (ξανά) την απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, καθώς προσπαθεί να αυξήσει την αμερικανική παραγωγή ορυκτών καυσίμων. Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε τη Δευτέρα το προεδρικό διάταγμα που ανακοινώνει την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού στις 20 Ιανουαρίου 2025.
{https://www.youtube.com/watch?v=WiGD0OgK2ug}
Τι ορίζει η συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα
Σύμφωνα με το καταστατικό, η Συμφωνία του Παρισιού είναι μια νομικά δεσμευτική διεθνής συνθήκη για την κλιματική αλλαγή. Η Συμφωνία εγκρίθηκε από 196 Μέρη στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP21) στο Παρίσι, στις 12 Δεκεμβρίου 2015.
Τέθηκε σε ισχύ τον επόμενο χρόνο, στις 4 Νοεμβρίου του 2016. Ο πρωταρχικός στόχος της Συμφωνίας είναι να διατηρήσει «την αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας πολύ κάτω από τους 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα» και να συνεχίσει τις προσπάθειες «να περιορίσει την αύξηση της θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα». Όμως τα τελευταία χρόνια, οι παγκόσμιοι ηγέτες έχουν τονίσει την ανάγκη περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5°C μέχρι το τέλος αυτού του αιώνα.
Αυτό συμβαίνει επειδή η Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή αναφέρει ότι η υπέρβαση του ορίου του 1,5°C κινδυνεύει να προκαλέσει πολύ πιο σοβαρές επιπτώσεις στην κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων συχνότερων και έντονων ξηρασιών, καύσωνα και βροχοπτώσεων. Για να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη στους 1,5°C, οι εκπομπές ρύπων πρέπει μεταξύ άλλων να μειωθούν κατά 43% έως το 2030.
Η Συμφωνία του Παρισιού αποτελεί ορόσημο στην πολυμερή διαδικασία αλλαγής του κλίματος επειδή, για πρώτη φορά, μια δεσμευτική συμφωνία φέρνει κοντά όλα τα έθνη για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Τι αναφέρει το προεδρικό διάταγμα Τραμπ
Το τρίτο διάταγμα που υπέγραψε τη Δευτέρα 20 Ιανουαρίου ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρει μεταξύ άλλων πως «το επιτυχημένο ιστορικό των Ηνωμένων Πολιτειών όσον αφορά την προώθηση τόσο των οικονομικών όσο και των περιβαλλοντικών στόχων θα πρέπει να αποτελέσει πρότυπο για άλλες χώρες».
Παράλληλα καλεί «τον πρέσβη των ΗΠΑ στον ΟΗΕ να υποβάλλει αμέσως επίσημη γραπτή ειδοποίηση για την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Συμφωνία του Παρισιού βάσει της Σύμβασης Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή. Παράλληλα ο πρέσβης «σε συνεργασία με τον υπουργό Εξωτερικών και τον υπουργό Οικονομικών, θα παύσουν ή θα ανακαλέσουν αμέσως οποιαδήποτε υποτιθέμενη οικονομική δέσμευση ανέλαβαν οι ΗΠΑ βάσει της Σύμβασης Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή.
Οι πιο ρυπογόνες χώρες του κόσμου
Οι πέντε χώρες που παράγουν τις υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στον κόσμο σύμφωνα με σχετικές μελέτες, είναι η Κίνα, οι ΗΠΑ, η Ινδία, η Ρωσία και η Ιαπωνία, με την πρώτη να είναι μακράν μπροστά σε ποσοστά σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Σύμφωνα με το τμήμα Κλιματικής Επιστήμης της NASA, η ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα της Γης έχει αυξηθεί κατά 50% τα 200 περίπου χρόνια από την έναρξη της Βιομηχανικής Επανάστασης. Αυτό, σύμφωνα με τη NASA, έχει προκαλέσει υπερθέρμανση άρα και κλιματική αλλαγή στον πλανήτη.Περίπου το 90% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα προκαλούνται από τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Παράλληλα, παλαιότερη έκθεση του της ελβετικής ΜΚΟ EA Earth Action (Απρίλιος του 2024) κατέγραψε ότι η παγκόσμια παραγωγή πλαστικών απορριμμάτων αυξήθηκε κατά 7,11% το 2021. Ο κόσμος εκτιμάται ότι έχει δημιουργήσει 220 εκατομμύρια τόνους πλαστικών απορριμμάτων πέρυσι, 70 εκατομμύρια τόνοι εκ των οποίων θα καταλήξουν να μολύνουν το περιβάλλον.
Σύμφωνα με την έκθεση 12 χώρες ευθύνονται για το 60% των παγκόσμιων κακοδιαχειριζόμενων πλαστικών απορριμμάτων: Κίνα, Ινδία, Ρωσία, Βραζιλία, Μεξικό, Βιετνάμ, Ιράν, Ινδονησία, Αίγυπτος, Πακιστάν, ΗΠΑ και Τουρκία. Αν και η έκθεση είχε κατατάξει την Ινδία ως πιο ρυπογόνο με «χαμηλή παραγωγή αποβλήτων» λόγω της χαμηλής κατά κεφαλήν παραγωγής πλαστικών απορριμμάτων (8 κιλά ανά κάτοικο ετησίως), ανέφερε ότι τα αναμενόμενα κακοδιαχειριζόμενα απόβλητα της χώρας (για το 20240 θα ήταν 7,4 εκατομμύρια τόνοι.
