Το 1831, ένα τεράστιο ηφαίστειο εξερράγη με τέτοια σφοδρότητα που προκάλεσε την ψύξη του κλίματος της Γης. Οι καλλιέργειες απέτυχαν και οι άνθρωποι βρέθηκαν σε κατάσταση πείνας. Παρά την καταστροφή, όμως, η τοποθεσία του ηφαιστείου παρέμενε άλυτο μυστήριο.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences», μέσα από προσεκτική ανάλυση της τέφρας από την έκρηξη, η οποία είχε παγιδευτεί και διατηρηθεί στο στρώμα πάγου της Γροιλανδίας, μια ομάδα ερευνητών υπό την καθοδήγηση του ηφαιστειολόγου Γουίλιαμ Χάτσισον από το Πανεπιστήμιο St Andrews του Ηνωμένου Βασιλείου, εντόπισε το ηφαίστειο.
Η ανάλυση «δείχνει» πως το μυστηριώδες ηφαίστειο ήταν το Zavaritskii, το οποίο βρίσκεται στο νησί Simushir, μέρος του αρχιπελάγους των Κουρίλων Νήσων, μια περιοχή μόλις 59 χιλιομέτρων, που εκτείνεται μεταξύ Ρωσίας και Ιαπωνίας.
Ο Χάτσισον και οι συνεργάτες του συνέκριναν τη χημεία των μικροσκοπικών θραυσμάτων τέφρας που εξήχθησαν από πυρήνες πάγου στη Γροιλανδία με δείγματα από την καλντέρα του ηφαιστείου Zavaritskii και διαπίστωσαν ότι τα χαρακτηριστικά τους ήταν παρόμοια.
«Η εύρεση του ηφαιστείου πήρε πολύ χρόνο και απαιτούσε εκτεταμένη συνεργασία με συναδέλφους από την Ιαπωνία και τη Ρωσία, οι οποίοι μας έστειλαν δείγματα που συλλέχθηκαν από αυτά τα απομακρυσμένα ηφαίστεια πριν από δεκαετίες», είπε ο ερευνητής.
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν στοιχεία για την έκρηξη του Πλίνιου, η οποία είχε παρόμοια χαρακτηριστικά με την έκρηξη του ηφαιστείου Βεζούβιου. Η ενδελεχής ανάλυση των μικροσκοπικών ηφαιστειακών θραυσμάτων γυαλιού, που ανακτήθηκαν από τον πάγο στη Γροιλανδία, αποκάλυψε ακριβή αντιστοίχιση με δείγματα από το ηφαίστειο Simushir.
Η ομάδα εκτιμά ότι το ηφαίστειο εκτόξευσε τόσο μεγάλη ποσότητα διοξειδίου του θείου στη στρατόσφαιρα, που οι μέσες ετήσιες θερμοκρασίες στο βόρειο ημισφαίριο μειώθηκαν κατά περίπου 1 βαθμό Κελσίου. Επειδή τα ηφαίστεια συχνά παραμένουν ενεργά για αιώνες, τα ευρήματα υποδεικνύουν την ανάγκη για πιο ενδελεχή μελέτη και παρακολούθηση των απομακρυσμένων ηφαιστείων.
«Υπάρχουν τόσα πολλά ηφαίστεια όπως αυτό, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο δύσκολο θα είναι να προβλεφθεί πότε ή πού μπορεί να συμβεί η επόμενη μεγάλης έκτασης έκρηξη», είπε ο ερευνητής.
«Ως επιστήμονες και ως κοινωνία, πρέπει να σκεφτούμε πώς να συντονίσουμε μια διεθνή αντίδραση όταν συμβεί η επόμενη μεγάλη έκρηξη, όπως αυτή του 1831» κατέληξε.
